Η επίδραση του χορού στην υποκειμενική ευημερία των αναπήρων: μια συστηματική ανάλυση των ποιοτικών ερευνών – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Νατάσας Τζήκα – ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Π.Μ.Σ. «ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ» – Μέρος 27ο
Κεφάλαιο 5. Αποτελέσματα
Στο παρόν κείμενο, διατηρείται η χρήση όρων όπως «άτομα με νοητική αναπηρία» ή «άτομα με ήπιες μαθησιακές δυσκολίες», και αρκετών παρόμοιων όρων, καθώς αυτοί απαντώνται στη βιβλιογραφία και χρησιμοποιούνται από τους εκάστοτε συγγραφείς των άρθρων τα οποία μελετήθηκαν. Η επιλογή αυτή γίνεται με σκοπό την αποφυγή σύγχυσης για τον αναγνώστη και τη διατήρηση της συνέπειας με τις πρωτότυπες πηγές.
Πίνακας 6.
Αποτελέσματα ανάλυσης άρθρων.
| Συγγραφείς
(έτος) |
Στόχος | Μεθοδο
λογία |
Δείγμα | Αποτελέσματα |
| 1 Berthiaume
et al (2024) |
Να εξερευνήσει την επίδραση της συμμετοχής σε ένα χορευτικό καμπ για παιδιά με αμαξίδιο. | Μικτή μέθοδος | 3 ανάπηροι και 3 μη ανάπηροι χορευτές, ηλικίας 10-18 ετών | Θετική επίδραση στην ικανότητα των νέων χορευτών να εκτελούν δεξιότητες σε αμαξίδιο και στην αυτοπεποίθησή τους στη χρήση του στην καθημερινή τους ζωή. Ενίσχυσαν την πίστη τους στις δυνατότητές τους, δημιούργησαν νέες φιλίες και ένιωσαν
ότι η συμμετοχή τους |
| στο καμπ τους παρείχε μια κοινωνική στήριξη. | ||||
| 2.Pandya (2024) | Να εξετάσει την αποτελεσματικότητ α των διαδικτυακών χορευτικών συνεδριών σχετικά με την εικόνα του σώματος και στην προώθηση της ευημερίας μεταξύ γυναικών με διάφορες
αναπηρίες. |
Ποσοτικ ή (ημι – δομημέν ες συνεντεύ ξεις) | Γυναίκες με 4 διαφορετικούς τύπους αναπηρίας (όχι νοητική βλάβη ή γνωστική αναπηρία). 62 στην ομάδα παρέμβασης και 36 στην ομάδα ελέγχου | Οι χορευτικές συνεδρίες βελτίωσαν την εικόνα του σώματος και την ευημερία. Είχε περιορισμούς, όπως η μη τυχαία επιλογή συμμετεχόντων και το μικρό μέγεθος δείγματος. |
| 3.Taskin (2023) | Να εξετάσει την επίδραση των ρυθμικών και χορευτικών παιχνιδιών στα επίπεδα επιθετικότητας σε μαθητές με “ήπιες νοητικές
αναπηρίες” |
Μικτή (πειραμα τική έρευνα) | 40 μαθητές με ήπιες νοητικές αναπηρίες, 24 αγόρια και 16 κορίτσια. Οι μαθητές χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: την πειραματική ομάδα (20 άτομα) και την ομάδα ελέγχου (20
άτομα) |
Η παρέμβαση μέσω ρυθμού και χορού μείωσε σημαντικά την επιθετικότητα σε μαθητές με “ήπιες νοητικές αναπηρίες’’ |
