Λόγος και αναπηρία – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΓΕΝΙΑΣ – ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Π.Μ.Σ. «ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΣΠΟΥΔΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑ – Μέρος 18ο
4.2 Συλλογή Δεδομένων
Το ερευνητικό υλικό που επιλέχθηκε για την παρούσα εργασία αποτελείται από συνολικά 30 άρθρα τα οποία κατανέμονται σε τρεις κατηγορίες: (α) 10 ακαδημαϊκά άρθρα, (β) 10 δημοσιογραφικά άρθρα, και (γ) 10 κείμενα που προέρχονται από οργανώσεις και φορείς αναπήρων. Η επιλογή των κειμένων έγινε βάσει ποιοτικών κριτηρίων καθώς ο στόχος της ανάλυσης είναι η διερεύνηση των νοημάτων.
Κοινό χαρακτηριστικό των κειμένων είναι ότι ανήκουν στη χρονική περίοδο της δεκαετίας 2015-2025 και περιέχουν, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, μισαναπηρικές αναφορές ή/και αναπαραστάσεις της αναπηρίας που αναπαράγουν στερεότυπα, κανονιστικά πρότυπα ή εξουσιαστικούς λόγους. Η χρονική επιλογή σχετίζεται με την πρόθεση να μελετηθεί ο σύγχρονος λόγος περί αναπηρίας και να εντοπιστούν οι τρόποι με τους οποίους οι τρέχουσες
κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισμικές συνθήκες επηρεάζουν την αναπαράσταση της αναπηρίας.
Η τριμερής κατηγοριοποίηση του υλικού επιλέχθηκε προκειμένου να αναδειχθούν ενδεχόμενες διαφορές στον τρόπο με τον οποίο αρθρώνεται ο λόγος για την αναπηρία σε διαφορετικά πεδία: στην ακαδημαϊκή γνώση, στον δημόσιο/δημοσιογραφικό λόγο και στον θεσμικό λόγο των ίδιων των αναπήρων.
Τα άρθρα που επιλέχθηκαν είναι τα εξής:
Ακαδημαϊκά άρθρα
Γκιαούρη, Σ., Αλευριάδου, Α., & Ραχανιώτη, Ε. (2022). Προϋποθέσεις επιτυχούς ένταξης των παιδιών με σύνδρομο Down στη γενική και ενιαία εκπαίδευση: Πρακτικές οδηγίες (Κεφάλαιο 7). Στο Γκιαούρη, Σ., Αλευριάδου, Α., & Ραχανιώτη, Ε. 2021. Κοινωνική Ανάπτυξη παιδιών με Νοητική Αναπηρία και Σύνδρομο Down στη γενική και ενιαία εκπαίδευση [Προπτυχιακό εγχειρίδιο]. Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις. https://hdl.handle.net/11419/8040
Γκιαούρη, Σ., Αλευριάδου, Α., & Ραχανιώτη, Ε. (2022). Δεξιότητες κοινωνικής επικοινωνίας και προτάσεις παρέμβασης για τα παιδιά με νοητική αναπηρία (Κεφάλαιο 3). Στο Γκιαούρη, Σ., Αλευριάδου, Α., & Ραχανιώτη, Ε. 2021. Κοινωνική Ανάπτυξη παιδιών με Νοητική Αναπηρία και Σύνδρομο Down στη γενική και ενιαία εκπαίδευση [Προπτυχιακό εγχειρίδιο]. Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις. https://hdl.handle.net/11419/8040
Mavropalias, T., & Anastasiou, D. (2016). What does the Greek model of parallel support have to say about co-teaching? Teaching and Teacher Education, 60, 224-233.
Mavropalias, T. (2018). Bullying against children with special needs in Greek schools: What action do teachers take? International Journal of Disability, Development and Education, 65(6), 660-677.
Anastasiou, D., & Kauffman, J. M. (2011). A social constructionist approach to disability: Implications for special education. Exceptional Children, 77(3), 367-384.
