Διερεύνηση απόψεων ανώτερων Ιεραρχικά στελεχών επιχειρήσεων του Ιδιωτικού τομέα ως προς την επαγγελματική συνεργασία με άτομα με οπτική αναπηρία – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του Νικόλαου Τάκη – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 9ο

Αυγ 14, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Διερεύνηση απόψεων ανώτερων Ιεραρχικά στελεχών επιχειρήσεων του Ιδιωτικού τομέα ως προς την επαγγελματική συνεργασία με άτομα με οπτική αναπηρία – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του Νικόλαου Τάκη – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 9ο

 

2.3.        Διαδικασίες και εργαλεία της έρευνας

 

Για την υλοποίηση της παρούσας έρευνας κατασκευάστηκε και χρησιμοποιήθηκε ένα δομημένο ερωτηματολόγιο το οποίο απευθυνόταν σε στελέχη που κατέχουν ανώτερες θέσεις σε ελληνικές ιδιωτικές επιχειρήσεις, όπως εργοδότες, διευθυντές, προϊσταμένους και υπευθύνους ανθρωπίνου δυναμικού. Η δημιουργία του ερωτηματολογίου βασίστηκε σε τρία έγκυρα και αξιόπιστα εργαλεία που εντοπίστηκαν έπειτα από ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, τα οποία μάλιστα έχουν χρησιμοποιηθεί σε παρόμοιες έρευνες που εξετάζουν τις στάσεις των εργοδοτών απέναντι στα άτομα με οπτική αναπηρία.

Πιο συγκεκριμένα, για τη διεξαγωγή της έρευνας αξιοποιήθηκε η κλίμακα μέτρησης των στάσεων των εργοδοτών απέναντι στα άτομα με οπτική αναπηρία ως εργαζόμενα «Employer Attitudes Toward Blind Employees Scale» (EABES), η οποία κατασκευάστηκε από την McDonnall (2017) και αποτελεί αναθεώρηση του αρχικού εργαλείου της ίδιας ερευνήτριας (McDonnall, 2014). Το αναθεωρημένο εργαλείο αποτελείται από 11 items και χωρίζεται σε δύο υποκλίμακες, εκ των οποίων η μια σχετίζεται με την παραγωγικότητα (5 items) και η άλλη με τις προκλήσεις (6 items). Οι βαθμολογίες που συγκεντρώνουν οι δύο υποκλίμακες συνδυάζονται για την παραγωγή ενός συνολικού σκορ στάσεων μέσα σε ένα βαθμολογικό εύρος 0-66, όπου όσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία τόσο θετικότερες είναι και οι στάσεις των συμμετεχόντων απέναντι στα άτομα με οπτική αναπηρία ως εργαζόμενα. Το συγκεκριμένο εργαλείο φέρει υψηλό δείκτη αξιοπιστίας, καθώς για την υποκλίμακα της παραγωγικότητας α= 0.92 και για την υποκλίμακα των προκλήσεων α= 0.84.

Ακόμη, για τους σκοπούς της έρευνας χρησιμοποιήθηκε το εργαλείο που εφαρμόστηκε στην έρευνα των McDonnall et al. (2014), το οποίο αφορά τη γνώση των εργοδοτών αναφορικά με τα άτομα με οπτική αναπηρία. Ειδικότερα, αυτό αποτελεί κλίμακα η οποία σχετίζεται με τη μέτρηση της γνώσης των εργοδοτών ως προς τον τρόπο που ένα άτομο με οπτική αναπηρία δύναται να φέρει εις πέρας κοινά εργασιακά καθήκοντα και απαρτίζεται από 5 items. Τέλος, αξιοποιήθηκε και το εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη των McDonnall et al. (2015), το οποίο αποτελείται από 3 items τα οποία καταγράφουν την επαφή των εργοδοτών με άτομα με οπτική αναπηρία.

Προτού συνταχθεί το ερωτηματολόγιο και δεδομένου ότι όλα τα εργαλεία που επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν βρίσκονταν στην αγγλική γλώσσα, κρίθηκε απαραίτητη η απόδοσή τους στα ελληνικά, προκειμένου να διασφαλιστεί η κατανόηση των ερωτημάτων που αυτά περιέχουν από τους μελλοντικούς συμμετέχοντες. Αφού λοιπόν αποδόθηκαν όσο το δυνατόν πιστότερα οι ερωτήσεις και  των  τριών  εργαλείων  στην  ελληνική  γλώσσα,  η  μετάφραση  που πραγματοποιήθηκε, ελέγχθηκε για τη γλωσσική και εκφραστική της ακρίβεια από εκπαιδευτικό με υψηλή επιστημονική κατάρτιση στην αγγλική γλώσσα. Στη συνέχεια, αφού έγιναν ελάχιστες διορθώσεις στην έκφραση μερικών ερωτημάτων και λήφθηκε η έγκριση για την χρήση των εργαλείων από την επόπτρια καθηγήτρια, ξεκίνησε η διαδικασία σύνταξης του ερωτηματολογίου.

