- ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Στις μέρες μας γίνεται διαρκής λόγος για την ενσωμάτωση στην κοινωνία, των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία (ΑμεΑ) (Γούσης, 2017). Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), Αναπηρία, «….είναι ένα σύνθετο και μεταβαλλόμενο φαινόμενο, που οφείλεται στην αλληλεπίδραση των προσωπικών χαρακτηριστικών ενός ατόμου και των χαρακτηριστικών του περιβάλλοντος, μέσα στο οποίο το άτομο αυτό ζει.»
Παγκοσμίως, περίπου 1,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι – ή 1 στους 6 – αντιμετωπίζουν κάποια σημαντική αναπηρία.
Η ένταξη των ΑμεΑ στην κοινωνία αναφέρεται όχι μόνο στην θεωρητική αποδοχή τους από την κοινωνία αλλά κυρίως στην εφαρμογή κατάλληλων πρακτικών και νόμων, οι οποίες θα διασφαλίσουν την ομαλή ένταξη αλλά και την τήρηση των θεμελιωδών τους δικαιωμάτων όπως το δικαίωμα στην εργασία (άρθρο 22 του Συντάγματος).
Η έρευνα για τους εργαζόμενους με αναπηρία στους δημόσιους φορείς δεν είναι μόνο μια ακαδημαϊκή δραστηριότητα αλλά και μια κοινωνική ανάγκη. Προσφέρει τη δυνατότητα να συμβάλλουμε στη δημιουργία ενός πιο δίκαιου, συμπεριληπτικού και αποτελεσματικού δημόσιου τομέα. Μέσω της έρευνας εντοπίζονται τα εμπόδια και οι διακρίσεις που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι με αναπηρία, ενώ μπορούν να προταθούν στρατηγικές για τη δημιουργία ενός πιο συμπεριληπτικού και προσβάσιμου περιβάλλοντος (Schur, Kruse & Blanck, 2013). Επιπλέον, η έρευνα αναδεικνύει πώς η ένταξη ατόμων με αναπηρία μπορεί να εμπλουτίσει το εργασιακό περιβάλλον με νέες προοπτικές, να αυξήσει την καινοτομία και να ενισχύσει τη γενική παραγωγικότητα των δημόσιων φορέων (Colella & Bruyère, 2011). Παράλληλα, ενισχύεται η συμμόρφωση με διεθνείς συνθήκες, όπως η Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (CRPD), και επιτυγχάνεται η προώθηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (United Nations, 2006). Η ενσωμάτωση και η ενδυνάμωση των ατόμων με αναπηρία στους δημόσιους φορείς, πέρα από ηθική και νομική υποχρέωση, αποτελεί και καταλύτη για την ευρύτερη κοινωνική ένταξη και την άρση του αποκλεισμού, ενώ τα αποτελέσματα της έρευνας μπορούν να επηρεάσουν θετικά πολιτικές και πρακτικές σε παγκόσμιο επίπεδο (ILO, 2015).
Η Ελλάδα του 21ου αιώνα, ωστόσο, παρέχει τις κατάλληλες προδιαγραφές για την ενσωμάτωση των ατόμων με αναπηρία σε δημόσιους φορείς;
Σκοπός της παρούσας διπλωματικής είναι η παρουσίαση της πληθώρας πλεονεκτημάτων, της ενσωμάτωσης ατόμων με αναπηρία στο εργατικό δυναμικό του δημοσίου τομέα καθώς και των προκλήσεων που αυτά αντιμετωπίζουν καθημερινά στον εργασιακό χώρο, τόσο σε επίπεδο πολιτικών και πρακτικών, όσο και σε προσωπικό επίπεδο, μέσα από την ανάλυση των απόψεων, εργαζόμενων του δημοσίου τομέα. Στόχος αυτής της διερεύνησης, είναι ο εντοπισμός των συστημικών εμποδίων, των διακρίσεων και των παραλείψεων που υφίστανται τέτοια άτομα, καθώς και η πρόταση λύσεων που προωθούν την κοινωνική δικαιοσύνη, τη συμπερίληψη και την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων.