«Τι είναι οι περιοριστικές πρακτικές; Συνήθως διακρίνονται στον περιορισμό και την απομόνωση. Ως περιορισμός ορίζεται ο μερικός ή πλήρης περιορισμός της κίνησης ενός ατόμου. Οι περιοριστικές πρακτικές μπορεί να είναι: α) σωματικές, β) χημικές, γ) μηχανικές και δ) ψυχοκοινωνικές (Australian Psychological Society [APS], 2011). Ο σωματικός περιορισμός αναφέρεται στην παρατεταμένη χρήση οποιουδήποτε μέλους του σώματος ενός ατόμου, με σκοπό τον περιορισμό της ελεύθερης κίνησης του. Ο χημικός περιορισμός ενέχει την χρήση φαρμακευτικής αγωγής, με σκοπό τον έλεγχο της συμπεριφοράς ενός ατόμου, όταν αυτή δεν έχει συνταγογραφηθεί επίσημα από ιατρό για την θεραπεία μιας επίσημα εντοπισμένης σωματικής ή ψυχικής ασθένειας. Ο μηχανικός περιορισμός αναφέρεται στην χρήση εξαρτημάτων, όπως, οι ιμάντες και τα λουριά, με σκοπό τον περιορισμό της ελεύθερης κίνησης ή την πρόληψη αυτοτραυματισμού, με την εξαίρεση των εξαρτημάτων που είναι εγκεκριμένα από ιατρούς ή θεραπευτές για θεραπευτικούς σκοπούς, ή εξαρτημάτων που απαιτούνται από τον νόμο για την ασφάλεια του ατόμου, κατά την μετακίνηση του. Ο ψυχοκοινωνικός περιορισμός αναφέρεται στην χρήση κοινωνικών ή υλικών «κυρώσεων», ή στην απειλή για την υλοποίηση αυτών των κυρώσεων, η οποία αποσκοπεί στο να αμβλύνει την συμπεριφορά ενός ατόμου» (APS, 2011, στο Καραγιάννη, Κουτσοκλένης, σελ. 88).
«Σύμφωνα με την Αυστραλιανή Ψυχολογική Εταιρία, η απομόνωση αφορά τη μοναχική κράτηση ενός ατόμου σε ένα δωμάτιο ή σε μια περιοχή, από την οποία η έξοδος του αποτρέπεται από κάποιο εμπόδιο ή από κάποιο πρόσωπο. Η απομόνωση περιλαμβάνει καταστάσεις στις οποίες οι άνθρωποι πιστεύουν ότι δεν μπορούν ή δεν πρέπει να αποχωρήσουν από κάποια περιοχή χωρίς άδεια» (Καραγιάννη & Κουτσοκλένης, 2023, σελ. 88).
Η πρακτική της απομόνωσης εφαρμόζεται τακτικά σε σχολεία και αφορά μαθητές ή μαθήτριες που υποτίθεται ότι αποτελούν κίνδυνο, είτε για την δική τους ασφάλεια και σωματική ακεραιότητα, είτε για την ασφάλεια των υπολοίπων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό μοιάζει να εδραιώνεται στην πεποίθηση ότι γίνεται «για το καλό» των συμμαθητών τους, ενώ και το σχολικό προσωπικό υποστηρίζει αυτήν την κουλτούρα και την πρακτική (Gagnon, 2017, στο Καραγιάννη, Κουτσοκλένης, 2023).
«Σύμφωνα με τους Bon & Zirkel (2013), αποδεικνύεται πως το σχολικό προσωπικό πίστευε ότι η απομόνωση για κάποιο χρονικό διάστημα θα έδινε στον μαθητή την δυνατότητα να αποφορτιστεί, να ηρεμήσει και μάλιστα, πιστοποιούσαν πως ο χώρος της απομόνωσης αποτελεί έναν ασφαλή χώρο, ιδανικό για χαλάρωση. Στην πραγματικότητα όμως, η παραπάνω άποψη δεν ευσταθεί, αφού είναι πολλά τα περιστατικά, τα οποία περιλαμβάνουν δέσιμο σε καρέκλες, κλείδωμα σε ντουλάπια ή ακόμα και σε κλουβιά» (Καραγιάννη, Κουτσοκλένης, 2023, σελ. 88).
«Η εφαρμογή της επώδυνης αυτής πρακτικής στα σχολεία προκαλεί πόνο, τόσο σωματικό, όσο και ψυχικό, άγχος που συχνά εξωτερικεύεται με την μορφή τραυματισμών, θανάτου και αυτοκτονίας (Clunies-Ross, Little, & Kienhuis, 2008 ; Nunno, McCabe, Izzo, Smith, Sellers, & Holden, 2022). Παρά το γεγονός ότι οι περιοριστικές πρακτικές προτείνονται ως η έσχατη λύση για την αντιμετώπιση ακραίων συμπεριφορών των ανάπηρων μαθητών, χρησιμοποιούνται συχνά για την αντιμετώπιση ήπιων συμπεριφορικών δυσκολιών, όπως είναι η ανυπακοή σε κανόνες, ή η απροθυμία να παραμείνει ο μαθητής καθιστός(Ryan, Peterson, Tetreault, & Hagen, 2007). Ενώ η διεθνής βιβλιογραφία μας αποκαλύπτει στοιχεία, στην Ελλάδα δεν εντοπίστηκαν συναφή δεδομένα, ενδεικτικά αναφέρεται ότι για την σχολική χρονιά 2007-2008, σε ένα ιδιωτικό σχολείο των ΗΠΑ, καταγράφηκαν 255 περιστατικά περιορισμού και 215 περιστατικά απομόνωσης ανάπηρων μαθητών και μαθητριών στις σχολικές βαθμίδες του Δημοτικού και του Γυμνασίου. Σε Λύκειο στις ΗΠΑ εντοπίστηκαν 51 περιστατικά περιορισμού και 35 περιστατικά απομόνωσης» (Καραγιάννη & Κουτσοκλένης, 2023, σελ. 88-89).
