«ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΜΙΣΟΥΣ»- Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία της Αλεξάνδρας Ι. Μουτζίκη-Παιδαγωγική Σχολή Α.Π.Θ, ΠΜΣ «Επιστήμες της αγωγής: Εκπαίδευση, κοινωνία και παιδαγωγική – Κατεύθυνση: Σπουδές για την αναπηρία»-Μέρος 49ο

Αυγ 17, 2026 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 8ο: Ανάλυση δεδομένων

Συμπεράσματα πίνακα 3 (΄Β μέρος)

 

Τέλος, το διαδίκτυο προσφέρει αμεσότητα, επομένως η «σχετική απροσωπία» του διαδικτύου επιτρέπει στους δράστες να έρθουν εύκολα κοντά στα θύματα, παρά την θέληση τους. Παρέχει την δυνατότητα για ευκολότερη εξαπάτηση και έκφραση στερεοτυπικών απόψεων. Ακόμη, τα social media επιλέγουν να παρουσιάσουν τις ιστορίες των αναπήρων που επικεντρώνονται στα επιδόματα αναπηρίας ή την απάτη και όχι να προβάλουν τυπικές αναπηρικές αφηγήσεις. Η απεικόνιση των αναπήρων ως απατεώνων οδήγησε στην υποκίνηση μίσους και βίας σε βάρος τους, μισαναπηρική και υποτιμητική γλώσσα και ρητορική. Θυμόμαστε περιπτώσεις που τα social media πρόβαλαν τους ανάπηρους ως αποδέκτες κοινωνικής και οικονομικής εύνοιας, λόγω της βλάβης τους, μέσα από την λήψη επιδομάτων ως απατεώνες, εκμεταλλευτές. (Καραγιάννη, 2017).

Στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 2011 κυκλοφόρησαν αρκετά άρθρα για «μαϊμού» ανάπηρους σε διάφορες εφημερίδες, ύστερα από την δημοσιοποίηση δεδομένων του Υπουργείου Υγείας, για τον νομό του Ιονίου και ιδίως, για το νησί της Κεφαλονιάς, που παρουσίαζαν την εγγραφή 700 εκ γενετής εγγεγραμμένων τυφλών στα συστήματα οικονομικής παροχής του κράτους, οι οποίοι λάμβαναν αναπηρικά επιδόματα, ύστερα από γνωμάτευση υγειονομικής επιτροπής, ενώ στην πραγματικότητα δεν ήταν τυφλοί(Καραγιάννη, 2017). Παρατίθεται αυτούσιο σχετικό απόσπασμα από την εφημερίδα Το Βήμα (01/08/2011), όπως παραπέμπεται στο βιβλίο της Καραγιάννη: «Το νησί με τους 700 (μαϊμού) τυφλούς!

Το 2% του νομού του Ιονίου απέκτησε πιστοποιητικό (αναπηρίας) σε προεκλογικές περιόδους. Στην αρχή πίστεψαν ότι ο μεγάλος αριθμός τυφλών που ανακαλύφθηκε τυχαίως σ’ένα από τα ωραιότερα νησιά του Ιονίου οφειλόταν σε κάποια επιδημία που είχε κτυπήσει το νησί, προ ετών. Άλλωστε, οι περισσότεροι τυφλοί είχαν έγγραφα, πιστοποιητικά και λάμβαναν επί σειρά ετών προνοιακά επιδόματα από βρεφική ηλικία. Στα πιστοποιητικά έγραφαν ότι ήταν τυφλοί εκ γενετής. Δεν είδαν ποτέ το φως τους» (Καραγιάννη, 2017, σελ. 49-50).

«Όμως, τα υψηλά ποσοστά τύφλωσης που εντοπίζονταν στο συγκεκριμένο νησί, έγιναν αντιληπτά από τα αρμόδια υπουργεία, το Υπουργείο Υγείας και το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Εξετάζοντας τις γνωματεύσεις αυτών που λάμβαναν τα επιδόματα, διαπίστωσαν πως αρκετοί από αυτούς έχασαν το φως τους με γνωμάτευση μιας επιτροπής υγειονομικού ενδιαφέροντος, που όρισαν πολιτικά πρόσωπα της τότε κυβερνήσεως και μάλιστα, σε προεκλογική περίοδο (Καραγιάννη, 2017). Όσοι αποδείχθηκε ότι ψευδώς σφετερίστηκαν την επιχορήγηση αναπηρικού επιδόματας, το έχασαν και υποβλήθηκαν στην αποπληρωμή προστίμου(Καραγιάννη, 2017, σελ. 49-50)».

«Στα δημοσιεύματα εφημερίδων με αρκετά μεγάλη κυκλοφορία γίνεται λόγος για μαζική απάτη και αποδίδεται η ευθύνη στα άτομα, χωρίς να υπάρχει ένας αντίστοιχος σχολιασμός για την ευθύνη των κοινωνικών υπηρεσιών υγείας, των υγειονομικών επιτροπών, καθώς και των κυβερνητικών πολιτικών. Με αυτόν τον τρόπο οι ανάπηροι γίνονται το υπόστρωμα και όλη η ομάδα που ανήκει σε αυτήν την κατηγορία απειλείται από τον ηθικό πανικό της κοινωνίας»(Καραγιάννη, 2017, σελ. 55). «Η παρουσίαση της αναπηρίας με τους χειρότερους όρους και ο συνδυασμός της με την απάτη δημιουργεί συνθήκες αρνητικής ορατότητας και ρίσκο για αύξηση των επιπέδων της επιθετικότητας, της καταπίεσης και της εκμετάλλευσης τους, αυτό που με άλλα λόγια η Young (2009) αποκαλεί πολιτισμικό ιμπεριαλισμό»(Καραγιάννη, 2017, σελ. 55).

Έτσι, οι ανάπηροι δέχθηκαν επιθέσεις που υποκινήθηκαν λόγω «ζήλιας για τα προφανή προνόμια της αναπηρίας», όπως για παράδειγμα, την παροχή ενός προσαρμοσμένου αυτοκινήτου ή την παροχή χρημάτων (Hall, 2019).

Σύμφωνα με τους Goodley και Runswick-Cole (2011) οι βαθιά παρωχημένες αντιλήψεις και η κοινωνική, οικονομική, πολιτισμική εξαθλίωση αποτελούν «το νήμα του συνεχούς της βίας». Στα μισαναπηρικά εγκλήματα είναι πιο συχνό να εντοπιστεί βία ή απειλητικές συμπεριφορές, σε σχέση με άλλα είδη εγκλήματος (Hall, 2019).

 

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο