Από τον Αποκλεισμό στην Ένταξη: Εκπαίδευση, Αναπηρία και Βιοηθική στον 21ο αιώνα – ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ της ΦΩΚΙΑΝΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ, Π.Μ.Σ. ΒΙΟΗΘΙΚΗΣ – Μέρος 10ο

Απρ 22, 2026 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Από τον Αποκλεισμό στην Ένταξη: Εκπαίδευση, Αναπηρία και Βιοηθική στον 21ο αιώνα – ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ της ΦΩΚΙΑΝΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ, Π.Μ.Σ. ΒΙΟΗΘΙΚΗΣ – Μέρος 10ο

 

2ο Κεφάλαιο: Η εκπαίδευση στην Ελλάδα.

 

2.1       Ορισμός Ειδικής Αγωγής (Ε.Α)

 

Τα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής κοινότητας γίνεται έντονη η παρουσία του όρου της «Ειδικής Αγωγής», ενώ κατά καιρούς έχουν δοθεί διάφοροι εννοιολογικοί ορισμοί. H Tomlinson προσπαθεί να προσεγγίσει την έννοια της Ε.Α από μία πιο κοινωνιολογική οπτική. Ειδικότερα, γίνεται προσπάθεια να γίνουν κατανοητά τα οφέλη της ειδικής αγωγής σε μια αναπτυσσόμενη βιομηχανική κοινωνία και σε ένα ανταγωνιστικό εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς και τα οφέλη που αποκομίζουν τα άτομα που συνδέονται με τον τομέα αυτόν σε ιατρικό, ψυχολογικό και εκπαιδευτικό επίπεδο (Tomlinson, 1986). Η άποψη του Σανσερέλ παρουσιάζει την Ε.Α ως ένα μέτρο που λαμβάνεται από την πλευρά της πολιτείας η οποία σε συνεργασία με την οικογένεια συμβάλλουν στην εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία (Σανσερέλ, 1986). Εναλλακτικοί όροι για την Ειδική Αγωγή είναι οι «μαθησιακές δυσκολίες» ή «τα παιδιά με ειδικές ανάγκες». Η ορολογία «παιδιά με ειδικές ανάγκες» τείνει να υιοθετεί και από την Ελλάδα θεωρώντας μ’ αυτό τον τρόπο ότι θα περιοριστούν οι προκαταλήψεις, ο διαχωρισμός και η ετικετοποίηση που δέχονται οι ανάπηροι τόσο σε εκπαιδευτικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο (Ζώνιου – Σιδέρη, 2011).

Η Πολυχρονοπούλου επισημαίνει πως η Ειδική Αγωγή σχετίζεται με την παροχή εκπαιδευτικών προγραμμάτων που περιλαμβάνουν μαθήματα Φυσικής, Αισθητικής και Κοινωνικής Αγωγής και είναι ειδικά σχεδιασμένα και προσαρμοσμένα ώστε να καλύπτουν τις ατομικές ανάγκες και δυσκολίες κάθε παιδιού. Η παροχή της πραγματοποιείται στα πλαίσια της γενικής τάξης. Όταν όμως αυτό δεν καλύπτει τις εκπαιδευτικές ανάγκες του μαθητή, η εκπαίδευση μπορεί να υλοποιηθεί σε ειδικές δομές, νοσοκομεία, στο σπίτι και σε άλλους κατάλληλους χώρους, ενώ η διάρκεια και ο τρόπος εφαρμογής καθορίζεται από τη συνεχή αξιολόγηση του παιδιού (Πολυχρονοπούλου – Ζαχαρογέωργα, 1993).

Είναι απαραίτητο να τονιστεί πως οι ορισμοί της ειδικής εκπαίδευσης που στηρίζονται στα μειονεκτήματα των παιδιών δεν είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι στην εκπαιδευτική κοινωνία. Εξάλλου, το μειονέκτημα ή μη, ενός ατόμου δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την αναπηρία του αλλά το πώς αντιμετωπίζεται από την ίδια την κοινωνία και το εκπαιδευτικό σύστημα (Lamoral, 1993).

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο