Τεχνητή Νοημοσύνη και Άτομα με Οπτική Αναπηρία: Εφαρμογές και Τεχνολογίες Προσβασιμότητας – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΠΑΠΑΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΣ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΜΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ: ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ – Μέρος 31ο
3.1.1 Δυνατότητες καινοτόμων συστημάτων πλοήγησης και προσανατολισμού
Η μελέτη των Messaoudi, Menelas και Mcheick (2022) αποτελεί μια εκτενή ανασκόπηση των σύγχρονων εργαλείων πλοήγησης που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη για την υποστήριξη ατόμων με οπτική αναπηρία. Στο επίκεντρο βρίσκονται συστήματα που συνδυάζουν πολλαπλούς αισθητήρες, όπως αισθητήρες περιβάλλοντος, κάμερες, GPS, και άλλες τεχνολογίες εντοπισμού, προκειμένου να ανιχνεύουν εμπόδια και να παρέχουν αξιόπιστη πληροφόρηση σε πραγματικό χρόνο. Η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπει την ανάλυση πολύπλοκων περιβαλλόντων και την προσαρμογή της πλοήγησης σε διάφορα σενάρια, από αστικά περιβάλλοντα μέχρι εσωτερικούς χώρους.
Ένα από τα πιο σημαντικά πλεονεκτήματα αυτών των συστημάτων είναι η δυνατότητα προσαρμογής στις εξατομικευμένες ανάγκες των χρηστών. Η ΤΝ μπορεί να «μαθαίνει» τις προτιμήσεις και τις ειδικές απαιτήσεις του κάθε ατόμου, προσφέροντας έτσι μια πιο προσωποποιημένη εμπειρία. Η χρήση πολλαπλών αισθητήρων και η σύγκλιση διαφορετικών δεδομένων (π.χ. GPS και εικόνα) ενισχύει την αξιοπιστία της πλοήγησης, μειώνοντας το περιθώριο σφάλματος που υπήρχε σε παλαιότερα συστήματα που βασίζονταν μόνο σε έναν τύπο αισθητήρα.
Η μελέτη αυτή επίσης αναδεικνύει τη συμβολή της ΤΝ στη βελτίωση της αυτονομίας των ατόμων με οπτική αναπηρία. Η δυνατότητα ανίχνευσης και αποφυγής εμποδίων σε πραγματικό χρόνο μειώνει την ανάγκη για συνεχή ανθρώπινη βοήθεια, ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση και την ασφάλεια των χρηστών κατά τη μετακίνηση τους.
Από την άλλη, το άρθρο των Wahab et al. (2011) αναφέρεται στην ανάπτυξη ενός «έξυπνου» μπαστουνιού, μια από τις πιο παραδοσιακές και δημοφιλείς βοηθητικές συσκευές που έχουν εξελιχθεί με τη βοήθεια της τεχνολογίας. Το συγκεκριμένο σύστημα ενσωματώνει αισθητήρες υπερήχων και άλλους μηχανισμούς ανίχνευσης εμποδίων, μεταφέροντας στον χρήστη πληροφορίες μέσω ηχητικών και δονητικών σημάτων. Η μελέτη αυτή είναι ενδεικτική του πώς η ΤΝ και τα σύγχρονα συστήματα αισθητήρων μπορούν να ενσωματωθούν σε απλές και φορητές συσκευές, διατηρώντας παράλληλα υψηλή λειτουργικότητα.
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του «έξυπνου» μπαστουνιού είναι η αυξημένη ασφάλεια και η υποστήριξη που προσφέρει σε καθημερινές καταστάσεις, όπως η αποφυγή εμποδίων, τα σκαλοπάτια ή οι ανωμαλίες στο έδαφος. Ωστόσο, παρά τη χρησιμότητα του, το σύστημα αντιμετωπίζει τεχνικές δυσκολίες που περιορίζουν την αποτελεσματικότητά του. Συγκεκριμένα, η ακρίβεια στην ανίχνευση μικρών εμποδίων ή αντικειμένων που βρίσκονται κοντά στο έδαφος δεν είναι πάντα ικανοποιητική, κάτι που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των χρηστών. Επιπλέον, η ενεργειακή κατανάλωση της συσκευής πρέπει να διαχειρίζεται με σύνεση, ώστε να εξασφαλίζεται επαρκής χρόνος λειτουργίας χωρίς συχνή φόρτιση, γεγονός που αποτελεί πρόκληση σε φορητές συσκευές.
