«Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ στις ΔΟΜΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ» – Διπλωματική Εργασία της Βιλντάν Γιουσούφ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ, Π.Μ.Σ. Κοινωνική Εργασία στην Εκπαίδευση – Ένταξη Ετεροτήτων – Μέρος 23ο

1.4.        Ερευνητικό Εργαλείο – Διαδικασία

Το ερευνητικό εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε για την διεξαγωγή της συγκεκριμένης έρευνας ήταν ή ημι -δομημένη συνέντευξη. Η συνέντευξη είναι ένα από τα πιο βασικά εργαλεία της ποιοτικής έρευνας. Μέσω αυτής πραγματοποιείται μια αλληλεπίδραση και επικοινωνία μεταξύ των προσώπων και καθοδηγείται από τον ερευνητή με στόχο την συλλογή των απαραίτητων πληροφοριών που σχετίζονται με το θέμα της έρευνας (Cohen και Manion, στο Παρασκευοπούλου-Κόλλια, 2008). Σύμφωνα με τους Rubin και Rubin είναι ένας έμμεσος τρόπος συλλογής πληροφοριών για τις αντιλήψεις και τα «πιστεύω» των ερωτώμενων, όπου ο διάλογος γίνεται ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που στην ουσία είναι ξένοι μεταξύ τους και κατευθύνεται από τον ερευνητή κατά ένα πολύ μεγάλο μέρος αλλά αυτό εξαρτάται και από το είδος της συνέντευξης (Rubin και Rubin, 1995 στο Παρασκευοπούλου-Κόλλια, 2008).

Στην ημιδομημένη συνέντευξη, η οποία επιλέχθηκε από την ερευνήτρια, ο ερευνητής προσαρμόζει τις ερωτήσεις ανάλογα με αντιληπτική ικανότητα του ερωτούμενου, υπάρχει ευελιξία ως προς την σειρά των ερωτήσεων και ο ερευνητής πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίζει περιπτώσεις που οι ερωτώμενοι απαντάνε σε ερωτήσεις και δίνουν στοιχεία που ακόμα δεν έχουν ζητηθεί. Χρησιμοποιείται ένας λεπτομερής οδηγός θεμάτων ή σκελετός που καλύπτει τις βασικές ερωτήσεις της συνέντευξης (Κανδυλάκη, στο Καλλινικάκη, 2010).

Η ποιοτική μέθοδος και η εις βάθος συνέντευξη ως μέθοδος συλλογής δεδομένων έχουν ως στόχο την ανάδειξη των λεγόμενων, των στάσεων και των απόψεων των ερωτωμένων. Η εις βάθος συνέντευξη αποτελεί πολύτιμο μεθοδολογικό εργαλείο στην ποιοτική έρευνα. Πρόκειται για μια αλληλεπίδραση μεταξύ προσώπων (τον ερευνητή και του συμμετέχοντα). Αποτελεί μια στοχευμένη συνομιλία, εστιασμένη στην θεματική που ερευνάται και ακολουθεί συγκεκριμένους κανόνες. Φέρνει τον μετέχοντα στο επίκεντρο της έρευνας, επιτρέποντας στον ερευνητή να διεισδύσει στην προσωπική ζωή του, να δώσει λεπτομερή σημασία στα λεγόμενά του και να γνωρίσει από μέσα την κατάσταση του. Ο ερευνητής οφείλει να ακούει με σεβασμό τον ερωτώμενο και να ενθαρρύνει τη λεπτομερή περιγραφή χωρίς να σχολιάζει (Καλλινικάκη, 2010).

Στην συγκεκριμένη έρευνα υπήρχαν πέντε άξονες ερευνητικών ερωτημάτων: ο πρώτος άξονας αποτελούνταν από ερωτήσεις που αφορούν την οικογένεια αλλά και τις σχέσεις μεταξύ των μελών της οικογένειας και πως βιώνει η οικογένεια τους την αναπηρία. Ο δεύτερος άξονας συμπεριλάμβανε ερωτήσεις που σχετίζονταν με τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν αυτές οι οικογένειες καθώς μεγαλώνουν παιδιά με αναπηρίες και που απευθύνονται για λήψη βοήθειας και στήριξης.

Ο τρίτος άξονας σχετιζόταν με τις υπηρεσίες και δομές αξιολόγησης / διάγνωσης όπως επίσης και με εκπαιδευτικές δομές και με τυχόν δυσκολίες που αντιμετώπιζαν σε αυτές.

Ο τέταρτος άξονας της συνέντευξης αφορούσε τον τυχόν κοινωνικό αποκλεισμό αυτών των οικογενειών και τα συναισθήματα που τους είχε προκαλέσει αυτός ο αποκλεισμός.

Ο πέμπτος και ο τελευταίος άξονας αφορούσε την κρατική βοήθεια, στήριξη, παροχή σε είδος και την πρόσβαση τους σε αυτές τις παροχές αλλά και το μέλλον των παιδιών τους σε συνδυασμό με αυτές τις κρατικές και κοινωνικές παροχές. Επιλέχτηκε η ποιοτική συνέντευξη στην συγκεκριμένη έρευνα διότι σε αυτό το είδος συνέντευξης υπάρχει μια σχέση αλληλεπίδρασης μεταξύ ερευνητή και συνεντευξιαζόμενου όπου ο πρώτος έχει το γενικό πλάνο των ερωτήσεων και επιδιώκει να πάρει απαντήσεις σε συγκεκριμένα θέματα που φέρνει στο φως ο ερωτώμενος (Earl Babbie, 2018).

Η προσέγγιση του δείγματος πραγματοποιήθηκε με τη στρατηγική – δειγματοληψία χιονοστιβάδας (snowball sampling )ή αλυσιδωτή δειγματοληψία. Δηλαδή οι οικογένειες που γνώριζε η ερευνήτρια αλλά και οι επαγγελματίες που συνεργαζόταν με αυτές τις οικογένειες ενημερώθηκαν για τους στόχους και τους σκοπούς της συγκεκριμένης έρευνας και αυτοί με τη σειρά τους ενημέρωσαν τις υπόλοιπες οικογένειες που γνώριζαν ή και συνεργάζονταν.