ΚΕΠΑ: Γιατί ταλαιπωρούνται ακόμα χιλιάδες άτομα με αναπηρία
Δημήτρης Γαλάνης
Χιλιάδες άτομα με αναπηρία αντιμετωπίζουν ακόμα έναν Γολγοθά, όταν είναι να περάσουν από τις επιτροπές του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας
«Τον Ιούνιο του 2021 έπαθα ένα βαρύ εγκεφαλικό. Επειδή ήμουν μόνη στο σπίτι, πέρασαν πολλές ώρες, ενώ βρισκόμουν στο πάτωμα, μέχρι να επιστρέψει ο σύντροφός μου και να καλέσει το ΕΚΑΒ. Διακομίστηκα στο νοσοκομείο, όπου νοσηλεύτηκα για πέντε ημέρες περίπου και στη συνέχεια με έστειλαν σπίτι. Προσπάθησα να μπω σε κάποιο κέντρο αποκατάστασης, αλλά ήταν αδύνατον. Για τις λογοθεραπείες και τις φυσιοθεραπείες που μου είχαν γράψει, έπρεπε να πληρώνω επιπλέον 30 ευρώ σε κάθε επίσκεψη. Δεν τις ολοκλήρωσα. Αποτέλεσμα είναι ότι από το 2021, έχω χάσει τη δυνατότητα ομιλίας και τη χρήση του δεξιού μου χεριού», μας εξηγεί μέσω μέιλ, η κυρία Παναγιώτα Μπ., 52 ετών.
«Από τότε έχω περάσει δύο φορές από επιτροπή ΚΕΠΑ. Και τις δύο φορές, η απόφαση ήταν ότι η πάθησή μου είναι αναστρέψιμη. Δεν μπορώ να εργαστώ και η σύνταξη αναπηρίας που παίρνω, ούτε καν καλύπτει τις ανάγκες μου. Κάθε δύο χρόνια, πρέπει να ξαναπάω σε όλους τους γιατρούς, να ανοίξω εκ νέου νέο φάκελο – παλιότερα πληρώναμε παράβολο και μαζεύαμε τα χαρτιά, αλλά τώρα το παράβολο έχει καταργηθεί και ο φάκελος συμπληρώνεται από τον γιατρό. Στην επιτροπή μου ζητάνε να τους εξηγήσω διάφορα πράγματα, ενώ γνωρίζουν ότι δεν μπορώ να μιλήσω. Την πρώτη φορά, η συμπεριφορά τους ήταν εντελώς απαξιωτική, τη δεύτερη ήταν λίγο καλύτερα τα πράγματα. Και τις δύο αποφάσισαν – δε γνωρίζω με ποια λογική – ότι η πάθησή μου είναι αναστρέψιμη, γεγονός που σημαίνει ότι σε δύο χρόνια πρέπει να αντιμετωπίσω την ίδια ταλαιπωρία», συμπληρώνει.
Γολγοθάς γραφειοκρατίας
Η εμπειρία της κυρίας Παναγιώτας Μπ. είναι μόνο μία από τις χιλιάδες ανάλογες περιπτώσεις ανθρώπων με αναπηρία, μέσα σε ένα σύστημα που εξακολουθεί να ταλαιπωρεί αυτούς που υποτίθεται ότι εξυπηρετεί. Σε μια χώρα που αυτοπροβάλλεται ως κοινωνικό κράτος, χιλιάδες πολίτες με αναπηρία βιώνουν καθημερινά έναν Γολγοθά γραφειοκρατίας, ταπείνωσης και αμφισβήτησης της ίδιας τους της κατάστασης, όταν προσπαθούν να πιστοποιήσουν την αναπηρία τους μέσω των Επιτροπών του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ).
