«Προσωπικός βοηθός» ΑμεΑ – Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο και επεκτείνεται πλέον και στη Περιφέρεια ΑΜΘ
Στον «Π.Τ.» μίλησε ο Πρόεδρος της Περιφερειακής Ομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, κ. Σμάραγδος Κρεμμύδας
Του Θρασύβουλου Πεγγαρά
Το δρόμο για το Εθνικό Τυπογραφείο έχει πάρει, μετά την κατά πλειοψηφία ψήφισή του από την ολομέλεια της Βουλής, το νομοσχέδιο του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με τίτλο «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις». Το νομοσχέδιο ενισχύει τον θεσμό του «Προσωπικού βοηθού», ο οποίος έχει ως στόχο να διευκολύνει την ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία, προσφέροντας εξατομικευμένη υποστήριξη στην καθημερινότητά τους. Παράλληλα, κάτι πολύ σημαντικό, προβλέπονται παρεμβάσεις για την ενίσχυση της πρώιμης παρέμβασης σε παιδιά με αναπτυξιακές δυσκολίες, με στόχο την έγκαιρη διάγνωση και την αποτελεσματικότερη υποστήριξή τους.
Η ενσυναίσθηση είναι το «κλειδί» για μια συμπεριληπτική κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς. Σημαίνει να μπαίνουμε στη θέση του άλλου, αναγνωρίζοντας τις ανάγκες των ΑμεΑ όχι ως μειονέκτημα, αλλά ως μια διαφορετική πραγματικότητα που χρήζει σεβασμού, προσβασιμότητας και ισότιμης αντιμετώπισης στην καθημερινότητα. Και ίσως με έναν τρόπο, «προσωπικός βοηθός», θα έπρεπε να είναι εν δυνάμει ο καθένας από εμάς, στο δρόμο, σε μια υπηρεσία, σε ένα μέσο μαζικής μεταφοράς και παντού.
Ο «Π.Τ.» θέλησε να αποσαφηνίσει το πλαίσιο του θεσμού του «προσωπικού βοηθού», και μίλησε με τον κ. Σμάραγδο Κρεμμύδα, Πρόεδρο της Περιφερειακής Ομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, για τις διαφοροποιήσεις που φέρνει το νέο νομοσχέδιο: «Ο Προσωπικός Βοηθός είναι ένας θεσμός τον οποίο αυτή η κυβέρνηση θέσπισε. Τον λειτούργησε πιλοτικά για κάποια χρόνια, αρχικά στο λεκανοπέδιο της Αττικής. Μετέπειτα δόθηκε η δυνατότητα και στην υπόλοιπη χώρα να υπάρχει και να λειτουργεί αυτός ο θεσμός, επίσης πιλοτικά. Μέχρι και σήμερα λειτουργεί, βέβαια για περιορισμένο αριθμό δικαιούχων. Κάτι το οποίο ζητήσαμε επισταμένως ως Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία και ως επίσημο αναπηρικό κίνημα της χώρας ήταν να διευρυνθεί, και να δοθεί η δυνατότητα σε όλα τα άτομα με αναπηρία να αιτηθούν και να αποκτήσουν προσωπικό βοηθό, διότι μέχρι στιγμής οι δικαιούχοι ορίζονταν κατόπιν κλήρωσης.
Κάποια άτομα με αναπηρία έχουν πάρει μέχρι σήμερα «τον προσωπικό τους βοηθό», όμως ο αριθμός είναι πολύ μικρός, ελάχιστος σχετικά με τα άτομα με αναπηρία που επιθυμούν να αποκτήσουν προσωπικό βοηθό σε όλη τη χώρα. Είδαμε το τελευταίο διάστημα ότι έγιναν διάφορες διαβουλεύσεις και στη Βουλή και μεταξύ των φορέων μας προκειμένου το μέτρο να διευρυνθεί και να ψηφιστεί, κάτι το οποίο θα δίνει την περαιτέρω δυνατότητα απόκτησης «προσωπικού βοηθού». Οι υποσχέσεις βέβαια της κυβέρνησης ότι θα ξεκινήσει καθολικά για όλους από την 1η Ιανουαρίου 2025 είδαμε να μην πραγματοποιούνται. Η επόμενη υπόσχεση ήταν να δοθεί η δυνατότητα της καθολικής χρήσης και αίτησης για όλους από την 1η Ιανουαρίου του 2026, επίσης είδαμε να μην υλοποιείται».
