- Συζήτηση
Η παρούσα βιβλιογραφική ανασκόπηση, ανέδειξε το γεγονός ότι τα άτομα με αναπηρίες, μπορούν να ενταχθούν κοινωνικά, αποκτώντας την ανεξαρτησία τους και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής τους, ωστόσο απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η επαγγελματική τους αποκατάσταση. Ο τομέας της επαγγελματικής ζωής, δεν αποτελεί ένα απλό ζήτημα, αλλά μια σύνθετη διαδικασία, η οποία επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες όπως είναι η κατάρτιση, η κοινωνική αποδοχή, το νομοθετικό πλαίσιο, η εκπαίδευση αλλά και οι τρέχουσες πολιτικές υποστήριξης. Παράλληλα, υπό το φως αυτών των ευρημάτων, εξετάστηκε επίσης το πλαίσιο των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ελληνική νομοθεσία καθώς και οι διεθνείς πρακτικές απασχόλησης των ατόμων με αναπηρία.
Αρχικά, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Αναπηρία και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (United Nations, 2006), καταδεικνύεται ότι απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί, τα άτομα αυτά να διαθέτουν πρόσβαση στην απασχόληση, η οποία αποτελεί καίριο δικαίωμα και αναγκαία προϋπόθεση για την κοινωνική τους ενσωμάτωση. Ωστόσο, προκειμένου να διασφαλιστεί η ισότητα των ευκαιριών και να εξελιχθούν στον επαγγελματικό τομέα, δεν αρκεί απλά η διακήρυξη του δικαιώματος αυτού. Σύμφωνα με τις μελέτες, τα άτομα με αναπηρίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν έντονες προκαταλήψεις στον εργασιακό χώρο, υψηλότερα ποσοστά ανεργίας και περιορισμένες ευκαιρίες ως προς την επαγγελματική τους εξέλιξη (European Parliament, 2020; Schwitter, 2025). Η πτυχή αυτή, διευρύνει το υφιστάμενο χάσμα μεταξύ της επίσημης ανακήρυξης των δικαιωμάτων τους και της πραγματικής τους εφαρμογής στο κοινωνικό πλαίσιο (Qiu et al., 2023).
Οι επαγγελματικές ικανότητες αποτελούν το σημαντικότερο παράγοντα, που οδηγεί στην επιτυχή επαγγελματική αποκατάσταση των ατόμων με αναπηρίες, όπως καταδεικνύεται από τα αποτελέσματα της μελέτης. Όπως υποστηρίζεται από τους Lamri & Lubart, (2023), προκειμένου να αποκτηθούν οι επαγγελματικές δυνατότητες, καίρια κρίνεται η σχολική εκπαίδευση, η εργασιακή εμπειρία και η κοινωνική επαφή. Η ικανότητα της συνεργασίας της προσαρμογής σε νέες συνθήκες και της επίλυσης προβλημάτων, αποτελούν επίσης θεμελιώδεις οριζόντιες ικανότητες ενώ οι τεχνικές γνώσεις και οι εξειδικευμένες δεξιότητες ανήκουν στα παραδείγματα των κάθετων δεξιοτήτων. Η ανάπτυξή τους, ωστόσο, από τα άτομα με αναπηρία σχετίζεται άρρηκτα με την προσβασιμότητα που αυτά διαθέτουν στα προγράμματα κατάρτισης και υποστήριξης καθώς και από το επίπεδο εκπαίδευσής τους (Dutta et al., 2008; Shogren et al., 2018; Aksnes & Ulstein, 2024).
