Οι Ευρωπαίοι πολίτες με αναπηρία ανησυχούν για τον προϋπολογισμό της ΕΕ και έχουν σοβαρούς λόγους- Άρθρο Ι. Βαρδακαστάνη στον EUobserver
(Αρ.πρωτ.:531)
Γράφει ο πρόεδρος της Ε.Σ.Α.μεΑ. και του European Disability Forum Ιωάννης Βαρδακαστάνης:
Είναι μεγάλο το στοίχημα να εξασφαλίσουμε ότι τα άτομα με αναπηρία θα έχουν ουσιαστική στήριξη μέσα στην κοινωνία: σωστή εκπαίδευση, ευκαιρίες για δουλειά και πρόσβαση παντού. Δεν θέλουμε να δίνονται χρήματα σε δράσεις που μας κρατούν στο περιθώριο και μας κάνουν «αόρατους» και αυτό ακριβώς διακυβεύεται τώρα στις συζητήσεις για τον επόμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και τα πρώτα δείγματα δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά.
Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο σοβαρή, αν σκεφτούμε ότι η ΕΕ συχνά χρηματοδοτεί πρωτοποριακές λύσεις που δεν αποκλείουν κανέναν – λύσεις που πολλές φορές τα κράτη-μέλη τείνουν να αγνοούν (όπως, για παράδειγμα, το πρόγραμμα JobImpuls). Δυστυχώς, αυτός ο ρόλος της ΕΕ μπορεί στο μέλλον να σταματήσει. Η νέα πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταργεί πολλές από τις δικλείδες ασφαλείας και τους κανόνες που υποχρεώνουν τα κράτη-μέλη να ξοδεύουν τους πόρους σεβόμενα τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία.
Συγκεκριμένα, καταργήθηκαν οι λεγόμενες «προϋποθέσεις χρήσης» των κονδυλίων. Αυτοί ήταν οι κανόνες που έπρεπε να ακολουθούν οι αρχές (κράτη και οργανισμοί) όταν διαχειρίζονται ευρωπαϊκά χρήματα. Μέχρι σήμερα, αυτοί οι κανόνες ανάγκαζαν τους υπεύθυνους να σέβονται τις διεθνείς συμφωνίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως είναι η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία. Τώρα, η Επιτροπή θέλει να αντικαταστήσει αυτούς τους κανόνες με κάποιες γενικότερες «οριζόντιες αρχές».
Το πρόβλημα είναι ότι αυτές οι νέες αρχές δεν αναφέρουν πουθενά ότι πρέπει να εφαρμόζεται η Σύμβαση του ΟΗΕ. Κι αυτό προκαλεί εντύπωση, αφού πρόκειται για τη μοναδική διεθνή συνθήκη που η ίδια η ΕΕ έχει επίσημα υπογράψει και επικυρώσει. Επιπλέον, οι νέες προτάσεις είναι πολύ πιο χαλαρές όσον αφορά την απαγόρευση χρηματοδότησης κλειστών ιδρυμάτων. Δεν είναι πια τόσο αυστηρές στο να επιβάλλουν λύσεις που βοηθούν τους ανθρώπους να ζουν ανεξάρτητοι. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι καινοτόμα έργα, που συχνά ανθίζουν μόνο χάρη στα ευρωπαϊκά κονδύλια, κινδυνεύουν να χαθούν ενώ την ίδια στιγμή, έργα που απομονώνουν ή βλάπτουν τους ανθρώπους, θα μπορούσαν να συνεχίσουν να χρηματοδοτούνται κανονικά.
Λιγότερα χρήματα, περισσότερα προβλήματα
Η Κάρλα Ταβάρες, επικεφαλής των διαπραγματεύσεων για τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, ήταν ξεκάθαρη: «Η Ένωσή μας δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις νέες γεωπολιτικές και κοινωνικές προκλήσεις κάνοντας μεταρρυθμίσεις που πληγώνουν τους αγρότες, τις περιφέρειες ή τα πιο ευάλωτα μέλη της κοινωνίας μας».