Κρεμμύδας: «Το μέτρο χρειάζεται κάποιες βελτιώσεις»
«Ώσπου», συνεχίζει ο κ. Κρεμμύδας, «φτάσαμε στην σημερινή μέρα του Ιούλιου του 2026. Έχει περάσει ένα νομοσχέδιο στη Βουλή για τον «προσωπικό βοηθό». Αυτό όμως που διαπιστώνουμε είναι ότι πάλι δεν θα είναι για όλους, θα υπάρχει αξιολόγηση. Τα χρήματα τα οποία εγκρίθηκαν για τον προσωπικό βοηθό από την κρατική επιχορήγηση θα είναι 60 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Θα δούμε βέβαια πώς θα λειτουργήσει και πώς θα προχωρήσει το επόμενο διάστημα. Προτάσεις που έκανε η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία σε μία διαβούλευση που έγινε μέσω των φορέων-μελών της, είδαμε να μην λαμβάνονται υπόψη από την κυβέρνηση. Παρόλα αυτά όμως είμαστε σε στάδιο να προχωρήσει αυτή η διαδικασία προς υλοποίηση. Σε αυτό το σημείο μάλιστα, με τη δημοσιοποίηση της διαδικασίας, θέλουμε να γνωστοποιήσουμε σε όλα μέλη μας, ότι τα άτομα με αναπηρία που επιθυμούν να αποκτήσουν «προσωπικό βοηθό», πρέπει να αιτηθούν γι’ αυτό εκ νέου. Ακόμα κι αν είχαν κάνει αίτηση στο πιλοτικό πρόγραμμα, είτε πήραν είτε δεν πήραν, είτε είναι σε αναμονή, πρέπει να αιτηθούν εκ νέου. Όποιος δεν αιτηθεί, είναι σαν να μην επιθυμεί να αποκτήσει προσωπικό βοηθό.
Σύμφωνα με την διαδικασία, αυτό που προβλέπεται είναι ότι απαιτείται αξιολόγηση. Άρα από τη στιγμή της αξιολόγησης φανταζόμαστε ότι κάποιοι δεν θα επιλεγούν. Όταν λέμε για αξιολόγηση, πάει να πει ότι θα υπάρχουν κριτήρια, και μέσα σε αυτά τα κριτήρια κάποιοι προφανώς, θα μείνουν εκτός. Ένα κριτήριο είναι το ηλικιακό όριο. Το όριο από 16 έως 65 ετών που ισχύει σήμερα πρέπει να αλλάξει. Ζητήσαμε να πάει στα 75 έτη που ήταν το προηγούμενο διάστημα. Επίσης προτείναμε να μην υπάρχουν εισοδηματικά κριτήρια. Προτείναμε για την νησιωτική και για την ορεινή χώρα να δίνεται η δυνατότητα σε άτομα της οικογένειας να μπορούν να γίνονται προσωπικοί βοηθοί, ειδικά όταν δεν υπάρχουν άλλες επιλογές».