| 4.Wang (2023) | Να εξετάσει την επίδραση της θεραπείας μέσω
χορού στην |
Μικτή | 24 αγόρια με
αυτισμό, ηλικίας 6 έως 12 ετών. |
Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν στατιστικά
σημαντικές |
| κινητική, κοινωνική και επικοινωνιακή ικανότητα παιδιών με ήπιο έως μέτριο αυτισμό, ηλικίας 6
έως 12 ετών. |
βελτιώσεις στις κινητικές τους δεξιότητες και οι γονείς ανέφεραν θετικές αλλαγές στη συμπεριφορά και την κοινωνικότητα των
παιδιών τους |
|||
| 5.Takahashi et al. (2023) | Να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητ α της θεραπείας μέσω χορού και κίνησης (DMT) όσον αφορά τη βελτίωση της στατικής και δυναμικής ισορροπίας και την αξιολόγηση της επίδρασης της DMT στις προσαρμοστικές λειτουργίες και στα προβλήματα συμπεριφοράς. | Μικτή μέθοδος | 31 άτομα με
σύνδρομο down, 16 ομάδα παρέμβασης, 10 άντρες- 6 γυναίκες, 15 ομάδα ελέγχου, 8 άντρες- 7 γυναίκες, ηλικίες 5- 29 ετών |
|
| 6.Trigo & Rothwell (2022) | Να αναδείξει τη δύναμη του χορού ως εργαλείου
θεραπείας και |
Ποιοτική (αυτοβιο γραφική) | Η ίδια η συγγραφέας, Sarahí Lay Trigo. | Αναδεικνύει τη δύναμη του χορού ως μέσου σωματικής,
ψυχικής και |
| αυτοέκφρασης. | κοινωνικής
αποκατάστασης |
|||
| 7.Caretti et al(2022) | Να κατανοηθεί πώς ο χορός μπορεί να προάγει τη σωματική και ψυχική υγεία, ενώ ταυτόχρονα να βελτιώνει την αυτονομία, την κοινωνική αλληλεπίδραση και τη συνολική ποιότητα ζωής ατόμων με οπτική
αναπηρία. |
Ποσοτικ ή (πειραμα τική προσέγγι ση) | 48 τυφλοί, 21
χορευτές, 10 άντρες και 11 γυναίκες, 27 αθλητές, 19 άντρες και 8 γυναίκες |
Ο χορός αποδείχθηκε πιο αποτελεσματικός από άλλες δραστηριότητες για την προώθηση της ψυχικής υγείας, της κοινωνικής ένταξης και της συνολικής ευημερίας σε άτομα με προβλήματα όρασης. |
| 8.Moula et al.(2022). | Να εξετάσει τη σκοπιμότητα, την αποδοχή και την αποτελεσματικότητ α της ψυχοθεραπείας μέσω χορού και κίνησης σε σχολικό περιβάλλον για παιδιά που αντιμετωπίζουν συναισθηματικές και συμπεριφορικές
δυσκολίες. |
Μικτή μέθοδος | 16 παιδιά από 4 τάξεις σε 2 σχολεία ηλικίας απο 8-10 ετών | Η παρέμβαση DMP φάνηκε να έχει θετική επίδραση στην ευημερία των παιδιών και στη διάρκεια του ύπνου τους. Μικρό μέγεθος δείγματος ωστόσο. |
| 9.Millard (2021) | Να αναπτύξει και να αξιολογήσει προγράμματα χορού για ανάπηρα παιδιά, χρησιμοποιώντας μια προσέγγιση που συνδυάζει τη χορευτική μελέτη και την ψυχολογία | Μικτή μέθοδος | Ανάπηρα παιδιά με αυτισμό, εγκεφαλική παράλυση και νοητική βλάβη.