Αυτή η κατάσταση προκαλεί πολύ μεγάλη ανησυχία στο αναπηρικό κίνημα. Ακόμη κι αν καταφέρουμε να βελτιώσουμε τους όρους ώστε τα χρήματα να πηγαίνουν σε προγράμματα που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, το πρόβλημα παραμένει: τα διαθέσιμα χρήματα θα είναι λιγότερα. Αν υπολογίσουμε την άνοδο των τιμών, το ποσό για τις κοινωνικές δράσεις έχει ήδη μειωθεί. Παράλληλα, αυτά τα λίγα χρήματα θα πρέπει τώρα να μοιραστούν σε πολλές περισσότερες δραστηριότητες από ό,τι παλιά, αφού μέσα στις «κοινωνικές δαπάνες» έχουν προστεθεί πλέον και διάφορα έργα υποδομών.
Ένα άλλο σοβαρό πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει κανένας αυστηρός κανόνας που να ορίζει το ακριβές ποσό που πρέπει να δίνεται σε έργα για την κοινωνική συμπερίληψη. Πρόκειται για δράσεις που έχουν στόχο τις ίσες ευκαιρίες, την καταπολέμηση των διακρίσεων και την ουσιαστική συμμετοχή στην κοινωνία ανθρώπων που κινδυνεύουν από τη φτώχεια ή τον αποκλεισμό. Αντί να απλουστεύσει τα πράγματα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάνει πιο δύσκολο τον έλεγχο και την πρόσβαση σε αυτά τα κονδύλια. Κι αυτό γιατί καταργεί το «Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+» ως αυτόνομο εργαλείο. Πλέον, οι πρωτοβουλίες για τη συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία θα πρέπει να «παλέψουν» και να ανταγωνιστούν πάρα πολλές άλλες δράσεις μέσα σε τεράστια και περίπλοκα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια.
Οι οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, που ήδη δέχονται ανυπέρβλητη πίεση, θα πρέπει τώρα να «παλεύουν» για την προσοχή των πολιτικών μέσα σε ένα τεράστιο χρηματοδοτικό πλαίσιο. Εκεί, θα ανταγωνίζονται για χρήματα με όλους: από δήμους μέχρι μεγάλα αγροτικά έργα. Αυτό το πρόβλημα πρέπει να λυθεί αμέσως. Πρέπει ένα συγκεκριμένο μέρος του προϋπολογισμού να πηγαίνει απευθείας σε έργα κοινωνικής συμπερίληψης που προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αυτό σημαίνει πράξεις που στηρίζουν όσους ζουν στο περιθώριο: άτομα με αναπηρία, άτομα από την LGBTQ+ κοινότητα, αστέγους κλπ.. Αυτά τα κονδύλια πρέπει να δίνονται αποκλειστικά γι’ αυτόν τον σκοπό και να μην είναι λιγότερα από όσα παίρνουμε σήμερα από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+.
Τα άτομα με αναπηρία ανησυχούν
Τα χρήματα της ΕΕ ήταν μέχρι τώρα η «μηχανή» για την ισότητα των ατόμων με αναπηρία. Πολλές φορές, αυτά τα χρήματα κάλυπταν το κενό εκεί όπου το κράτος αδιαφορούσε. Αν η πρόταση της Επιτροπής δεν αλλάξει προς το καλύτερο, κάθε πρόοδος θα σταματήσει.
Περίπου 100 εκατομμύρια άνθρωποι θα βρεθούν ακόμα πιο απομονωμένοι.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδειξε ότι θέλει να αλλάξει την αρχική πρόταση, ζητώντας από την Επιτροπή να διορθώσει τα Εθνικά Σχέδια. Όμως, πρέπει να ζητήσει ακόμα περισσότερα. Χρειαζόμαστε κανόνες που να απαγορεύουν ρητά τη χρηματοδότηση έργων που μας απομονώνουν ή μας βλάπτουν. Χρειαζόμαστε περισσότερα χρήματα που θα προορίζονται αποκλειστικά για την κοινωνική συμπερίληψη.
Τέλος, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος. Ο έλεγχος μόνο από την κάθε χώρα δεν αρκεί. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι οργανώσεις των πολιτών και ανεξάρτητοι ειδικοί πρέπει να έχουν τη δύναμη να σταματούν οποιαδήποτε χρηματοδότηση παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μιλάμε συνεχώς για μια «ανταγωνιστική Ευρώπη». Όμως, το πραγματικό πλεονέκτημα της Ευρώπης είναι οι άνθρωποί της, η ποικιλομορφία και οι ίσες ευκαιρίες για όλους. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ είναι το πιο σημαντικό εργαλείο για να γίνει αυτό το όραμα πραγματικότητα.
Συνημμένα αρχεία
Πηγή: www.esamea.gr
