1.4.5 Εκπαιδευτικές και Συμπεριληπτικές Τεχνολογίες
Η Τεχνητή Νοημοσύνη διαδραματίζει όλο και πιο σημαντικό ρόλο στην αναδιάρθρωση του εκπαιδευτικού πλαισίου με στόχο τη συμπερίληψη και την εξατομικευμένη μάθηση, ιδιαίτερα για μαθητές με οπτική αναπηρία. Μέσω έξυπνων εκπαιδευτικών εργαλείων και ψηφιακών πλατφορμών, δίνεται η δυνατότητα σε μαθητές να προσεγγίσουν το γνωστικό περιεχόμενο με τρόπο που ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ανάγκες, ικανότητες και ρυθμό μάθησης του καθενός.
Ένα βασικό παράδειγμα είναι τα Προσαρμοστικά Μαθησιακά Περιβάλλοντα (Adaptive Learning Systems), τα οποία συλλέγουν και επεξεργάζονται δεδομένα από τη συνεχή αλληλεπίδραση του μαθητή με το εκπαιδευτικό υλικό. Μέσα από αλγορίθμους μηχανικής μάθησης, το σύστημα αναλύει την πρόοδο, εντοπίζει γνωστικά κενά, καταγράφει πρότυπα συμπεριφοράς και προτείνει δραστηριότητες προσαρμοσμένες στο επίπεδο του μαθητή. Έτσι, προσφέρεται ένα εξατομικευμένο μαθησιακό μονοπάτι που προάγει την αυτονομία και ενισχύει τη μαθησιακή εμπειρία χωρίς να απαιτείται διαρκής παρουσία εκπαιδευτή ή συνοδού (Tsouktakou et al., 2024).
Επιπρόσθετα, πλατφόρμες όπως το Bookshare και το DAISY Consortium συμβάλλουν ουσιαστικά στην εκπαιδευτική ισότητα. Το Bookshare διαθέτει μια τεράστια συλλογή από ψηφιακά βιβλία τα οποία διατίθενται σε ηχητική μορφή ή μετατρέπονται σε γραφή Braille, ενώ το πρότυπο DAISY (Digital Accessible Information System) προσφέρει δομημένα ψηφιακά αρχεία που υποστηρίζουν την πλοήγηση μέσα σε κείμενα, κάνοντάς τα προσβάσιμα και λειτουργικά. Οι τεχνολογίες αυτές δεν περιορίζονται μόνο στην ανάγνωση κειμένου, αλλά προσφέρουν και εκπαιδευτικά εργαλεία με δυνατότητα ανατροφοδότησης και ενεργού εμπλοκής.
Η συμβολή της ΤΝ στην εκπαιδευτική διαδικασία των ατόμων με οπτική αναπηρία δεν περιορίζεται μόνο στην τεχνική υποστήριξη της ανάγνωσης, αλλά επεκτείνεται στη δημιουργία ενός ολόκληρου υποστηρικτικού οικοσυστήματος μάθησης. Μέσω αυτών των τεχνολογιών, οι μαθητές αποκτούν μεγαλύτερη ανεξαρτησία, ενισχύουν την αυτοεκτίμηση τους, και αποκτούν ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στη γνώση και την ακαδημαϊκή επιτυχία.