Το ερωτηματολόγιο συντάχθηκε μέσω Google forms και αποτελείται από τρεις ενότητες, σε καθεμιά από τις οποίες υπάρχουν και σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες για την συμπλήρωσή του. Στην πρώτη ενότητα υπάρχουν 5 ερωτήσεις (items 1-5), οι οποίες μέσω μιας 5βαθμης κλίμακας Likert (0=Δεν γνωρίζω καθόλου, 1=Γνωρίζω λίγο, 2=Γνωρίζω μέτρια, 3=Γνωρίζω πολύ, 4=Γνωρίζω εξαιρετικά), αξιολογούν τις γνώσεις των συμμετεχόντων σχετικά με το πώς ένα άτομο με οπτική αναπηρία μπορεί να εκτελέσει διάφορα εργασιακά καθήκοντα. Εν συνεχεία, στη δεύτερη ενότητα χρησιμοποιήθηκε η κλίμακα των στάσεων «EABES», η οποία μέσω των 11 ερωτήσεων που περιέχει (items 6-16), αξιολογεί τις απόψεις των ανώτερων ιεραρχικά στελεχών ιδιωτικών επιχειρήσεων σε μια 7βαθμη κλίμακα Likert (0=Διαφωνώ απόλυτα, 1=Διαφωνώ, 2=Μάλλον διαφωνώ, 3=Ούτε συμφωνώ/ούτε διαφωνώ, 4=Μάλλον συμφωνώ, 5=Συμφωνώ, 6=Συμφωνώ απόλυτα). Η συγκεκριμένη κλίμακα αποτελείται από δύο επιμέρους υποκλίμακες, την κλίμακα της παραγωγικότητας (items 6,7,8,11,14) και την κλίμακα των προκλήσεων (items 9,10,12,13,15,16). Τέλος, στην τρίτη και τελευταία ενότητα περιλαμβάνονται 8 ερωτήσεις που αφορούν τα δημογραφικά στοιχεία των συμμετεχόντων (items 17-24), εκ των οποίων οι πρώτες 5 είναι πολλαπλής επιλογής και σχετίζονται με το φύλο, την ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο, τη θέση εργασίας στην επιχείρηση και το μέγεθος της επιχείρησης, ενώ οι υπόλοιπες 3 είναι διχοτομικές (ναι/οχι) και σχετίζονται με την επαφή των συμμετεχόντων με άτομα με οπτική αναπηρία. Συνολικά, το ερωτηματολόγιο που κατασκευάστηκε περιέχει 24 ερωτήσεις κλειστού τύπου, εκ των οποίων όλες είναι υποχρεωτικού χαρακτήρα και παρατίθενται αναλυτικά στο Παράρτημα.

Έπειτα από τη σύνταξη του ερωτηματολογίου, ξεκίνησε η διανομή του σε ιδιωτικές επιχειρήσεις που στεγάζονταν στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης προκειμένου να συλλεχθούν τα δεδομένα για την πραγματοποίηση της στατιστικής ανάλυσης. Τα ερωτηματολόγια διανεμήθηκαν σε διάφορες επιχειρήσεις τόσο δια ζώσης σε έντυπη μορφή, όσο και ηλεκτρονικά μέσω μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email) σε μορφή Google forms. Η διανομή και η συλλογή των ερωτηματολογίων διήρκεσε από τις 21/01/2025 έως 11/04/2025 και για τη συγκέντρωση του δείγματος εφαρμόστηκε η δειγματοληψία ευκολίας, η οποία αποτελεί μια μη πιθανοτική δειγματοληπτική μέθοδο.

Οι επιχειρήσεις που προσεγγίστηκαν δια ζώσης αρχικά ενημερώθηκαν για το θέμα και τον σκοπό της έρευνας, για τον πληθυσμό στον οποίο απευθύνεται, καθώς και για την τήρηση της ανωνυμίας όσων επρόκειτο να συμμετέχουν σε αυτή. Στη συνέχεια, εκείνοι που προθυμοποιήθηκαν να λάβουν μέρος στην έρευνα, αφού έλαβαν σχετικές οδηγίες, προχώρησαν στη συμπλήρωσή του ερωτηματολογίου είτε με φυσική παρουσία του ερευνητή είτε σε μεταγενέστερο χρόνο. Τα ερωτηματολόγια τα οποία δεν απαντήθηκαν εκείνη τη στιγμή κυρίως λόγω της απουσίας από τον χώρο ή της έλλειψης χρόνου από μεριάς του εξεταζομένου πληθυσμού, δόθηκαν προς συμπλήρωση και παραλήφθηκαν έπειτα από λίγες ώρες ή ημέρες μόλις οι συμμετέχοντες τα είχαν ολοκληρώσει. Ωστόσο, ορισμένοι παρόλο που έλαβαν ερωτηματολόγια με σκοπό να τα απαντήσουν σε κάποια άλλη στιγμή, εν τέλει δεν προχώρησαν ποτέ στη συμπλήρωσή τους. Αξίζει επίσης να αναφερθεί πως υπήρξαν και επιχειρήσεις όπου οι πιθανοί συμμετέχοντες αρνήθηκαν εξαρχής να λάβουν μέρος στην έρευνα επικαλούμενοι έλλειψη χρόνου και ενδιαφέροντος.