Φίλοι (Buddies), μεγαλύτεροι και πιο έμπειροι χορευτές. |
Βοήθησε στην προώθηση της κοινωνικής αλληλεπίδρασης μεταξύ των παιδιών με αναπηρίες και των “φίλων” τους, ενισχύοντας τις σχέσεις και την αίσθηση της κοινότητας. Η χρήση “φίλων” (buddies) ως υποστηρικτών αποδείχθηκε ευεργετική, καθώς οι φίλοι προσέφεραν καθοδήγηση και βοήθεια, διευκολύνοντας τη συμμετοχή των παιδιών σε δραστηριότητες χορού, συνεργασίας και της αυτονομίας των παιδιών στη διαδικασία του χορού. |
| 10.Thomopo
ulou (2021) |
Να εξετάσει την
αποτελεσματικότητ |
Ποιοτική
(φαινομε |
Παιδιά με αυτισμό,
νοητική βλάβη και |
Βελτίωση
αυτοεικόνας, |
| α της χοροθεραπείας ως θεραπευτική παρέμβαση για παιδιά με αυτισμό (βελτίωση αυτοεικόνας, δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης, κοινωνική
αλληλεπίδραση |
νολογική
) |
κινητικές αναπηρίες. Κάθε παιδί συνοδευόταν από έναν θεραπευτή ή συνοδό, ο οποίος συμμετείχε στη διαδικασία. | δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης, κοινωνική αλληλεπίδραση, αίσθηση ασφάλειας και προστασίας, ενίσχυση της συναισθηματικής και κοινωνικής επικοινωνίας | |
| 11.Mino- Roy et al (2021) | Να εξετάσει τις επιδράσεις των θεραπειών μέσω μουσικής, χορού και θεάτρου σε άτομα με νοητική αναπηρία. | Ποιοτική (scoping review) | Άτομα με νοητική βλάβη | Βελτίωση της ψυχολογικής ευημερίας, αύξηση της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, ανάπτυξη δεξιοτήτων, ενίσχυση της σωματικής υγείας, θετική αντίληψη για
τις θεραπείες. |
| 12.Aithal et al (07/2021) | Να εξετάσει την αποτελεσματικότητ α της Χοροθεραπείας ως παρέμβαση για την ευημερία παιδιών με αυτισμό | Μικτή μέθοδος | 26 παιδιά με
αυτισμό, 21 αγόρια και 5 κορίτσια, 10 συνεδρίες χοροθεραπείας |
Βελτίωση στην κοινωνική επικοινωνία, αυτονομία και δημιουργικότητα, αλλαγές στην ευημερία,
προσαρμογή DMP |
| στις ανάγκες,
δυσκολία ενιαίας προσέγγισης |
||||
| 13. Aithal et al (10/2021) | Να εξετάσει τη συνεισφορά της Χοροκινητικής Ψυχοθεραπείας (Dance Movement Psychotherapy – DMP) στην ευημερία παιδιών με αυτισμό | Ποιοτική μέθοδος | 9 μελέτες με συνολικό αριθμό 133 συμμετεχόντων. Οι συμμετέχοντες ήταν παιδιά ηλικίας κάτω των 16 ετών με διάγνωση Διαταραχών Αυτιστικού
Φάσματος |
Η DMP προσφέρει ένα ασφαλές και δομημένο περιβάλλον όπου τα παιδιά μπορούν να εκφράσουν τις ανάγκες και τα συναισθήματά τους μέσω της κίνησης. |
| 14.Sengupta et al (2020) | Να διερευνήσει την επίδραση της Χοροκινητικής Θεραπείας (Dance Movement Therapy
– DMT) στη βελτίωση της επικοινωνίας και της στάσης σώματος ατόμων με αυτισμό. |
Μικτή μέθοδος | Τρεις συμμετέχοντες με αυτισμό, ηλικίας 3 έως 11 ετών, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε 24 συνεδρίες DMT διάρκειας τριών μηνών. | Η DMT είναι αποτελεσματική στη βελτίωση της σωματικής στάσης και της επικοινωνίας ατόμων με αυτισμό. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι απαιτούνται συνεχείς και μακροχρόνιες συνεδρίες για να διατηρηθεί η
πρόοδος |
| 15.Byczkows ka et al
(2020) |
Να εξερευνήσει τη σχέση μεταξύ του
σώματος και της |
Ποιοτική (ανάλυσ
η |
Περιλαμβάνει χορευτές του
ballroom dancing, |
Κοινωνική κατασκευή του
σώματος, |
| κοινωνικής αλληλεπίδρασης, εστιάζοντας στην εμπειρία των χορευτών. | κοινωνικ ών φαινομέ νων) | προπονητές και κριτές στην Πολωνία, οι οποίοι είναι επαγγελματίες και ερασιτέχνες. | κοινωνικοποίηση, αντίκτυπο του ανταγωνισμού, διπλή αντίληψη του σώματος, σωματική και ψυχολογική
εξάντληση |
|
| 16.Swaine et al (2020) | Να εξετάσει την αποτελεσματικότητ α της χοροθεραπείας ως συμπληρωματική παρέμβαση στη διαδικασία αποκατάστασης ενηλίκων αναπήρων | Μικτή μέθοδος | 43 συμμετέχοντες στην ομάδα χοροθεραπείας και 50 στην ομάδα ελέγχου, συνολικά 93 συμμετέχοντες. Κυρίως εγκεφαλική βλάβη. | Αξιολόγησε την ευημερία (wellbeing) των συμμετεχόντων μέσω της κλίμακας Flow State Scale.
