«Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ στις ΔΟΜΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ» – Διπλωματική Εργασία της Βιλντάν Γιουσούφ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ, Π.Μ.Σ. Κοινωνική Εργασία στην Εκπαίδευση – Ένταξη Ετεροτήτων – Μέρος 9ο

Σεπ 23, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ στις ΔΟΜΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ» – Διπλωματική Εργασία της Βιλντάν Γιουσούφ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ, Π.Μ.Σ. Κοινωνική Εργασία στην Εκπαίδευση – Ένταξη Ετεροτήτων – Μέρος 9ο

 

3.2         ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ

 

Το κοΙΝωνΙκό μοντέλο αναγνωρίζει την αναπηρία ως αδυναμία της κοινωνίας να οργανωθεί σωστά, εφόσον δεν λαμβάνει υπόψη τα άτομα με αναπηρία, ως ισότιμα μέλη της (Finkelstein, 2001). Στο συγκεκριμένο μοντέλο η αναπηρία δεν αντιλαμβάνεται ως ατομικό χαρακτηριστικό αλλά ως σύνολο συνθηκών, που αποτελούν μια προβληματική κατάσταση και την οποία δημιουργεί η κοινωνία. Άρα, η αναπηρία είναι θέμα κοινωνικών πρακτικών, ιδεολογιών και πολιτικών (Σπυρίδων, 2013), όπου οι νόμοι, κανονισμοί, συμπεριφορές, δημιουργούν εμπόδια, τυπικούς και άτυπους φραγμούς, θέτοντας περιορισμούς στην ομαλή λειτουργία των ατόμων με αναπηρία και ασκώντας καταπιεστική δύναμη με αποτέλεσμα να απομονώνονται από την ευρύτερη κοινωνία και να επηρεάζεται η ψυχοσυναισθηματική τους ευημερία.

Υπάρχει σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στη βλάβη (ο περιορισμός της φυσικής κατάστασης) και στην αναπηρία (τα εμπόδια κοινωνικής καταπίεσης) (Barnes, 2012· Burchardt, 2004· Shakespeare, 2013· Tregaskis, 2002).

Το κοινωνικό μοντέλο διαχωρίζει τη «βλάβη» (impairment) από την «αναπηρία» (disability). Συγκεκριμένα, η βλάβη αναφέρεται σε κάποιο είδος δυσλειτουργίας λόγω φυσικής, νοητικής ή αισθητηριακής βλάβης ενώ η αναπηρία αναφέρεται στον περιορισμό ή στην παρεμπόδιση που η δυσλειτουργία αυτή προκαλεί στη ζωή των ατόμων που τη φέρουν, επειδή η εκάστοτε κοινωνική οργάνωση δεν έχει λάβει καθόλου ή έχει μεριμνήσει εν μέρη για αυτά τα άτομα, με αποτέλεσμα να τα αποκλείσει από τις καθημερινές τους δραστηριότητές. Το κοινωνικό μοντέλο πολιτικοποιεί την αναπηρία, καθιστά υπεύθυνη, για τον αποκλεισμό ορισμένων ατόμων από την κοινή ζωή, την ίδια την κοινωνία.

Σύμφωνα με το κοινωνικό μοντέλο τα άτομα με αναπηρία δεν αξιοποιούν όλες τις δυνατότητές τους εξαιτίας μιας κυρίαρχης τάξης, μη ανάπηρης, που ασκεί καταπίεση, και εμποδίζει την συμμετοχή τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Με βάση αυτό το μοντέλο, η αναπηρία δεν προκαλείται από φυσικούς παράγοντες αλλά από την ανικανότητα της κοινωνίας να απομακρύνει τα κοινωνικά εμπόδια. Οι άνθρωποι με αναπηρία βλέπουν τα προβλήματα τους να προέρχονται από την κοινωνική καταπίεση γεγονός το οποίο απαιτεί την αλλαγή των αντιλήψεων του κοινωνικού συνόλου (Κουτάντος, 2000).

Στο ιατρικό μοντέλο το άτομο με αναπηρία αντιμετωπίζεται ως ελλιπή ή μειονεκτικό ενώ στο κοινωνικό μοντέλο αντιμετωπίζεται ως διαφορετικό αλλά όχι μειονεκτικό. Στο ιατρικό μοντέλο δίνεται έμφαση στα ελαττώματα και στις ανωμαλίες αλλά στο κοινωνικό μοντέλο στη στάση της κοινωνίας και στο κοινωνικό στίγμα. Το ιατρικό μοντέλο εστιάζεται στα προβλήματα και στις δυσκολίες ενώ το κοινωνικό μοντέλο εστιάζεται στις προσωπικές δυνατότητες και αδυναμίες δίνοντας έμφαση και προτεραιότητα στον άνθρωπο. Στον ιατρικό μοντέλο ο στόχος είναι να δοθούν συμβουλές και συνταγές στο άτομο με αναπηρία που θεωρείται «άρρωστος» ενώ στο κοινωνικό μοντέλο ο στόχος είναι να ενθαρρυνθεί το άτομο και να αναλάβει ενεργό ρόλο στη ζωή και στην διεκδίκηση των δικαιωμάτων του.

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο