Αθήνα / Athens: 13.10.2011
Αρ. Πρωτ. / Ref. Nr: 2994
Πληροφορίες: Δ. Λογαράς
ΠΡΟΣ:
– κ. Π. Κουκουλόπουλο, Υφυπουργό Εσωτερικών
ΚΟΙΝ:
– Γραφείο Πρωθυπουργού
– Γραφείο Υπουργού Εσωτερικών κ. Χ. Καστανίδη
– Γραφείο Γενικού Γραμματέα Εσωτερικών κ. Αθ. Ξηρού
– Φορείς – μέλη Ε.Σ.Α.μεΑ.
ΘΕΜΑ: «Προώθηση δράσεων για τα Άτομα με Αναπηρία – Πρωτόκολλο Συνεργασίας Υπουργείου Εσωτερικών, Ένωσης Περιφερειών, ΚΕΔΚΕ και Ε.Σ.Α.μεΑ.»
Κύριε Υφυπουργέ,
Σε συνέχεια της παρουσίας σας στο 3ο Συνέδριο Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης με θέμα «Άτομα με αναπηρία και δικαίωμα στην ένταξη: Ποιος είναι ο ρόλος των ανθρωποκεντρικών επιχειρήσεων», που διοργάνωσε στις 27.09.2011 το Economist σε συνεργασία με την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), και των δεσμεύσεων που αναλάβατε παρουσία όλων σχετικά με τη σύνταξη και υπογραφή Πρωτοκόλλου Συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου, της Ένωσης Περιφερειών, της ΚΕΔΚΕ και της Ε.Σ.Α.μεΑ., με την παρούσα επιστολή σάς καταθέτουμε τις θέσεις και προτάσεις μας.
Με την υπογραφή του εν λόγω Πρωτοκόλλου Συνεργασίας αφενός θα προωθηθούν μέτρα που θα οδηγήσουν στην άρση των πάσης φύσεως εμποδίων που αποκλείουν τους πολίτες με αναπηρία σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και αφετέρου θα διασφαλιστεί η ισότιμη συμμετοχή τους στα κοινωνικά δρώμενα, στο πνεύμα της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (ΟΗΕ 2007), την οποία η μεν Ε.Ε. έχει ήδη υπογράψει και επικυρώσει καθιστώντας τη έτσι μέρος του θεσμικού της πλαισίου, η δε χώρα μας έχει ήδη υπογράψει και αναμένεται η επικύρωσή της.
Όπως γνωρίζετε, τόσο το εύρος της πληθυσμιακής ομάδας των ατόμων με αναπηρία που ανέρχεται στο 10% του συνολικού πληθυσμού, όσο και η δημογραφική εξέλιξη που ωθεί μέχρι το 2050 το ποσοστό των ατόμων ηλικίας άνω των 60 ετών (με ανάγκες παρόμοιες με τα άτομα με αναπηρία) στο 30-40% των πολιτών, επιτείνουν την ανάγκη δημιουργίας κατάλληλων περιβαλλόντων, υποδομών και υπηρεσιών για τη διασφάλιση της κατά το δυνατόν και επί μακρότερο αυτόνομης, ασφαλούς και αξιοπρεπούς διαβίωσης και διακίνησης σχεδόν του ενός στους δύο πολίτες.
Βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη του παραπάνω στόχου αποτελούν:
α) η προσβασιμότητα του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος, των υποδομών και υπηρεσιών (συμβατικών και ηλεκτρονικών), η οποία παράλληλα αποτελεί και μια σημαντική διάσταση άνεσης και ασφάλειας για όλους τους πολίτες, ιδιαίτερα τους πολίτες γηρασκουσών κοινωνιών όπως η ελληνική και
β) η ενεργός συμμετοχή των ίδιων των ατόμων με αναπηρία και των αντιπροσωπευτικών οργανώσεών τους στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και την παρακολούθηση της υλοποίησης πολιτικών και προγραμμάτων, ιδιαίτερα εκείνων που τα αφορούν, όπως εξάλλου αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στο άρθρο 33 «Εθνική εφαρμογή και παρακολούθηση» της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες .
Η Ε.Σ.Α.μεΑ. παράλληλα θεωρεί ότι η νέα αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Διοίκησης μπορεί και πρέπει να υιοθετήσει όλες τις σύγχρονες πολιτικές για την αναπηρία. Οι νέες αποκεντρωμένες μονάδες διοίκησης, τόσο σε επίπεδο Περιφέρειας όσο και Δήμου, πρέπει να αναδειχθούν σε πυρήνες μετασχηματισμού των ξεπερασμένων μοντέλων, σε πυρήνες κοινωνικής συνοχής και ισότητας όλων των πολιτών, με στόχο τη δημιουργία κοινωνικών κυττάρων βιώσιμης ανάπτυξης, στα οποία θα συμμετέχουν ισότιμα και οι πολίτες με αναπηρία. Η παρούσα χρονική συγκυρία κατά την οποία, όπως γνωρίζουμε, συντάσσονται οι νέοι Οργανισμοί των Περιφερειών και Δήμων αποτελεί την καταλληλότερη στιγμή για τις όποιες παρεμβάσεις στην παραπάνω κατεύθυνση.
