«ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΜΙΣΟΥΣ»- Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία της Αλεξάνδρας Ι. Μουτζίκη-Παιδαγωγική Σχολή Α.Π.Θ, ΠΜΣ «Επιστήμες της αγωγής: Εκπαίδευση, κοινωνία και παιδαγωγική – Κατεύθυνση: Σπουδές για την αναπηρία»-Μέρος 19ο

Αυγ 3, 2026 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3.3. Περιοριστικές πρακτικές (Β μέρος)

 

Οι περιοριστικές πρακτικές μπορούν να έχουν σοβαρό αντίκτυπο στην υγεία και την ευημερία των αναπήρων. Η χρήση περιοριστικών πρακτικών μπορεί να καταπατήσει ή να περιορίσει σημαντικά τα ανθρώπινα δικαιώματα ενός ατόμου. Η Αυστραλία έχει δεσμευθεί να μειώσει και να εξαλείψει την χρήση περιοριστικών πρακτικών σε βάρος των αναπήρων. Αυτό αποτελεί δέσμευση, βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των αναπήρων (CRPD: Convention on the Rights of Persons with Disabilities)(National Disability Services [NDS], 2017).

Πολλές φορές μπορεί να χρησιμοποιηθούν από κάποιον, χωρίς να γνωρίζει ότι πρόκειται για περιορισμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάποιου, χωρίς να διδάσκουν νέους τρόπους ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες των ατόμων, χωρίς να εφαρμόζονται προληπτικές στρατηγικές για την μείωση του κινδύνου. Μπορεί να χρησιμοποιηθούν για πάρα πολύ καιρό, χωρίς να εξετάζονται τακτικά, για άλλους λόγους, πέρα από την υποτιθέμενη διατήρηση της ασφάλειας των ανθρώπων, αλλά για να «κινούν τους ανθρώπους σαν μαριονέτες», κάνοντας τους να λειτουργούν τελικά με τον τρόπο που επιθυμούν οι θύτες. Παρουσιάζονται ακόμα ως μορφή παραμέλησης (σκόπιμης ή ακούσιας), λόγω έλλειψης κατάρτισης, γνώσεων ή προβληματισμού, σχετικά με την χρήση λιγότερο ή καθόλου περιοριστικών πρακτικών (NDS, 2017). Φυσικά όλα αυτά απαγορεύονται, σύμφωνα με το άρθρο 14 της σύμβασης που προβλέπει «Ελευθερία και Ασφάλεια του ατόμου» και το άρθρο 15 της σύμβασης, που προβλέπει: «Ελευθερία από βασανιστήρια ή σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία» (United Nations, 2006).

«Άρθρο 14 Ελευθερία και ασφάλεια του ατόμου 1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη διασφαλίζουν ότι τα άτομα με αναπηρίες, σε ίση βάση με τους άλλους: α. απολαμβάνουν το δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια του προσώπου, β. δεν στερούνται την ελευθερία τους παράνομα ή αυθαίρετα και ότι οποιαδήποτε στέρηση της ελευθερίας είναι σύμφωνη με το νόμο και ότι η ύπαρξη μιας αναπηρίας δεν θα δικαιολογεί, σε καμία περίπτωση, τη στέρηση της ελευθερίας.

  1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη διασφαλίζουν ότι, εάν τα άτομα με αναπηρίες στερούνται την ελευθερία τους μέσω οποιασδήποτε διαδικασίας, δικαιούνται, σε ίση βάση με τους άλλους, εγγυήσεις σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αντιμετωπίζονται σύμφωνα με τους στόχους και τις αρχές της παρούσας σύμβασης, συμπεριλαμβανόμενης και της παροχής εύλογης προσαρμογής (United Nations, 2006).

«Άρθρο 151.Κανείς δεν υποβάλλεται σε βασανιστήρια ή σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία. Ειδικότερα, κανείς δεν υποβάλλεται χωρίς την ελεύθερη συγκατάθεση του/της σε ιατρικά ή επιστημονικά πειράματα» (United Nations, 2006) 2. «Τα Κράτη Μέλη λαμβάνουν όλα τα αποτελεσματικά νομοθετικά, διοικητικά, δικαστικά ή άλλα μέτρα για να αποτρέψουν τα ΑμεΑ, από το να υποβάλλονται σε βασανιστήρια ή σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία. Προβλέπεται ισότητα για όλους»(United Nations, 2006). Όσον αφορά τον χημικό περιορισμό, όλο το φροντιστικό προσωπικό οφείλει να γνωρίζει τις πιθανές παρενέργειες των φαρμάκων που μπορεί να συνταγογραφηθούν. Ορισμένες καταχρήσεις φαρμάκων περιλαμβάνουν: χορήγηση ψυχοτρόπων φαρμάκων, υπερβολική δόση φαρμακευτικής αγωγής, χορήγηση διαφορετικών φαρμάκων από αυτά που έχουν συνταγογραφηθεί. Επίσης, μπορεί να χορηγούνται μακροχρόνια, χωρίς επανεξέταση για την μείωση χρήσης φαρμάκων, προκειμένου να διαχειρίζονται οι φροντιστές την συμπεριφορά των αναπήρων, όπως εκείνοι επιθυμούν. Ενώ στις γυναίκες χρησιμοποιείται ο χημικός περιορισμός και για την καταστολή της εμμήνου ρύσεως (NDS, 2017).

Μετάβαση στο περιεχόμενο