Έκκληση για περισσότερους υποψήφιους «προσωπικούς βοηθούς, και για αλλαγές στις ποσοστώσεις»
Ο κ. Κρεμμύδας προτρέπει κάθε ενδιαφερόμενο να κάνει αίτηση για να γίνει «προσωπικός βοηθός», λόγω του μικρού αριθμού των μέχρι στιγμής αιτήσεων: «Παρατηρούμε ότι οι προσωπικοί βοηθοί δεν επαρκούν, και πρέπει όσοι ενδιαφέρονται να γίνουν, να μπουν στην πλατφόρμα και να δηλώσουν ότι επιθυμούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Σε αυτή τη διαδικασία πρέπει να μπουν γνωστοί και φίλοι των ατόμων με αναπηρία, προκειμένου να επιλεγούν στην πορεία κάποιοι που πληρούν τις προϋποθέσεις του αιτούντα, για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Αυτό είναι το μεγαλύτερο θέμα και ο προβληματισμός μας αυτή τη στιγμή, γιατί για τα άτομα που θα αιτηθούν, θα πρέπει να υπάρχει και αντίστοιχος αριθμός προσωπικών βοηθών στην πλατφόρμα. Αλλιώς θα είναι άγονη η διαδικασία και όλο αυτό θα καταστεί μία ατελέσφορη διαδικασία η οποία θα δημιουργήσει πρόβλημα στους ανθρώπους που θα αιτηθούν να πάρουν «προσωπικό βοηθό».
Βέβαια η ποσόστωση παραμένει ως εξής: είναι 60% για τα άτομα με κινητική αναπηρία, 35% για άτομα με νοητική αναπηρία και ένα 5% είναι για αισθητηριακές αναπηρίες, κάτι που ζητήσαμε να ανέβει γιατί είναι πολύ χαμηλό το ποσοστό που μπορεί να λάβει προσωπικό βοηθό. Ένας τυφλός, παραδείγματος χάρη, ως αισθητηριακή αναπηρία. Ενώ βλέπουμε ότι τα ποσοστά για κάποιες άλλες κινητικές αναπηρίες είναι αρκετά αυξημένα. Θα μπορούσαν κάπως να μετριαστούν και να εξομαλυνθούν, κάτι που επίσης δεν είδαμε να γίνεται από την κυβέρνηση και από το νομοσχέδιο το οποίο προωθήθηκε στη Βουλή. Βέβαια είμαστε σε φάση να το δούμε να βγαίνει και σε διευκρινιστική εγκύκλιο από το Υπουργείο, όσον αφορά τις λεπτομέρειες της εφαρμογής».
Η καλύτερη κατάρτιση των «προσωπικών βοηθών» είναι απαραίτητη
«Επίσης», και με αυτό κλείνει ο κ. Κρεμμύδας, «σε όλο αυτό το διάστημα του πιλοτικού προγράμματος υπήρξαν αρκετά παράπονα ατόμων με αναπηρία για την μη κατάλληλη εξειδίκευση των προσωπικών βοηθών. Η Εθνική Συνομοσπονδία ζήτησε μέσω του Ινστιτούτου της να γίνονται εκπαιδεύσεις προκειμένου να γνωρίζουν τις ανάγκες της κάθε διαφορετικής αναπηρίας, κάτι το οποίο πάλι διαπιστώσαμε ότι η κυβέρνηση δεν το έλαβε υπόψη της. Και προφανώς τα παράπονα φαντάζομαι ότι θα συνεχιστούν, γιατί πολλές φορές οι προσωπικοί βοηθοί δεν έχουν κάποια εξειδίκευση και δεν γνωρίζουν ποιες είναι οι ανάγκες των ατόμων που επιθυμούν να αποκτήσουν «προσωπικό βοηθό». Επίσης, κάτι το οποίο είναι αυστηρό και ζητήσαμε να αλλάξει, είναι η δυνατότητα αίτησης να αποκτήσει κάποιος «προσωπικό βοηθό» μέσα σε ένα εξάμηνο. Αν δηλαδή παρέλθει το εξάμηνο, χάνει τη δυνατότητά του να αιτηθεί ξανά προσωπικό βοηθό για τον επόμενο χρόνο. Είναι κάτι που δυσκολεύει τη διαδικασία. Παρόλα αυτά όμως είμαστε σε αναμονή να δούμε πώς θα λειτουργήσει, και είμαστε πάλι στις επάλξεις για να προσπαθήσουμε να διορθώσουμε, να βελτιώσουμε όλα τα κακώς κείμενα που ενδεχομένως μπορεί να υπάρχουν κατά την εφαρμογή του νόμου».
Πηγή: www.proinos-typos.gr