Σημαντική βελτίωση σε πολλές διαστάσεις της ροής, όπως συνείδηση, καθαροί στόχοι, αίσθηση ελέγχου, αυτοσυνείδηση. |
| 17.Moola et al, (2020) | Να εξερευνήσει τις εμπειρίες νέων ενηλίκων με “διανοητικές αναπηρίες” σε ένα πρόγραμμα χορού διάρκειας εννέα μηνών. | Ποιοτική | 8 ανάπηροι, 6 φροντιστές | Βελτίωση της σχέσης σώματος και κίνησης, αύξηση αυτοεκτίμησης, ενίσχυση κοινωνικών δεξιοτήτων, αίσθημα αποδοχής και σύνδεσης, ενδυνάμωση και
αυτονομία. |
| 18.Aujila | Να αξιολογηθεί η | Μικτή | 22 αρχικά, 7 με | Οι ανάηροι νέοι που |
| (2020) | υποκειμενική ευημερία (subjective well- being, SWB) νεαρών αναπήρων που συμμετείχαν σε ένα πρόγραμμα ανάπτυξης
ταλέντων στο χορό. |
(ποσοτικ ή με PWI-
personal wellbein g index) |
νοητική βλάβη, 7
σωματική, 8 με πολλαπλές. 13 στη Β φάση. |
συμμετέχουν σε εξειδικευμένα προγράμματα χορού όπως το IRIS παρουσιάζουν υψηλά επίπεδα υποκειμενικής ευημερίας. |
| 19.Anderson (2020) | H εξερεύνηση της σχέσης μεταξύ αναπηρίας και σύγχρονου χορού, εστιάζοντας στις προκλήσεις και τις επιτυχίες που αντιμετωπίζουν οι ανάπηροι χορευτές. | Ποιοτική (ανάλυσ η εμπειριώ ν και πρακτικ ών) | De Mille, Agnes.(1987), Jowitt, Deborah. (1981)
Kisselgoff, Anna. (1984) Kuppers, Petra. (2017) Lakshmi Piepzna- Samarasinha, Leah.(2018) |
Αλλαγές στην αισθητική, Διαστρέβλωση και κανονικότητα, δημιουργία χώρου για την αναπηρία. Η αναπηρία μπορεί να επηρεάσει τη δημιουργική διαδικασία και την καλλιτεχνική
έκφραση. |
| 20. Amonkar
et al (2021) |
Να εξετάσει τις επιδράσεις των δημιουργικών κινήσεων και των θεραπειών κίνησης σε άτομα με Διαταραχή Αυτιστικού
Φάσματος (ASD). |
Μικτή | 72 μελέτες στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 1.939 άτομα με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ASD), ηλικίας από 3 έως 65 ετών | Βελτίωση κίνησης, βελτίωση στην ποιότητα ζωής, ενίσχυση δεξιοτήτων (κοινωνικές και κινητικές). |
| 21. Pontone
et al (2021) |
Να εξετάσει τα οφέλη του χορού στην ευημερία, την κοινωνική αλληλεπίδραση και τις κινητικές δεξιότητες για άτομα με αναπτυξιακές διαταραχές | Μικτή | 19 μελέτες, ηλικίες
16- 65 ετών |
Βελτίωση ισορροπίας, αύξηση συμμετοχής και εμπλοκής, βελτίωση φυσικής κατάστασης, αύξηση αυτοπεποίθησης και κοινωνικών σχέσεων, μείωση ανεπιθύμητης
συμπεριφοράς |
| 22. Pini & Maguier- Rossier (2021) | Να εξερευνήσει πώς η χορευτική πρακτική και η καλλιτεχνική έκφραση μπορούν να επανασχηματίσουν την αίσθηση της αυτονομίας σε
ανάπηρους |