Όσον αφορά τα ερωτηματολόγια ηλεκτρονικής μορφής τα οποία απεστάλησαν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, συντάχθηκε ένα σύντομο μήνυμα το οποίο αρχικά ενημέρωνε τις επιχειρήσεις για το θέμα και τον σκοπό έρευνας. Στη συνέχεια το μήνυμα περιλάμβανε πληροφορίες για τον υπό εξέταση πληθυσμό, την εθελοντική συμμετοχή και τη διασφάλιση της ανωνυμίας των συμμετεχόντων, ενώ στο τέλος επισυνάφθηκε ο σύνδεσμος του ερωτηματολογίου όπου εμπεριέχονταν και οι σχετικές οδηγίες προς τη συμπλήρωσή του. Έτσι λοιπόν, όσοι επιθυμούσαν να συμμετέχουν στην έρευνα, μπορούσαν να συμπληρώσουν το ερωτηματολόγιο μεταβαίνοντας στον αντίστοιχο επισυναπτόμενο σύνδεσμο.

Τα ερωτηματολόγια τα οποία συλλέχθηκαν ήταν συνολικά 153 εκ των οποίων τα 97 απαντήθηκαν σε έντυπη και τα υπόλοιπα 56 σε ηλεκτρονική μορφή. Οι απαντήσεις των ερωτηματολογίων που συμπληρώθηκαν τόσο ηλεκτρονικά όσο και έντυπα συγκεντρώθηκαν σε ένα υπολογιστικό φύλλο της Google (spreadsheet). Για τα ερωτηματολόγια που συμπληρώνονταν σε ηλεκτρονική μορφή, οι απαντήσεις καταχωρούνταν αυτόματα στο υπολογιστικό φύλλο. Ωστόσο, όσον αφορά τα ερωτηματολόγια που χορηγήθηκαν σε έντυπη μορφή, δεδομένου ότι οι απαντήσεις που δόθηκαν ήταν αδύνατον να αποθηκευτούν αυτόματα στο υπολογιστικό φύλλο, πραγματοποιήθηκε χειροκίνητα η καταγραφή τους από τον ερευνητή μέσω Google forms. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η καταγραφή των έντυπων απαντήσεων στο Google forms πραγματοποιήθηκε με σκοπό αυτές να ενσωματωθούν με τις ηλεκτρονικές απαντήσεις, ώστε να προκύψει ένα ενιαίο σύνολο δεδομένων που θα διευκολύνει την πραγματοποίηση της στατιστικής ανάλυσης.

Προτού όμως ξεκινήσει η στατιστική ανάλυση για την εξαγωγή των αποτελεσμάτων, πραγματοποιήθηκε έλεγχος της αξιοπιστίας για τις κλίμακες που χρησιμοποιήθηκαν μέσω του δείκτη Cronbach’s alpha. Ειδικότερα, ελέγχθηκε η αξιοπιστία για την κλίμακα των στάσεων η οποία αξιολογεί τις απόψεις των συμμετεχόντων και των δύο υποκλιμάκων της, καθώς και η αξιοπιστία για την κλίμακα της γνώσης. Συνολικά για την κλίμακα των στάσεων προέκυψε υψηλός δείκτης αξιοπιστίας αφού α=0.884. Είναι σημαντικό να αναφερθεί πως για τον υπολογισμό του δείκτη αξιοπιστίας της συγκεκριμένης κλίμακας πραγματοποιήθηκε αντίστροφη κωδικοποίηση στα items 9,10,12,13,15 και 16, τα οποία φέρουν αρνητική διατύπωση. Για την υποκλίμακα της παραγωγικότητας (items 6,7,8,11,14) προέκυψε υψηλός δείκτης αξιοπιστίας όπου α=0.904 και για την υποκλίμακα των προκλήσεων (items 9,10,12,13,15,16) ικανοποιητική αξιοπιστία με α=0.757. Τέλος, αναφορικά με την κλίμακα της γνώσης εντοπίστηκε ικανοποιητική αξιοπιστία, αφού α=0.856.

Μετάβαση στο περιεχόμενο