Papadopoulos, K. S., Koustriava, E., Charalampidou, M., & Gerapostolou, I. (2013). The impact of vision loss on personality traits. Research in Developmental Disabilities, 34(11), 4134-4141.
Χαρούμενου, Ζ., & Σούλης, Σ.-Γ. (2014). Ευαισθητοποίηση παιδιών προσχολικής ηλικίας σε ζητήματα αναπηρίας. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 58, 95-110.
Πισσαδάκη, Α., Μορφίδη, Ε., & Δημητροπούλου, Π. (2018). Τα προβλήματα προφορικού και γραπτού λόγου μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Kauffman, J. M., & Anastasiou, D. (2018). Naming and maintaining: Two basic requirements for viable and vibrant special education. Exceptionality, 26(4), 191-207.
Anastasiou, D., & Kauffman, J. M. (2018). Το κοινωνικό μοντέλο της δυσικανότητας. Σελιδοδείκτης. https://selidodeiktis.edu.gr/2018/01/07/%CF%84%CE%BF-
%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CF%89%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%AD%CE%BB%CE%BF-
%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B4%CF%85%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CF%8C%CF% 84%CE%B7%CF%84/
Δημοσιογραφικά άρθρα
Καθημερινή. (2023, 18 Μαρτίου). Ένα παιδί με ΔΕΠΥ μετράει τραύματα. Καθημερινή. Ανακτήθηκε από https://www.kathimerini.gr/society/562231654/ena-paidi-me-depy- metraei-traymata/.
Καθημερινή. (2023, 18 Μαρτίου). Αυτισμός: Μια περιπέτεια ενσυναίσθησης. Καθημερινή. Ανακτήθηκε από https://www.kathimerini.gr/culture/562555888/aytismos- mia-peripeteia-ensynaisthisis/.
LIFO. (2023, 18 Μαρτίου). Αντώνης Τσαπατάκης: «Αυτό που με έχει μάθει η ζωή είναι η σημασία του ρήματος ‘ζω’». LIFO. Ανακτήθηκε από https://www.lifo.gr/now/sport/antonis-tsapatakis-ayto-poy-me-ehei-mathei-i-zoi-einai-i- simasia-toy-rimatos-zo.
Έθνος. (2023, 18 Μαρτίου). Τα γενναία παιδιά της ΕΛΕΠΑΠ είναι πολύ ωραίοι τύποι!. Έθνος. Ανακτήθηκε από https://www.ethnos.gr/market/article/237070/tagennaiapaidiathselepapeinaipolyoraioityp oi.
Πατρίδα. (2023, 18 Μαρτίου). Φοιτήτρια: «Μου στέρησαν την ελπίδα να γλιτώσω την αναπηρία». Πατρίδα. Ανακτήθηκε από https://www.patris.gr/kriti/foititria-moy-sterisan- tin-elpida-na-glitoso-tin-anapiria/.
News247. (2023, 18 Μαρτίου). Αναπηροί: Κόβουν ακόμα και από φαγητό για να πληρώσουν για την υγεία τους. News247. Ανακτήθηκε από https://www.news247.gr/ygeia/anapiroi-kovoun-akoma-kai-apo-fagito-gia-na-plirosoun- gia-tin-igeia-tous/.
Καθημερινή. (2015, 19 Οκτωβρίου). Η καθημερινότητα στον σκληρό κόσμο του αυτισμού. Καθημερινή. Ανακτήθηκε από https://www.kathimerini.gr/culture/books/788444/i-kathimerinotita-ston-skliro-kosmo- toy-aytismoy/.
Καθημερινή. (2023, 18 Μαρτίου). Εδώ δεν είναι πια τα «αιώνια» παιδιά. Καθημερινή. Ανακτήθηκε από https://www.kathimerini.gr/society/563042980/edo-den-einai-pia-ta- aionia-paidia/.
Καθημερινή. (2023, 18 Μαρτίου). Ούτε δυστυχισμένοι, ούτε σούπερ ήρωες. Καθημερινή. Ανακτήθηκε από https://www.kathimerini.gr/k/k-magazine/562763443/oyte- dystychismenoi-oyte-souper-iroes/.
