Κεφάλαιο 3°: Μισαναπηρικά εγκλήματα και μισαναπηρική βία (Β’ μέρος)
Ποια είναι όμως η πραγματική έκταση του φαινομένου των μισαναπηρικών εγκλημάτων; Η νομοθεσία δεν είναι ίδια σε κάθε χώρα. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα, τα μισαναπηρικά εγκλήματα δεν αποτελούν διακριτή κατηγορία εγκλημάτων. Συνεπώς, δεν καταγράφονται ως τέτοια, άρα δεν υπάρχει και η κατάλληλη κινητοποίηση για να επιτευχθεί τελικά η αποφυγή τους. Για ποιους λόγους όμως δεν καταγράφονται ως εγκλήματα μίσους από τους αρμόδιους φορείς; Συχνά οι αστυνομικές υπηρεσίες δεν είναι προσβάσιμες. Παράλληλα, δεν υπάρχει εξειδικευμένο προσωπικό ώστε να εξυπηρετήσει έναν άνθρωπο που χρησιμοποιεί την νοηματική γλώσσα ή το σύστημα Μπράιγ. Ωστόσο, η απουσία γνώσης για την κατάλληλη στρατηγική πρόληψης και αντιμετώπισης των εγκλημάτων μίσους από την αστυνομία, σε ορισμένες περιπτώσεις είναι αισθητή (Καραγιάννη & Κουτσοκλένης, 2023).
«Επιπλέον, δεν διατηρείται πάντα η ιδιωτικότητα των αναπήρων, αφού δεν εκλείπουν οι ερωτήσεις που αφορούν την βλάβη, ενώ σε πολλές περιπτώσεις οι άνθρωποι που προβαίνουν σε μια καταγγελία ενός εγκλήματος μίσους έρχονται αντιμέτωποι με την δυσπιστία των αστυνομικών, ως προς το αν είναι πράγματι θύματα. Κάποιες φορές βέβαια και οι ίδιοι οι ανάπηροι δεν έχουν αντιληφθεί την σοβαρότητα της κατάστασης και το ανάγουν σε προσωπικό, τυχαίο ή περιστασιακό ζήτημα. Αυτό είναι αποτέλεσμα της εσωτερικευμένης καταπίεσης. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει πιο συχνά με τις ανάπηρες γυναίκες, αφού μπορεί να εσωτερικεύουν αρνητικά στερεότυπα που σχετίζονται με τις ερωτικές τους σχέσεις και να πιστεύουν λανθασμένα πως οι μη ανάπηροι σύντροφοι τους «είναι ευγενείς, άγιοι, αλτρουιστές» (Ballan & Freyer, 2012), επισφραγίζοντας άθελα τους μια άνιση σχέση. Άλλος ένας λόγος που σχετίζεται με την χειραγώγηση των αναπήρων είναι ότι φοβούνται πως αν καταγγείλουν το έγκλημα μίσους, το ίδιο έγκλημα θα επαναληφθεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σχέση των αναπήρων με τους φροντιστές τους, αφού δεν είναι λίγα τα περιστατικά που οι ανάπηροι δέχτηκαν συναισθηματικούς εκβιασμούς και πρακτικές που τους προκαλούν σωματικό πόνο, όπως το να τοποθετούνται από τους φροντιστές τους σε μια άβολη στάση και να μένουν σε αυτή για ώρες, ώστε να βασανιστούν και εξαιτίας του συναισθήματος του φόβου να μην προβούν σε σχετικές καταγγελίες. Συγχρόνως, οι ανάπηρες γυναίκες που κακοποιούνται από τους συζύγους-φροντιστές τους, απειλούνται συχνά με εγκλεισμό σε ιδρύματα (Καραγιάννη & Κουτσοκλένης, 2023).
Οι πρώτες επαφές των αναπήρων με τα εγκλήματα μίσους ξεκινούν με «ήπια» μορφή, όπως είναι ο εκφοβισμός. Σε πολύ σύντομο όμως χρονικό διάστημα, ο εκφοβισμός μετατρέπεται σε σωματική βία και κακοποίηση που μπορεί να κρατήσει μήνες ή και χρόνια. Συχνά γίνονται θύματα σκληρών βασανιστηρίων, όπως, περιπτώσεις αιχμαλωσίας, ληστειών, ξυλοδαρμών, εμπρησμών, περιπτώσεις ομαδικού λιντσαρίσματος (Quarmby, 2008). Σύμφωνα με διάφορες καταγραφές, έχουν υποστεί εξευτελιστικές πράξεις, όπως το να τους φτύνουν, να ουρούν πάνω τους, να τους αναποδογυρίζουν το αναπηρικό αμαξίδιο και να φεύγουν, να τους σέρνουν από κολάρο σκύλου, να τους εξαναγκάζουν να υποδύονται τους υπηρέτες, να τους εξαναγκάζουν να τρώνε περιττώματα (Quarmby, 2008).