Ποιοτική (αυτοεθν ογραφία, φαινομε νολογία, προσωπι κές συνεντεύ ξεις) | Χορευτές με “κρυφές και εμφανείς αναπηρίες” | Επαναφορά ενεργούς προοπτικής σε μια διαταραγμένη ζωή, αναγνώριση της σωματικής εμπειρίας, μετασχηματιστική δυνατότητα του πόνου μέσω του
χορού |
| 23. Son &
Kwon (2024) |
Nα εξετάσει και να αναλύσει την αποτελεσματικότητ α των παρεμβάσεων που περιλαμβάνουν χορό και σωματική κίνηση στην προώθηση της ψυχικής υγείας και
ευημερίας σε |
Συστημα τική ανασκόπ ηση και μετα – ανάλυση | Ενήλικες με ψυχικές διαταραχές | Αποτελεσματικές στην προώθηση της ψυχικής υγείας και ευημερίας σε ενήλικες με ψυχικές διαταραχές, μείωση άγχους και κατάθλιψης, αύξηση αυτοεκτίμησης και
αυτοπεποίθησης. |
| ενήλικες με ψυχικές
διαταραχές. |
||||
| 24. Delattre
et al (2024) |
Να εξετάσει τη δυνατότητα του κοινωνικού χορού και της κίνησης να επηρεάσουν θετικά την ψυχική υγεία και την ευημερία | Ποιοτική | 38 μελέτες σχετικά με τον χορό, συγκεκριμένα: Solo Dance: 5 μελέτες,
Partner Dance: 11 μελέτες. Group Dance: 9 μελέτες. DMT (Dance Movement Therapy): 13 μελέτες |
Δυνατότητα του χορού ως μιας οικονομικής, μη επεμβατικής παρέμβασης για την ψυχική υγεία, με έμφαση στην κοινωνική σύνδεση και τη σωματική δραστηριότητα. |
| 25. Scatozza
et al (2023) |
Να εξετάσει τις επιδράσεις της θεραπείας μέσω κίνησης και χορού (Dance Movement Therapy – DMT) σε παιδιά με Διαταραχή Αυτιστικού
Φάσματος (ASD). |
Μικτή (ημι- δομημέν ες συνεντεύ ξεις και ερωτημα τολόγια | 15 γυναίκες,
θεραπευτές, 26-52 ετών |
Βελτίωση στη διάθεση, έλεγχος συμπεριφοράς, αυτορρύθμιση, αυτογνωσία, βελτίωση σε κοινωνικές και επικοινωνιακές δυσκολίες, και σε
κινητικές δεξιότητες. |
| 26.Duarte Machado et al (2023) | Να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητ α των παρεμβάσεων χορού στην
ενίσχυση της |
Μικτή | 16 μελέτες που διερεύνησαν τις επιδράσεις των παρεμβάσεων χορού | Βελτίωση στην κινητική, γνωστική, ψυχική λειτουργία, στην μάθηση,
συναισθηματική και |
| δραστηριότητας και της συμμετοχής ατόμων με εγκεφαλική
παράλυση |
κοινωνική λειτουργία, αυξημένη εμπλοκή | |||
| 27.Power et al (2023) | Να εξετάσει την αποτελεσματικότητ α και τις προσεγγίσεις της θεραπείας μέσω της τέχνης σε άτομα με αναπτυξιακές αναπηρίες. | Μικτή | 68 μελέτες, 27 από αυτές με ερευνητική σχεδίαση. Ενήλικες 25-44 ετών, 47% άντρες | Οι θεραπευτικές παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν χορό και κίνηση μπορούν να βελτιώσουν την κοινωνική λειτουργικότητα και την ψυχολογική ευημερία ατόμων με αναπτυξιακές
αναπηρίες |
