«Η εργασιακή ένταξη και αποκατάσταση των ατόμων με αναπηρία στο πλαίσιο λειτουργίας των ΚοΙΝΣΕπ Ένταξης: μια διερευνητική μελέτη» – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Μπιζάνη Αθηνάς – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 21ο
3.2 Οφέλη που αποκομίζουν τα μέλη της ΚοΙΝΣΕπ Ένταξης από την συμμετοχή τους σε αυτήν
Εν συνεχεία, τα μέλη με και χωρίς αναπηρία της ΚοινΣΕπ Ένταξης κλήθηκαν να απαντήσουν σε τέσσερις ερωτήσεις που σχετίζονται με τα οφέλη που αποκομίζουν από την συμμετοχή τους σε αυτήν αλλά και η επίδραση που αυτή ασκεί στις ζωές τους.
Ενδεικτικά, λοιπόν, η 1η ερώτηση της παρούσας θεματικής «Ποια είναι τα κύρια οφέλη που βλέπετε από την ίδρυση της ΚοινΣΕπ Ένταξης, τόσο σε προσωπικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο;» περιελάμβανε τις εξής απαντήσεις των μελών με αναπηρία: «Μου αρέσει που δουλεύω γιατί μάθει να φτιάχνω πράγματα και νιώθω καλά» (Σ1) «Είναι καλό που έχω δικά μου λεφτά» (Σ3).
Ταυτόχρονα, τα μέλη χωρίς αναπηρία αναφέρθηκαν στα εξής: «Προσωπικά, η εμπειρία με έχει κάνει να βλέπω τα πράγματα διαφορετικά. Έχω αναπτύξει δεξιότητες τόσο επαγγελματικές, αλλά το πιο σημαντικό είναι η αίσθηση ότι συνεισφέρω σε κάτι που έχει νόημα» (Σ5) και «Το μεγαλύτερο όφελος είναι η αλλαγή που βλέπεις στα μέλη με αναπηρία καθώς είναι πολύ συγκινητικό να βλέπεις πόσο αναπτύσσονται, όχι μόνο επαγγελματικά, αλλά και προσωπικά» (Σ6). Ο Σ7 τόνισε πως κερδίζουν και οι δύο πλευρές και πιο συγκεκριμένα «Εμείς μαθαίνουμε πώς να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι και τα μέλη με αναπηρία μαθαίνουν πώς να ενταχθούν στην αγορά εργασίας». Για τον Σ8 το πιο σημαντικό είναι «ότι η ΚοινΣΕπ έχει φέρει κοντά ανθρώπους που ίσως ποτέ δεν θα είχαν την ευκαιρία να συνεργαστούν».
Στην ακόλουθη ερώτηση «Πιστεύετε ότι τα οφέλη αυτά είναι τα ίδια για εσάς και για τα μέλη χωρίς αναπηρία και το αντίστροφο; Υπάρχουν διαφορές στις αντιλήψεις σας;», τα άτομα με αναπηρία επικεντρώθηκαν στα οφέλη που προσφέρει στους ίδιους η εργασία σε μια ΚοινΣΕπ και όχι στα οφέλη των ατόμων χωρίς αναπηρία. Συγκεκριμένα αναφέρθηκαν στην χαρά που τους προσφέρει η εργασία αυτή αλλά και στα χρήματα τα οποία αποκομίζουν. Ειδικότερα, τόνισαν «Εμείς δουλεύουμε και είμαστε χαρούμενοι» (Σ1), «Για εμάς είναι πιο σημαντικό, γιατί δουλεύουμε και έχουμε τα δικά μας λεφτά και είναι ωραία να δουλεύεις με τους φίλους σου»(Σ4) και «Εμείς χρειαζόμαστε τη δουλειά για να νιώθουμε καλά» (Σ5).