DNews. (2023, 18 Μαρτίου). Σάλος με σχόλιο του Δημήτρη Οικονόμου: «Ίσως καλύτερα νεκρός από το να είσαι σε καροτσάκι» (βίντεο). DNews. Ανακτήθηκε από https://www.dnews.gr/eidhseis/ellada/515842/salos-me-sxolio-tou-dimitri-oikonomou- isos-kalytera-nekros-apo-to-na-eisai-se-karotsaki-vinteo.
Άρθρα οργανώσεων αναπήρων και φορέων
ΕΛΕΠΑΠ. (2025, 14 Φεβρουαρίου). Τα γενναία μας παιδιά μοίρασαν ραγισμένες καρδιές για τον Άγιο Βαλεντίνο. ΕΛΕΠΑΠ. Ανακτήθηκε από https://elepap.gr/2025/02/14/ta-gennaia-mas-paidia-moirasan-ragismenes-kardies-gia- ton-agio-valentino/.
ΕΛΕΠΑΠ. (2021, 22 Νοεμβρίου). Η ΕΛΕΠΑΠ Θεσσαλονίκης διοργάνωσε διαδικτυακή ημερίδα με θέμα: «Η ολιστική νευροψυχολογική προσέγγιση στην αποκατάσταση εγκεφαλικών βλαβών: Μέλλοντικοι στόχοι και προοπτικές». ΕΛΕΠΑΠ. Ανακτήθηκε από https://elepap.gr/2021/11/22/i-elepap-thessalonikis-diorganose-diadiktyaki-imerida-me- thema-i-olistiki-nevropsychologiki-prosengisi-stin-apokatastasi-egkefalikon-vlavon- mellontikoi-stochoi-kai-prooptikes/.
ΕΛΕΠΑΠ. (2020, 11 Μαρτίου). Αρτέμις: Χειροποίητα κοσμήματα και διακοσμητικά για καλό σκοπό. ΕΛΕΠΑΠ. Ανακτήθηκε από https://elepap.gr/2020/03/11/artemis-chiropiita- kosmimata-ke-diakosmitika-gia-kalo-skopo/.
Fte. Σκοπός. Fte. Ανακτήθηκε από https://fte.gr/skopos/.
Κυπριακή Συνομοσπονδία Οργανώσεων Αναπήρων. (2021, 11 Νοεμβρίου). Συνέντευξη κ. Χριστάκη Νικολαΐδη, Προέδρου της Κυπριακής Συνομοσπονδίας Οργανώσεων
Αναπήρων, στο τεύχος του Μάη της εφημερίδας Νεολαία. Κυπριακή Συνομοσπονδία Οργανώσεων Αναπήρων.
Κυπριακή Συνομοσπονδία Οργανώσεων Αναπήρων. (2021, 5 Μαρτίου). Δελτίο Τύπου: Δικαιώματα γυναικών με αναπηρίες: Η κυπριακή πραγματικότητα. Κυπριακή
Συνομοσπονδία Οργανώσεων Αναπήρων.
Το Δίκτυο. (2022). Σχετικά με εμάς. Το Δίκτυο. Ανακτήθηκε από https://todiktyo.org/about-us/.
Facebook. (2024, 15 Οκτωβρίου). ΗΜΕΡΑ ΛΕΥΚΟΥ ΜΠΑΣΤΟΥΝΙΟΥ 2024.
Facebook. Ανακτήθηκε από https://www.facebook.com/photo/?fbid=1121213992695574&set=a.277755523708096.
ΕΟΤΥ. (2012, 6 Φεβρουαρίου). Παρεμβάσεις: Η ΕΣΑΜΕΑ παρέμβαίνει, προτείνει, διεκδικεί. ΕΟΤΥ. Ανακτήθηκε από https://www.eoty.gr/paremvaseis-i-esamea- paremvainei-proteinei-diekdikei-5/.