Οι καταγγελίες που φθάνουν στον Συνήγορο του Πολίτη ή στην Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία είναι πολλές και ενδεικτικές: πολίτες με σοβαρές παθήσεις, καρκινοπαθείς, άτομα με κινητικά προβλήματα ή ψυχικές διαταραχές περιγράφουν σκηνές που μοιάζουν περισσότερο με ανάκριση, παρά με ιατρική αξιολόγηση. Γιατροί που συμπεριφέρονται απαξιωτικά, ελλιπής τεκμηρίωση γνωματεύσεων, υποτίμηση των συμπτωμάτων και, σε πολλές περιπτώσεις, χορήγηση χαμηλότερων ποσοστών αναπηρίας από αυτά που δικαιολογούν οι ιατρικές εκθέσεις είναι μερικά μόνο από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία στην επαφή τους με τις Επιτροπές του ΚΕΠΑ.
«Ο κάθε ασθενής πάει εκεί με το σκεπτικό να βοηθηθεί, ενώ οι γιατροί – μέλη της επιτροπής θεωρούν ότι έχουν απέναντί τους κάποιον που προσπαθεί να εξαπατήσει το δημόσιο, να «φάει» χρήμα, να ωφεληθεί των όποιων κρατικών παροχών. Τα μέλη της επιτροπής δε λειτουργούν ως γιατροί, αλλά ως λογιστές του κράτους, ενώ πολύ συχνά δεν μπαίνουν καν στη διαδικασία να μελετήσουν προσεκτικά το ιστορικό του κάθε ασθενούς», λέει μιλώντας στο ΒΗΜΑ ο κ Αναστάσιος Α., καρκινοπαθής με ουρητηροστομία, που αναγκάζεται να περνάει από επιτροπές κάθε δύο χρόνια.
Ανάρμοστες συμπεριφορές
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Βασίλης Κούτσιανος, Γενικός Γραμματέας της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία, «η Ε.Σ.Α.μεΑ. ήταν η πρώτη που τόνισε ότι η διαδικασία αξιολόγησης της αναπηρίας, καθώς και των χρόνιων ή σπάνιων παθήσεων, πρέπει να διέπεται από τον ύψιστο βαθμό αξιοπρέπειας. Αναμφίβολα, έχουν γίνει σημαντικά βήματα για τη βελτίωση της κατάστασης στα ΚΕΠΑ, ωστόσο απομένουν ακόμη πολλά να γίνουν. Συγκεκριμένα, συνεχίζουν να καταγράφονται μεγάλες καθυστερήσεις στις κατ’ οίκον αξιολογήσεις, ενώ, ειδικά στην περιφέρεια, πολλά από τα κτίρια όπου συνεδριάζουν οι επιτροπές, παραμένουν μη προσβάσιμα.
Παράλληλα, αν και οι καταγγελίες για ανάρμοστες συμπεριφορές γιατρών έχουν μειωθεί, το πρόβλημα δεν έχει εκλείψει. Την ίδια στιγμή, οι ελλείψεις σε διοικητικό και ιατρικό προσωπικό εμποδίζουν την ορθή και ταχεία εξέλιξη των διαδικασιών. Τέλος, εξακολουθούν να υφίστανται ζητήματα με λάθη στις Γνωματεύσεις Αναπηρίας (ΓΑΠΑ), οι οποίες συχνά αποδίδουν μικρότερα ποσοστά σε σχέση με τον Ενιαίο Πίνακα Προσδιορισμού Ποσοστού Αναπηρίας».
Ο κ. Κούτσιανος επισημαίνει ότι είναι επιβεβλημένη η άμεση ένταξη περισσότερων παθήσεων στον πίνακα, καθώς και η απλοποίηση των διαδικασιών για τον χαρακτηρισμό των παθήσεων ως μη αναστρέψιμων (μόνιμων).
«Πριν τρεις μήνες ήρθαν στο σπίτι να εξετάσουν τη γιαγιά μου, που είναι κατάκοιτη. Η μόνη εξέταση που της έκαναν, ήταν ότι τη ρώτησαν το όνομά της. Στην απόφαση, της έβαλαν 67% αναπηρία, λόγω κινητικής αναπηρίας και τίποτα άλλο. Δε γνωρίζω αν αυτή είναι η σωστή διαδικασία ή αν το ποσοστό που έβγαλαν ήταν το σωστό», σημειώνει ο κ Στέφανος Αλ. και συμπληρώνει ότι η στάση των γιατρών δεν ήταν και πολύ ευγενική.
