2.4 Επαγγελματική αποκατάσταση
Η επαγγελματική αποκατάσταση περιλαμβάνει υπηρεσίες και προγράμματα που αποσκοπούν στην επανένταξη του ατόμου με αναπηρία στην εργασία, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες, τις ικανότητες και τις φιλοδοξίες του (Νair, Derick & Wade, 2003). Πρόκειται για μια οργανωμένη και πολυδιάστατη παρέμβαση (εκπαίδευση, εργοθεραπεία, ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη, συνεργασία με εργοδότη), με σκοπό να βοηθήσει τα άτομα με αναπηρίες να αποκτήσουν ή να διατηρήσουν εργασία σε συνθήκες ισότητας και αξιοπρέπειας, λαμβάνοντας υπόψη τις προσωπικές και περιβαλλοντικές τους ανάγκες (World Health Organization, 2011).
Η επαγγελματική αποκατάσταση είναι μια στοχοθετημένη διαδικασία που αποσκοπεί στο να βοηθήσει τα άτομα με νοητική αναπηρία (ID) να αναπτύξουν το μέγιστο δυνατό επίπεδο ψυχικής, σωματικής και κοινωνικής λειτουργικότητας, ώστε να διασφαλίσουν την απόκτηση των απαραίτητων εργαλείων για να αλλάξουν τη ζωή τους (Bernabe-Ortiz, Canseco & Vasquez, 2016). Στοχεύει στη βελτίωση της αυτονομίας, της συμμετοχής και της λειτουργικότητάς τους, με τη βοήθεια εξατομικευμένων υπηρεσιών (π.χ. εκπαίδευση δεξιοτήτων, υποστήριξη κατά την εργασία, κ.ά.) (Nevala et al., 2019).
Για τα άτομα με αναπηρία, ο τομέας της εργασίας είναι υψίστης σημασίας , καθώς συνδέεται άμεσα με ποικίλα ψυχοκοινωνικά, οικονομικά και υγειονομικά οφέλη. Πέρα από την οικονομική ανεξαρτησία και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής που προσφέρει, η απασχόληση συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης, στην αίσθηση προσωπικής αξίας και σκοπού, καθώς και στη δημιουργία και διατήρηση κοινωνικών σχέσεων. Παράλληλα, η επαγγελματική δραστηριότητα σχετίζεται με θετικότερες εκβάσεις σε θέματα σωματικής και ψυχικής υγείας, ενισχύοντας τη συνολική ευημερία των ατόμων με αναπηρία. Ωστόσο, τα άτομα με αναπηρία υπο-εκπροσωπούνται στην αγορά εργασίας, ιδίως σε περιόδους οικονομικής ύφεσης. Αυτό υποδηλώνει την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις (Vlachou et al., 2019).