Στο σημείο αυτό, αξίζει να επισημάνουμε ότι βάσει του άρθρου 12 παρ.10 του Ν. 3230/2004/ΦΕΚ 44Α/11.02.2004, ο οποίος εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ, επιβάλλεται η σύσταση υπηρεσιακών μονάδων σε επίπεδο Τμήματος ή Γραφείου στους Οργανισμούς των δημοσίων υπηρεσιών, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α. με κύρια αρμοδιότητα την προώθηση και παρακολούθηση των πάσης φύσεως ενεργειών άμεσης συμμόρφωσης με την υποχρέωση λήψης αναγκαίων μέτρων για την εξασφάλιση της προσβασιμότητας και λοιπών διευκολύνσεων για τα άτομα με αναπηρία.
Παρ’ όλο ότι, με βάση τη μέχρι σήμερα εμπειρία, ένας μεγάλος αριθμός αυτών των τμημάτων / γραφείων κυρίως σε τοπικό επίπεδο είτε αδράνησαν λόγω αδυναμίας του προσωπικού τους να εξειδικεύσει την αρχή της προσβασιμότητας στον τομέα αρμοδιότητάς του είτε αντιμετωπίστηκαν από τους επικεφαλής των Υπηρεσιών ως «θέσεις – ψυγεία» και αγνοήθηκαν, θεωρούμε ότι αυτά θα πρέπει να περιληφθούν οπωσδήποτε – όπως ο νόμος υπαγορεύει – στους νέους Οργανισμούς των Ο.Τ.Α. και ταυτόχρονα να υποστηριχθούν κατάλληλα και να συντονισθούν από τις Κεντρικές Υπηρεσίες του Υπουργείου, με στόχο να λειτουργήσουν όχι απλώς για την προώθηση της προσβασιμότητας υποδομών και υπηρεσιών αλλά και για τη γενική διάχυση της διάστασης της αναπηρίας στις τοπικές πολιτικές.
Κύριε Υφυπουργέ,
Στο προαναφερόμενο πλαίσιο η Ε.Σ.Α.μεΑ. προτείνει:
Α) Την άμεση σύνταξη και υπογραφή σχετικού Πρωτοκόλλου Συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου, της Ένωσης Περιφερειών, της Κ.Ε.Δ.Κ.Ε. και της Ε.Σ.Α.μεΑ. με βασικούς άξονες:
• Την ένταξη της διάστασης της αναπηρίας σε όλες τις πολιτικές και διαδικασίες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε επίπεδο Περιφέρειας και Δήμου.
• Τη θεσμοθέτηση συνεχούς στοχευμένης διαβούλευσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με τους φορείς των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους.
• Την προσβασιμότητα των υποδομών και υπηρεσιών (συμβατικών και ηλεκτρονικών) στα άτομα με αναπηρία.
• Την κοινωνική προστασία των ατόμων με αναπηρία.
• Την απασχόληση των ατόμων με αναπηρία.
Β) Τη – μετά την υπογραφή του Πρωτοκόλλου – σύσταση Ομάδας Εργασίας σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων του Υπουργείου, της Ένωσης Περιφερειών, της Κ.Ε.Δ.Κ.Ε. και της Ε.Σ.Α.μεΑ. με αντικείμενο την περαιτέρω εξειδίκευση των προαναφερόμενων βασικών αξόνων βάσει προκαθορισμένου χρονοδιαγράμματος.
Γ) Τη σύσταση στο Υπουργείο Διεύθυνσης υπαγόμενης απευθείας στον Υπουργό / Υφυπουργό με οριζόντιες αρμοδιότητες για τον σχεδιασμό και την παρακολούθηση – συντονισμό όλων των Διευθύνσεων του Υπουργείου, καθώς και των Τμημάτων / Γραφείων ΑμεΑ σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, σχετικά με την ενσωμάτωση της διάστασης της αναπηρίας και της προσβασιμότητας σε όλες τις πολιτικές, διαδικασίες, δράσεις και προγράμματα όλων των τομέων του Υπουργείου και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με την οποία η Ε.Σ.Α.μεΑ. μπορεί να αναπτύξει στενή συνεργασία προσφέροντας την τεχνογνωσία που διαθέτει.
Κύριε Υφυπουργέ,
Θα εκτιμούσαμε ιδιαίτερα αν είχαμε τη δυνατότητα να συναντηθούμε άμεσα μαζί σας, προκειμένου να δρομολογήσουμε την υπογραφή του Πρωτοκόλλου και να σας αναπτύξουμε τις δυνατότητες υποστήριξης του έργου των υπηρεσιών σας από την Ε.Σ.Α.μεΑ.
Με εκτίμηση,
Ο Πρόεδρος
Ι. Βαρδακαστάνης
Ο Γεν. Γραμματέας
Χρ. Νάστας