Ο ρόλος του φύλου στη διαμόρφωση των οικονομικών απολαβών των ατόμων με αναπηρία – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Ειρήνης Κολόκουσα – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 15ο
Δεύτερο Κεφάλαιο: Μεθοδολογία της έρευνας
Το παρόν κεφάλαιο περιγράφει τη μεθοδολογική διαδικασία που ακολουθήθηκε για την εκπόνηση της βιβλιογραφικής ανασκόπησης με θέμα τον ρόλο του φύλου στη διαμόρφωση των οικονομικών απολαβών των ατόμων με αναπηρία. Στην συνέχεια αποτυπώνονται τα βήματα που πραγματοποιήθηκαν τεκμηριωμένα, ώστε να διασφαλιστούν η διαφάνεια, η αναπαραγωγιμότητα και η σαφήνεια στη διαδικασία επιλογής των μελετών. Η επιλογή της βιβλιογραφικής ανασκόπησης δικαιολογείται επειδή επιτρέπει τον εντοπισμό της υπάρχουσας γνώσης, την σύνδεση της θεωρίας και των εμπειρικών ευρημάτων και την ανάδειξη κενών της βιβλιογραφίας (Leite et al., 2019).
Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε σε ακαδημαϊκές βάσεις δεδομένων, με στόχο την κάλυψη τόσο της οικονομικής/εργασιακής βιβλιογραφίας όσο και της κοινωνιολογικής και πολιτικής διάστασης της αναπηρίας. Χρησιμοποιήθηκαν συνδυασμοί λέξεων-κλειδιών και τελεστών όπως: “disability” AND (“earnings” OR “wages” OR “income”) AND (“gender” OR “women”) AND (“pay gap” OR “labour market”), με προσαρμογές ανά βάση. Η διαδικασία πλαισιώθηκε από προκαθορισμένα κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού, τα οποία εφαρμόστηκαν για να διατηρηθεί η εστίαση στα κεντρικά ερευνητικά ερωτήματα και να αποφευχθεί η ενσωμάτωση περιφερειακών ή άσχετων πηγών (Sataloff et al., 2019). Εντάχθηκαν εμπειρικές μελέτες που εξετάζουν οικονομικές απολαβές/αμοιβές σε σχέση με αναπηρία και φύλο, με σαφή μεθοδολογική περιγραφή και ποσοτικά αποτελέσματα ή τεκμηριωμένες συγκριτικές εκτιμήσεις. Αποκλείστηκαν πηγές χωρίς εμπειρικά δεδομένα, μη συναφείς θεματικά, διπλότυπες δημοσιεύσεις, καθώς και κείμενα που δεν επέτρεπαν εξαγωγή συμπερασμάτων για την τομή φύλου–αναπηρίας.
Η τελική σύνθεση περιέλαβε 32 μελέτες. Για την εξαγωγή δεδομένων χρησιμοποιήθηκε οριζόντιος πίνακας, όπου καταγράφηκαν στοιχεία ταυτότητας μελέτης, χώρα/θεσμικό πλαίσιο, δείγμα, ορισμός αναπηρίας, δείκτης απολαβών (ωριαίος/ετήσιος), μεταβλητές ελέγχου, κύρια ευρήματα και επισημάνσεις για μηχανισμούς (π.χ. επαγγελματική διαστρωμάτωση, part-time, glass ceiling). Τέλος, εφαρμόστηκε αφηγηματική σύνθεση (narrative synthesis) με θεματική ομαδοποίηση των αποτελεσμάτων και ανάδειξη συγκλίσεων, αποκλίσεων και κενών, ώστε να τεκμηριωθούν τα συμπεράσματα της εργασίας με συνεκτικό και κριτικό τρόπο.
