ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ-Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΑΡΑΜΥΘΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ – ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ ΡΟΔΙΝΟΥ ΧΡΥΣΗΣ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ, Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας – Μέρος 11ο
2.4 Τα οφέλη της ύπαρξης παραμυθιών με κεντρικό θέμα την αναπηρία.
Μια από τις χώρες η οποία έχει πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα προς την ανάπτυξη και στη συνέχεια εδραίωση της ενταξιακής λογοτεχνίας είναι η Ουκρανία. Η Ουκρανία στοχεύει στην εδραίωση της ενταξιακής λογοτεχνίας τονίζοντας τα οφέλη που έχει στη ζωή των ατόμων με αναπηρία (Derkachova, 2022). Βέβαια, είναι αναγκαίο να τονιστεί ότι στην πορεία ανάπτυξης της ενταξιακής εκπαίδευσης και μετέπειτα της ενταξιακής λογοτεχνίας στην Ουκρανία, αποτελεί η υποστήριξη που λαμβάνει από τα διεθνή νομικά μέσα, το εθνικό νομοθετικό πλαίσιο και από την κοινωνική και παιδαγωγική πρακτική. (Hordiichuk,2021)
Σύμφωνα με την Οσμολόβσκα, η ενθάρρυνση αυτής της λογοτεχνίας στο εκπαιδευτικό σύστημα μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να αποκτήσουν μια πιο θετική στάση προς την ποικιλομορφία και τη διαφορετικότητα που υπάρχει στην κοινωνία την οποία ζουν, αλλά και να γνωρίσουν τον όρο της αναπηρίας με έναν πιο θετικό τρόπο. Επίσης, μέσα από αυτό το λογοτεχνικό είδος τα παιδιά μαθαίνουν βασικές αξίες, όπως ο σεβασμός για τον συνάνθρωπο τους (Derkachova, 2022).
Σημαντικά στοιχεία στην σημασία που έχουν τα παραμύθια με κοινωνικό περιεχόμενο στα άτομα με αναπηρία προσθέτει και μια έρευνα η οποία είχε ως συμμετέχοντες παιδιά με αυτισμό και ως εργαλείο κοινωνικές ιστορίες(Kern, 2010). Μέσα από την έρευνα αυτή, τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Ειδικότερα, μέσα από τις κοινωνικές ιστορίες τα παιδιά παρουσίασαν άμεσες αλλαγές σε διάφορους τομείς, ιδιαίτερα όταν απευθυνόντουσαν σε στοχευμένες συμπεριφορές που ήθελαν να διορθώσουν, ενώ η συνεχόμενη εξάσκηση και επαφή με διαφορετικές κοινωνικές ιστορίες και διαφορετικά ερεθίσματα είχε ως αποτέλεσμα τα παιδιά να μαθαίνουν περισσότερες πληροφορίες και μηνύματα αλλά και ταυτόχρονα να αποκτούν εμπειρία στην ανάγνωση τέτοιων ιστοριών.
Αξιοσημείωτο είναι και η θετική ανταπόκριση που σημείωσαν οι κοινωνικές ιστορίες με εικονογραφημένο υλικό σε αντίθεση με τα απλά κείμενα. Οι μαθητές με αυτισμό ανταποκρίθηκαν πολύ καλύτερα στο πλούσιο οπτικό υλικό και για αυτό σημειώνεται και αυξανόμενη χρήση εικόνων σε πολλά παραμύθια και κείμενα που χρησιμοποιούνται στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ακόμη, χρειάζεται να γίνει και μια αναφορά σχετικά με τους παράγοντες που συντελούν στην καλύτερη κατανόηση και πιο σωστή χρήση των κοινωνικών ιστοριών από τους επαγγελματίες της ειδικής εκπαίδευσης. Αρχικά, το σύνολο των κοινωνικών ιστοριών είναι απαραίτητο να στοχεύουν στη μείωση ακατάλληλων συμπεριφορών, στη ενθάρρυνση χρήσης τέτοιου είδους ιστοριών στην εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά και στον καθορισμό του στόχου σχετικά με το ποιά συμπεριφορά επιθυμούν να αλλάξουν. Παράλληλα, βασικό στοιχείο είναι οι κοινωνικές ιστορίες να χρησιμοποιούν απλές λέξεις και νοήματα έτσι ώστε να είναι πιο κατανοητά από τα παιδιά και να γίνεται χρήση τακτικών μέσων ελέγχου και τρόπων αξιολόγησης, για να τα χρησιμοποιούν για μελλοντικές χρήσεις. (Kern, 2010)
Μέσα από την εξέταση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας του Quicke προκύπτουν κάποια σημαντικά κριτήρια τα οποία είναι απαραίτητα για τον έλεγχο καταλληλότητας της λογοτεχνίας ένταξης. Κάποια από αυτά είναι, η σημασία του παραμυθιού να είναι αισιόδοξο αλλά ταυτόχρονα ρεαλιστικό, η αναπαράσταση των ατόμων με αναπηρία να μη συνδέεται με την αναπαραγωγή των στερεοτυπικών αντιλήψεων και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει τις προκαταλήψεις, τη διαφορετικότητα και τις διακρίσεις. Βέβαια, η άποψή του έχει δεχθεί κριτικές εξαιτίας του γεγονότος ότι εξέταση των κριτηρίων αυτών βασίζονται στην κριτική δυνατότητα που έχουν αναπτύξει τα παιδιά.(Barrett, 2010)
Ενδιαφέροντα παραδείγματα παραμυθιών με πρωταγωνιστή άτομο με αναπηρία αποτελούν δύο βιβλία με τίτλο «Το κουνελάκι που δεν πηδά» και «η Γενναία Μητέρα του», τα οποία έχει δημιουργήσει η Οξάνα Δραγκόβσκα, μητέρα παιδιού με αναπηρία. Τα παραμύθια αυτά έχουν ένα κοινό στόχο, το να μεταδώσουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένα άτομο με αμαξίδιο στην καθημερινότητά του, όπως τα εμπόδια που αντιμετωπίζει στην μετακινήσεις του στην πόλη την οποία μένει, στο σχολείο που πηγαίνει ακόμη και στα βλέμματα που δέχεται από τους υπόλοιπους ανθρώπους. Η συγγραφέας να δώσει ένα χαρούμενο τέλος χωρίς μαγεία, αλλά με έναν ρεαλιστικό τρόπο, δημιουργώντας τα ίδια τα άτομα με αναπηρία έναν κόσμο στον οποίο ζούνε όλοι με ισότητα. Τα παραμύθια αυτά αντανακλούν την εικόνα μιας κοινωνίας που αγκαλιάζει και εντάσσει το άτομο με αναπηρία στο σύνολο της μέσα από τα μάτια μιας μητέρας παιδιού με αναπηρία, με έναν ρεαλιστικό και εύκολα κατανοητό τρόπο, είτε από την ίδια την ιστορία, είτε ακόμη και από τον τρόπο που έχουν εικονογραφηθούν οι εικόνες του παραμυθιού. ( Derkachova, 2022)
