Ο Αλέξης είναι 11 χρονών. Πηγαίνει στην Ε΄ Δημοτικού, σε ένα σχολείο της γειτονιάς του. Η συμπεριφορά του είναι ιδιόρρυθμη. Απομονώνεται, μιλά σπάνια στους συνομηλίκους του, δεν θέλει να τον αγγίζουν, ενώ στην αυλή τον κοροϊδεύουν και τον ενοχλούν. Γνωρίζει με τεχνικές λεπτομέρειες (αξιοζήλευτες ακόμα και για μεγάλους) τα πάντα γύρω από θέματα ηλεκτρονικών υπολογιστών. Τις ελεύθερες ώρες του παίζει σκάκι μόνος του μετά μανίας. Είναι ένα παιδί με σύνδρομο Asperger. Οι διαταραχές στα παιδιά είναι πολλές και διαφορετικές. Άλλες είναι εμφανείς, όπως η εγκεφαλική παράλυση, η κώφωση ή η τύφλωση, το σύνδρομο Ντάουν. Άλλες είναι λιγότερο εμφανείς, όπως οι μαθησιακές ή οι ψυχικές διαταραχές. Στη διάρκεια της ζωής τους τα παιδιά μας θα συναναστραφούν κάποια παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, ιδίως στις τάξεις ένταξης ή σε ειδικές τάξεις στο κανονικό σχολείο. Πώς μπορούμε να ενημερώσουμε και να διαμορφώσουμε σωστή στάση και αντίληψη στο παιδί μας βοηθώντας το να μάθει να σέβεται τη διαφορετικότητα των συμμαθητών του; Να μάθει να ζει στις σημερινές προκλήσεις που έχει το σχολείο με παιδιά με διαφορετικές δυνατότητες και ανάγκες;

Βασικές ιδέες να μοιραστείτε με το παιδί σας

• Η διαταραχή ή η υστέρηση είναι δύο μόνο χαρακτηριστικά ενός ατόμου. Οι άνθρωποι έχουν πολλές ισχυρές και αδύναμες πλευρές, προτιμήσεις και αντιπάθειες.

• Δύο άνθρωποι δεν είναι ποτέ ίδιοι – απλώς μερικές διαφορές τους είναι πιο εμφανείς.

• Τα παιδιά με αναπηρίες είναι όπως τα υπόλοιπα παιδιά. Επιθυμούν σεβασμό, θέλουν φίλους και αναζητούν την αποδοχή και τη συνύπαρξη με συνομηλίκους τους. Τα ελλείμματα (νοητικά, κινητικά, ψυχοσυναισθηματικά) σε ένα παιδί μπορεί να ξεκινούν από τη στιγμή της γέννησής του ή να προκύψουν αργότερα εξαιτίας μιας ασθένειας ή ενός ατυχήματος. Πάντως, μην Ξεχνάμε ότι και εμείς ή τα παιδιά μας θα μπορούσαμε να βρεθούμε σε μια παρόμοια κατάσταση από τη μια στιγμή στην άλλη.

• Τα παιδιά με μειονεξία μπορούν να κάνουν πολλά από αυτά που κάνουν τα παιδιά μας, αλλά σε βραδύτερους ρυθμούς. Χρειάζονται εξειδικευμένα προγράμματα και κατάλληλο διδακτικό υλικό.

• Όταν μιλάτε στο παιδί σας για κάποιον συμμαθητή του με ειδικές ανάγκες να το κάνετε απλά και με ειλικρίνεια. Εξηγήστε του τι σημαίνει απόρριψη, πώς αισθάνεται κάποιος που δεν γίνεται δεκτός στην ομάδα, πώς είναι να φοβάται κάποιος το διαφορετικό και το ιδιαίτερο, πώς θα αισθανόταν ο ίδιος αν βίωνε μια τέτοια κατάσταση. Σε ένα μικρότερο παιδί δώστε απλές εξηγήσεις, όπως «φοράει ακουστικά βαρηκοΐας γιατί τα αφτάκια του δεν ακούν πολύ καλά, όπως φοράς εσύ τα γυαλιά σου γιατί δεν βλέπει πολύ καλά».

• Εξηγήστε του τον πόνο που προκαλούν ο ίδιος και οι φίλοι του όταν «για πλάκα» βρίζουν ή προπηλακίζουν το «ειδικό» παιδί. Το παράδοξο είναι ότι εμείς οι γονείς των «κανονικών» παιδιών έχουμε μεγαλύτερη δυσκολία να προσεγγίσουμε την αναπηρία. Ζήσαμε ως παιδιά με φοβικές νοοτροπίες, στερεότυπα και σε περιβάλλοντα με εχθρική στάση σε καθετί διαφορετικό από εμάς. Τα μικρά παιδιά μπορούν να αποδεχτούν και να συνυπάρξουν με τους συμμαθητές τους με μεγαλύτερη ευκολία, μια και δεν έχουν ακόμα παγιωμένα στερεότυπα. Παράλληλα, κι εμείς από την πλευρά μας πρέπει να τα βοηθήσουμε να καταλάβουν όχι απλώς να συνυπάρχουν, αλλά να εντάξουν σε μια σχέση φιλίας και συνεργασίας τα συνομήλικα παιδιά της τάξης ή του σχολείου τους που έχουν κάποιο πρόβλημα.

Γνωρίζοντας τα παιδιά με ειδικές ανάγκες

• Οι περισσότεροι γονείς αυτών των παιδιών θα προτιμούσαν να τους πλησιάσει ένας άλλος γονέας και να τους ρωτήσει ευθέως για το παιδί τους παρά να τους αποφεύγει με διακριτικό πανικό! Σπάστε τον πάγο με μια καλημέρα και ένα χαμόγελο.

• Εάν το παιδί σας κάνει παρέα με έναν συμμαθητή με κάποιο πρόβλημα, μη διστάσετε να τον καλέσετε στο σπίτι. Είναι μεγάλο μάθημα ζωής για κάθε άνθρωπο η αλληλοϋποστήριξη και η αλληλοβοήθεια.

• Εάν ένα παιδί έχει έντονο πρόβλημα ομιλίας, ενθαρρύνετε το παιχνίδι ή το να ασχοληθεί με τη ζωγραφική και τους υπολογιστές.

• Η εκμάθηση της απλής νοηματικής γλώσσας για να μάθετε το παιδί σας ή και εσείς να επικοινωνείτε με έναν κωφό φίλο του θα εκτιμηθεί ιδιαίτερα και από το ίδιο το παιδί και από τους γονείς του.

• Μοιραστείτε τις ανησυχίες ενός γονιού που το παιδί του έχει πρόβλημα στο σχολείο. Η ανάπτυξη σχέσεων φιλίας και συνεργασίας, η επικοινωνία με τον γονιό που αντιμετωπίζει έναν δυσβάστακτο, πολλές φορές, πόνο δίνει μήνυμα ανθρωπιάς και αισιοδοξίας.

• Διαβάστε βιβλία ή μπείτε σε ιστοσελίδες με θεματολογία σχετική.

Σχολική ενσωμάτωση σημαίνει κοινωνική συνύπαρξη. Σημαίνει σεβασμό, αποδοχή και οργάνωση των υποδομών που υποστηρίζουν και ενισχύουν το ειδικό παιδί και την οικογένειά του.

Πηγή: Εφημερίδα «Πρώτο θέμα»