Από την άλλη μεριά, μερικά από τα μέλη χωρίς αναπηρία ανέφεραν οφέλη τόσο για τα μέλη με όσο και για τα μέλη χωρίς αναπηρία. Ενδεικτικά, ο Σ5 υποστήριξε ότι υπάρχει διαφοροποίηση ανάμεσα στα οφέλη και είπε πως «Για τα μέλη με αναπηρία, το μεγαλύτερο όφελος είναι η ανεξαρτησία που αποκτούν, ενώ εμείς το βλέπουμε περισσότερο ως μια ευκαιρία να στηρίξουμε και να προσφέρουμε στην κοινωνία» (Σ5). Ο Σ6 συμφώνησε με τον Σ5 και αναφέρθηκε στο γεγονός ότι
«Για τα μέλη με αναπηρία, είναι μια ευκαιρία να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και εμπειρία. Αντίθετα, για εμάς, το κέρδος είναι η ηθική ικανοποίηση, το να ξέρεις ότι συμβάλλεις σε κάτι μεγαλύτερο από σένα» (Σ6). Παρομοίως απάντησε και ο Σ8 αναφερόμενος στην αυτονομία που αποκτούν τα άτομα με αναπηρία από την ΚοινΣΕπ «Νομίζω ότι όλοι ωφελούμαστε, αλλά με διαφορετικό τρόπο. Τα μέλη με αναπηρία αποκτούν αυτονομία, ενώ εμείς μαθαίνουμε τι σημαίνει πραγματικά συνεργασία και κοινωνική ευθύνη».
Έπειτα, τα μέλη ερωτήθηκαν «Πώς πιστεύετε ότι η συμμετοχή σας στην ΚοινΣΕπ Ένταξης έχει επηρεάσει τη ζωή σας;». Στην συγκεκριμένη ερώτηση που τους τέθηκε, οι Σ1 και Σ4, που αποτελούν τα μέλη με αναπηρία, αναφέρθηκαν στο γεγονός ότι πλέον αμείβονται και έχουν τα δικά τους χρήματα «Εγώ δουλεύω και βγάζω τα δικά μου λεφτά» (Σ1) και «Έχω τα δικά μου λεφτά χωρίς να ζητάω από τους γονείς μου» (Σ4). Επιπρόσθετα, ο Σ2 υποστήριξε ότι η συμμετοχή του έχει δώσει νόημα στην ζωή καθώς «Νιώθω σίγουρα καλύτερα τώρα γιατί έχω κάτι να κάνω κάθε μέρα και νιώθω χρήσιμος». Ο Σ3 επιβεβαίωσε πως η συμμετοχή του στην ΚοινΣΕπ έχει αλλάξει την ζωή του και υπογράμμισε ότι «Εμένα μ’ έχει βοηθήσει πολύ γιατί θα βαριόμουν όλη μέρα απλά να ζωγράφιζα και να έκανα βόλτες αν δεν δούλευα».
Σχετικά, λοιπόν, με την επιρροή που έχει ασκήσει η ΚοινΣΕπ Ένταξης στην ζωή τους, τα μέλη χωρίς αναπηρία αναφέρθηκαν κατά κύριο λόγο σε όρους όπως ενσυναίσθηση, ευαισθητοποίηση, υπομονή και ικανοποίηση. Ειδικότερα, ο Σ5 είπε πως «Έχω γίνει περισσότερο ευαισθητοποιημένη σε θέματα που αφορούν την κοινωνική ένταξη και γενικά έχει αλλάξει ο τρόπος που σκέφτομαι» και ο Σ6 «Εμένα με έχει επηρεάσει πάρα πολύ γιατί έχω αποκτήσει περισσότερη υπομονή και κατανόηση».
