Η επίδραση του χορού στην υποκειμενική ευημερία των αναπήρων: μια συστηματική ανάλυση των ποιοτικών ερευνών – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Νατάσας Τζήκα – ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Π.Μ.Σ. «ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ» – Μέρος 21ο
4.2 Η έρευνα
Για να πραγματοποιηθεί η παρούσα έρευνα, απαιτήθηκε μια συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας. Πρόκειται για μια δομημένη και αυστηρή διαδικασία που στοχεύει στη συλλογή, ανάλυση και σύγκριση υπαρχουσών ερευνών για ένα συγκεκριμένο ερευνητικό ερώτημα. Όταν αυτή συνδυάζεται με συστηματική ανάλυση ερευνών, στόχος είναι να συγκεντρωθούν και να ενοποιηθούν τα ευρήματα πολλαπλών ποιοτικών μελετών, έτσι ώστε να προκύψουν νέες γνώσεις ή θεωρητικά συμπεράσματα.
Για τη διαδικασία μιας συστηματικής ανασκόπησης με συστηματική ανάλυση ερευνών, το κύριο βήμα είναι αρχικά ο ορισμός του ερευνητικού ερωτήματος (Bryman, 2017). Διαμορφώνεται ένα σαφές και συγκεκριμένο ερώτημα που θα καθοδηγήσει την αναζήτηση και ανάλυση των δεδομένων. Στη συνέχεια, καθορίζονται τα κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού. Τα συγκεκριμένα κριτήρια καθορίζουν ποιες μελέτες θα συμπεριληφθούν στην ανασκόπηση. Μπορεί να βασίζονται στο θέμα, στο χρονικό διάστημα, στη μεθοδολογία, στη γλώσσα, και άλλα δεδομένα τα οποία αποφασίζονται από τον συγγραφέα.
Η επόμενη φάση της έρευνας περιλαμβάνει τη συστηματική αναζήτηση της βιβλιογραφίας, με τη χρήση αξιόπιστων και διεθνώς αναγνωρισμένων επιστημονικών βάσεων δεδομένων, όπως το Eric και το Scopus. Μέσω αυτών των βάσεων δεδομένων αναζητούνται σχετικές μελέτες και επιστημονικά άρθρα, που παρέχουν σημαντική τεκμηρίωση και πληροφόρηση για το υπό μελέτη αντικείμενο. Ακολουθεί η συστηματική ανασκόπηση των μελετών που συγκεντρώθηκαν κατά τη διαδικασία αναζήτησης. Οι κατευθυντήριες γραμμές PRISMA αποτελούν ένα κρίσιμο εργαλείο για τη διασφάλιση της διαφάνειας και της σαφήνειας στην αναφορά συστηματικών ανασκοπήσεων. Περιλαμβάνει έναν κατάλογο ελέγχου 27 σημείων και ένα διάγραμμα ροής τεσσάρων φάσεων, παρέχοντας ουσιαστική καθοδήγηση (Liberati et al, 2009). Επομένως, η χρήση του PRISMA 2020 μπορεί να οδηγήσει σε πιο αξιόπιστα και έγκυρα αποτελέσματα που βοηθούν στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων.
Στο επόμενο βήμα, πραγματοποιείται η εξαγωγή δεδομένων από τις επιλεγμένες μελέτες. Τα βασικά δεδομένα και τα κύρια ευρήματα που αφορούν το αντικείμενο της έρευνας συλλέγονται με συστηματικό τρόπο, εξασφαλίζοντας ότι οι πληροφορίες που εξάγονται είναι ακριβείς και αντιπροσωπευτικές των αποτελεσμάτων κάθε μελέτης. Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει τη συλλογή στοιχείων όπως η μεθοδολογία, το μέγεθος δείγματος, οι κύριοι δείκτες αποτελεσματικότητας και τα βασικά συμπεράσματα, προκειμένου να διευκολυνθεί η σύγκριση και ανάλυση των ευρημάτων στη συνέχεια της μελέτης (Παρασκευοπούλου – Κόλλια, 2019).
Η διαδικασία της ανασκόπησης εφαρμόζεται στη συνέχεια, με σκοπό τη συγκέντρωση και ανάλυση των ποιοτικών ευρημάτων που προέκυψαν από τις επιλεγμένες μελέτες. Μέσω μεθόδων όπως η θεματική σύνθεση ή η μετα-ερμηνευτική σύνθεση, τα ποιοτικά δεδομένα ενοποιούνται και αναλύονται, με σκοπό την ανάπτυξη νέων εννοιών, θεωριών ή πλαισίων που βασίζονται στα ήδη υπάρχοντα δεδομένα. Η ανάλυση επικεντρώνεται στην σύγκριση και ενοποίηση ποιοτικών δεδομένων, αναδεικνύοντας έτσι κοινά θέματα και διαφορές μεταξύ των μελετών (Παρασκευοπούλου – Κόλλια, 2019). Το τελικό αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας προσφέρει μια ολοκληρωμένη και ενοποιημένη εικόνα της υπάρχουσας γνώσης στον συγκεκριμένο τομέα, παρέχοντας νέες ερμηνείες και προοπτικές.
Στο τελικό στάδιο, πραγματοποιείται η σύνοψη και αναφορά των αποτελεσμάτων της ανασκόπησης, τα οποία παρουσιάζονται με συστηματικό και δομημένο τρόπο. Η ανάλυση επικεντρώνεται στην ανάδειξη των κυριότερων τάσεων, των κοινών ευρημάτων μεταξύ των μελετών, καθώς και των κενών περιοχών που εξακολουθούν να υφίστανται στην υπάρχουσα βιβλιογραφία (Moher, Shamseer & Clarke, 2015). Η παρουσίαση αυτή όχι μόνο καταγράφει τα σημαντικότερα σημεία της έρευνας, αλλά και προτείνει πιθανούς τομείς για μελλοντική διερεύνηση, παρέχοντας έτσι μια ολοκληρωμένη εικόνα της τρέχουσας κατάστασης γνώσης στο συγκεκριμένο πεδίο