«Τα περιστατικά με απαξιωτική στάση των γιατρών έχουν μειωθεί, τουλάχιστον αναφορικά με τον αριθμό των καταγγελιών που φτάνουν σε εμάς και στην υπηρεσία της Ε.Σ.Α.μεΑ. «Διεκδικούμε Μαζί», ειδικά από όταν ξεκίνησε η μετεκπαίδευση των ιατρών. Συνεχίζουν πάντως να υφίστανται, αλλά και μία μόνο τέτοια περίπτωση να υπήρχε, θα ήταν και πάλι όνειδος. Όπως έχουμε τονίσει, η στιγμή της αξιολόγησης της αναπηρίας ενός ατόμου, μία ιδιαίτερη στιγμή, πρέπει να μη θίγει σε κανένα σημείο την αξιοπρέπειά μας», λέει ο κ. Κούτσιανος.
Χαμηλά ποσοστά
Όσο για τις καταγγελίες ότι συχνά τα ποσοστά αναπηρίας που δίνονται από τις επιτροπές δεν ανταποκρίνονται στη σοβαρότητα των παθήσεων, ο κ. Κούτσιανος επισημαίνει ότι «έρχονται συχνά στην Ε.Σ.Α.μεΑ. καταγγελίες για αυτό το θέμα και τονίζουμε στα άτομα με αναπηρία να προχωρούν άμεσα σε ένσταση. Με κάθε ευκαιρία, ζητάμε τη διασφάλιση της εφαρμογής της διάταξης του Κανονισμού των ΚΕ.Π.Α. για την παρουσία ιατρού με τη σχετική ειδικότητα της κύριας πάθησης του εξεταζόμενου, κατά την εξέταση, όπως επίσης και οι συνυπάρχουσες προς αξιολόγηση παθήσεις των αιτούντων, να αξιολογούνται από μέλη των Υ.Ε. με συνάφεια ειδικότητας. Επιπλέον, οι Υγειονομικές Επιτροπές θα πρέπει σε κάθε εξέταση να αποδίδουν ποσοστά αναπηρίας, όπως αυτά προβλέπονται στη νομοθεσία (Ενιαίος Πίνακας Προσδιορισμού Ποσοστών Αναπηρίας -Ε.Π.Π.Π.Α.) και όχι αυθαίρετα».
Το ερώτημα ωστόσο παραμένει: κατά πόσο οι επιτροπές ΚΕΠΑ λειτουργούν σαν ακόμη ένα εμπόδιο, που δυσχεραίνει αντί να διευκολύνει τα άτομα με αναπηρία;
«Η αξιολόγηση της αναπηρίας ενός ατόμου πραγματοποιείται σε όλο τον κόσμο, ώστε το άτομο με αναπηρία, χρόνια ή/και σπάνια πάθηση να απολαμβάνει τα δικαιώματά του από την Πολιτεία. Ότι υπήρχαν στρεβλώσεις και συνεχίζουν να υπάρχουν προβλήματα είναι δεδομένο. Η Ε.Σ.Α.μεΑ. και οι οργανώσεις μέλη της, εδώ και δεκαετίες, επιδιώκουν να ακούγεται η φωνή μας στον τρόπο της αξιολόγησης της αναπηρίας, στη βάση του ”Τίποτα για εμάς, χωρίς εμάς”. Ταυτόχρονα ζητάμε την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της σωστής εφαρμογής του κανονισμού λειτουργίας του ΚΕΠΑ και να επιλύονται άμεσα όσα προβλήματα διαπιστώνονται», αναφέρει ο κ. Κούτσιανος.
Πηγή: www.tovima.gr