Παράλληλα, από τα λεγόμενα του Σ7 προκύπτει ότι πλέον είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένος σε θέματα αναπηρίας γιατί όπως χαρακτηριστικά είπε «Με έχει κάνει να μην νοιάζομαι μόνο για την πάρτη μου, αλλά να ανοίξω τα μάτια μου και να δω πιο καθαρά, να ρίξω το «εγώ» μου και να καταλάβω πως δεν περιστρέφονται όλα γύρω από τα άτομα χωρίς αναπηρία». Τέλος, ο Σ8 υποστήριξε τα εξής: «Θα έλεγα ότι η συμμετοχή μου εδώ μου έχει δώσει πολλά, επαγγελματικά και προσωπικά. Έχω γίνει καλύτερος συνεργάτης, αλλά και καλύτερος άνθρωπος. Και βλέποντας τους άλλους να αναπτύσσονται, νιώθω μεγάλη ικανοποίηση. Είναι πολύ συγκινητικό να βλέπεις ανθρώπους να μην μένουν στάσιμοι και να προσπαθούν να αλλάξουν. Έτσι αλλάζει και η κοινωνία. Αν κάνει ο καθένας μας έστω μια μικρή διαφοροποίηση. Επίσης, αισθάνομαι πως έχω γίνει πιο προσαρμοστικός ενώ δεν ήμουν παλιότερα τόσο».
Η 4η και τελευταία ερώτηση αυτής της θεματικής ήταν: «Πώς θα περιγράφατε τη γενικότερη επίδραση της ΚοινΣΕπ Ένταξης στη ζωή των αναπήρων σε επαγγελματικό και κοινωνικό επίπεδο;» και τα μέλη με αναπηρία επικεντρώθηκαν για ακόμη μια φορά στα οικονομικά οφέλη που αποκομίζουν καθώς επίσης και στο γεγονός ότι νιώθουν πιο χρήσιμοι. Στο οικονομικά οφέλη αναφέρθηκαν ο Σ1 λέγοντας «Έχω δουλειά και τα δικά μου χρήματα» και ο Σ3 ο οποίος μας είπε και πως αξιοποίησε τα χρήματα του «Πριν δεν είχα δουλειά. Τώρα τουλάχιστον έχω λεφτά και μπορώ να αγοράζω πράγματα και να μην ζητάω από τους άλλους. Να εχθές πήρα ένα δώρο στον αδερφό μου…». Ο Σ2 επισήμανε ότι «Νιώθω ότι κάνω κάτι χρήσιμο και μπορώ να τα καταφέρω» ενώ ο Σ4 στάθηκε στη σημασία του «ανήκειν» υποστηρίζοντας «Νιώθω ότι ανήκω κάπου και είμαι μέρος μιας ομάδας».
Ακολούθως, στην ίδια ερώτηση τα μέλη χωρίς αναπηρία αποκρίθηκαν πως «Η επίδραση είναι τεράστια γιατί τα μέλη με αναπηρία δεν αποκτούν μόνο δεξιότητες και αυτοπεποίθηση, αλλά νιώθουν ότι συνεισφέρουν στην κοινωνία» (Σ5). Ο Σ6 δεν στάθηκε μονάχα στην επίδραση των ΚοινΣΕπ στα άτομα με αναπηρία αλλά και στην κοινωνία γενικότερα τονίζοντας «Θα έλεγα ότι η επίδραση δεν είναι μόνο στα μέλη με αναπηρία. Επηρεάζει και την τοπική κοινωνία, που αρχίζει να βλέπει την αναπηρία με άλλο μάτι, πιο θετικά. Και φυσικά επηρεάζει και εμάς τους ίδιους (ενν. τα μέλη χωρίς αναπηρία). Και εμείς επωφελούμαστε από αυτό όσον αφορά τις κοινωνικές μας δεξιότητες. Κυρίως αυτό θεωρώ είναι το όφελος για εμάς… Γιατί όσον αφορά το οικονομικό τα χρήματα δεν επαρκούν». Τέλος, Ο Σ7 υποστήριξε ότι «Για μένα, το πιο σημαντικό είναι ότι τα μέλη μας νιώθουν ότι έχουν αξία. Από την αφάνεια βγαίνουν στην επιφάνεια και είναι το επίκεντρο. Αλλά και εμείς αλλάζουμε μέσα από αυτή τη διαδικασία. Μαθαίνουμε τι σημαίνει ενσυναίσθηση και πραγματική συνεργασία».