Συμπεράσματα -μέρος Γ
Τα Τμήματα Ένταξης, παρόλο που στοχεύουν στην ενδυνάμωση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, δεν έχουν πετύχει ολοκληρωτικά την αποφυγή του διαχωρισμό των μαθητών, δημιουργώντας κάποιες φορές ειδικές τάξεις μέσα στη γενική εκπαίδευση. Από την άλλη πλευρά, ο θεσμός του Ειδικού Βοηθού, ο οποίος αποτελεί συμπληρωματικό μέτρο υποστήριξης, αποδεικνύει την αδυναμία της πολιτείας να προσφέρει τη δωρεάν παιδεία και υποστήριξη σε όλους τους μαθητές. Εμφανίζεται στο προσκήνιο μια μορφή ιδιωτικοποίησης της δημόσιας εκπαίδευσης, καθώς το κόστος του Ειδικού Βοηθού μετατοπίζεται στους γονείς δημιουργώντας κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες. Γι’ αυτό κρίνεται απαραίτητη η ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου, με στόχο την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, την επαρκή και έγκαιρη πρόσληψη και τον σαφή καθορισμό της συνεργασίας μεταξύ των εκπαιδευτικών Γενικής Αγωγής και Ειδικής Αγωγής, για την επίτευξη των στόχων της ενταξιακής εκπαίδευσης.
Ωστόσο, σημαντική αναφορά αποτελεί η μελέτη της Βιοηθικής και η ένταξη της στην εκπαίδευση, καθώς με αυτόν τον τρόπο αποδεικνύεται ο καίριος ρόλος της στην καλλιέργεια της ανθρωπιστικής στάσης, της υπευθυνότητας και του σεβασμού στον άνθρωπο, στη φύση και στο περιβάλλον. Η Βιοηθική, ως επιστημονικός κλάδος, ενώνει τις βιολογικές επιστήμες με τις επιστήμες της φιλοσοφίας και της παιδαγωγικής. Ο συνδυασμός αυτός προσφέρει στους μαθητές ένα σύστημα αξιών και γνώσεων, καλλιεργεί την κριτική τους ικανότητα και συμβάλλει στην ανάπτυξη της ηθικής συνείδησης καθώς και της κοινωνικής ενσυναίσθησης απέναντι σε προβληματισμούς και διλήμματα που δημιουργεί η επιστημονική πρόοδος. Μέσω της Βιοηθικής, η εκπαίδευση στρέφεται σε έναν ανθρωποκεντρικό προσανατολισμό, ο οποίος εκτός από την μετάδοση γνώσεων και επιστημονικής κατάρτισης, επικεντρώνεται στη διαμόρφωση ολοκληρωμένων και υπεύθυνων προσωπικοτήτων.
Η ενσωμάτωση της Βιοηθικής στο αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών δεν αποσκοπεί μόνο στην μετάδοση κάποιων αξιακών αρχών, αλλά στοχεύει και στη δημιουργία στάσεων και συμπεριφορών, εδραιώνοντας τη δημοκρατία και την αποδοχή της διαφορετικότητας. Μέσω της συνεργασίας των θετικών και ανθρωπιστικών επιστημών η βιοηθική προσεγγίζει διεπιστημονικά το θέμα της ενταξιακής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, κατανοώντας τις ανισότητες και ενισχύοντας την κοινωνική δικαιοσύνη μέσα στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Για να πραγματοποιηθεί η πραγματική εισαγωγή της Βιοηθικής στην εκπαίδευση είναι απαραίτητη η επιμορφωτική κατάρτιση των εκπαιδευτικών, η ριζική αλλαγή των αναλυτικών προγραμμάτων και η καλλιέργεια εκπαιδευτικών πρακτικών που προάγουν το διάλογο, την κριτική οξυδέρκεια και τη συμμετοχή στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η Βιοηθική δεν μπορεί να προσφέρει, αν η λειτουργία της είναι απομονωμένη από τη σχολική καθημερινότητα. Αντίθετα, πρέπει να αποτελεί ένα δυναμικό και αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαίδευσης, που θα βοηθήσει τους μαθητές και τους μελλοντικούς πολίτες να γίνουν υπεύθυνοι και ικανοί να ανταπεξέλθουν στις προκλήσεις μιας εξελισσόμενης κοινωνίας.
Η βιοηθική θα συμβάλλει στην επίλυση προβληματισμών και διλημμάτων που προκύπτουν στην ενταξιακή εκπαίδευση, καθώς αποτελεί ένα πολύπλευρο εγχείρημα με βασικούς πυλώνες τη δικαιοσύνη, την ισονομία και τον σεβασμό. Ωστόσο, πολύ συχνά στην ενταξιακή εκπαίδευση γίνεται λόγος για παροχή ίσων ευκαιριών και επικρατεί μια σύγχυση ανάμεσα στους όρους «ισότητα» και «ισονομία». Η ίση αντιμετώπιση των μαθητών, αγνοώντας τις προσωπικές τους ανάγκες και ιδιαιτερότητες, δεν εξασφαλίζει μια ισότιμη θέση στην εκπαίδευση. Από την άλλη πλευρά, η ισονομία αναγνωρίζει το άτομο ως μια οντότητα μοναδική και η εκπαιδευτική διαδικασία προσαρμόζεται με διαφοροποιημένες και ευέλικτες παιδαγωγικές μεθόδους, ενισχύοντας τη συμμετοχική μάθηση.
