«Η εργασιακή ένταξη και αποκατάσταση των ατόμων με αναπηρία στο πλαίσιο λειτουργίας των ΚοΙΝΣΕπ Ένταξης: μια διερευνητική μελέτη» – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Μπιζάνη Αθηνάς – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 5ο

Ιούν 17, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Η εργασιακή ένταξη και αποκατάσταση των ατόμων με αναπηρία στο πλαίσιο λειτουργίας των ΚοΙΝΣΕπ Ένταξης: μια διερευνητική μελέτη» – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Μπιζάνη Αθηνάς – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 5ο

 

1.2         Η σημασία του δικαιώματος της εργασίας για τα άτομα με αναπηρία

Σε ένα γενικό πλαίσιο, η εργασιακή ένταξη των ατόμων με αναπηρία συμβάλλει στην απόκτηση οικονομικής ανεξαρτησίας, κοινωνικού κύρους αλλά και μέσω αυτής δίνεται η δυνατότητα να επιλέξει το ίδιο το άτομο τον τρόπο με τον οποίο θα διασκεδάσει και θα περάσει τον ελεύθερο του χρόνο (Dοnelly et al., 2009). Αρχικά, σχετικά με τον βιοποριστικό τομέα, η εργασιακή ένταξη των ατόμων με αναπηρία δύναται να βοηθήσει τα άτομα αυτά ν’ αυτονομηθούν και ν’ ανταπεξέρχονται στις οικονομικές απαιτήσεις της καθημερινότητας, χωρίς να αισθάνονται ότι αποτελούν «οικονομικό βάρος» για τις οικογένειες τους (Rοbertsοn et al., 2019). Επίσης, εξασφαλίζει την επιβίωση του ατόμου καθώς μέσω αυτής μπορούν να ικανοποιηθούν βασικές ανθρώπινες ανάγκες, όπως για παράδειγμα η εξασφάλιση στέγης, τροφής και ρουχισμού (Rοbertsοn et al., 2019).

Όσον αφορά τον ψυχολογικό τομέα, έρευνες έχουν αποδείξει ότι η εργασιακή ένταξη και αποκατάσταση των ατόμων με αναπηρία διαδραματίζει τόσο σημαντικό ρόλο, ώστε συμβάλλει στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των ίδιων των ατόμων όσο και στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής τους (WHΟ, 1998). Επιπλέον, τα άτομα με αναπηρία που εργάζονται φαίνεται να είναι περισσότερο αισιόδοξα και ευδιάθετα από εκείνα τα άτομα με αναπηρία που δεν εργάζονται (Mοdini et al., 2019).

Παράλληλα, βέβαια, η εργασία διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο και στη δημιουργία κοινωνικών και διαπροσωπικών σχέσεων διότι με τη βοήθεια αυτής δημιουργείται ένα δίκτυο το οποίο βοηθά την ένταξη των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία. Η έρευνα των Gοοdwin και Kennedy (2005) κατέδειξε, μάλιστα, ότι η κοινωνική αλληλεπίδραση και η ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης ικανοποιούνται μέσω της εργασίας. Επιπρόσθετα, η εργασιακή απασχόληση των ατόμων με αναπηρία προσδίδει στα άτομα αυτά κύρος και αναγνώριση (Gruber et al., 2014).

Αξίζει να σημειωθεί ότι, μέσω της εργασίας, τα άτομα με αναπηρία αναπτύσσουν το συναίσθημα του ανήκειν, αποκτούν μια βελτιωμένη αντίληψη για τον εαυτό τους και δημιουργούν πιο εύκολα φιλικές σχέσεις με τους συναδέλφους τους (Blick et al., 2016). Όλα τα εργασιακά καθεστώτα που αφορούν τα άτομα με αναπηρία όπως λόγου χάρη η υποστηριζόμενη και η προστατευόμενη απασχόληση, αναβαθμίζουν την ποιότητα της ζωής των ατόμων με αναπηρία καθώς αποκτούν περισσότερη αυτονομία και ανεξαρτησία, βελτιωμένη διάθεση, χαμηλά ποσοστά άγχους αλλά και κατάθλιψης (Rοbertsοn et al., 2019).

Η σπουδαιότητα της εργασιακής ένταξης των ατόμων με αναπηρία γίνεται εύκολα αντιληπτή και από τις έρευνες που αφορούν τον εργασιακό αποκλεισμό τους. Έχει αναδειχθεί, λοιπόν, μέσα από μελέτες, ότι ο εργασιακός αποκλεισμός ελλοχεύει σοβαρούς κινδύνους και επιπτώσεις στα άτομα με αναπηρία ευημερία (Miethlich & Οldenbung, 2019∙Milner et al., 2018). Τα αποτελέσματα της έρευνας «Ειδικό Ευρωβαρόμετρο – Διακρίσεις στην Ε.Ε. το 2009», τα οποία κατέδειξαν την αναπηρία ως την τρίτη σε κατάταξη πιο συνηθισμένη μορφή διάκρισης (σε οποιονδήποτε τομέα). Μάλιστα, το 53% των πολιτών Ευρωπαϊκών χωρών να τονίζουν ότι η αναπηρία αποτελεί μια από τις πιο διαδεδομένες μορφές διάκρισης στην χώρα που ζουν (Λογαράς, 2013).

Πιο συγκεκριμένα, η ανεργία των ατόμων με αναπηρία συμβάλλει στην αύξηση των ποσοστών άγχους, της τάσης για εξάρτηση από ουσίες αλλά και της κατάθλιψης (Mοdini et al., 2019). Επιπρόσθετα, ο εργασιακός αποκλεισμός υποβαθμίζει την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση των ατόμων με αναπηρία, καθώς οι αισθάνονται πως δεν είναι χρήσιμοι για την κοινωνία, μένουν αναξιοποίητοι και απορρίπτονται στην προσπάθεια τους να ενταχθούν ομαλά στην κοινωνία (Barnes & Mercer, 2005). Το γεγονός αυτό, οδηγεί τα άτομα με αναπηρία στον αποκλεισμό και στην απομόνωση (Barnes & Mercer, 2005). Ο απότοκος αυτής της απομόνωσης είναι η επιδείνωση της ψυχικής υγείας του ατόμου με αναπηρία (Griep et al., 2015).

Επιπλέον, τα άτομα με αναπηρία τα οποία δεν εργάζονται είναι πιθανότερο να εμφανίσουν καρδιοαγγειακές παθήσεις, ψυχικές διαταραχές και μακροχρόνιες ασθένειες (Rοbertsοn et al., 2019). Φυσικά, από την στιγμή που τα άτομα με αναπηρία αποκλείονται από τον χώρο της εργασίας και κατ’ επέκταση είναι άνεργα, αυτομάτως οδηγούνται σε οικονομική ανασφάλεια διότι δεν έχουν άμεση πρόσβαση σε εισόδημα για να καλύψουν τις ανάγκες τους προνοιακά (Λουίζου & Πολυχρόνη, 2010).

Η κατάσταση αυτή, φέρνει ως αποτέλεσμα, την αύξηση των ποσοστών φτώχιας και την εξάρτηση από προνοιακά επιδόματα προνοιακά (Λουίζου & Πολυχρόνη, 2010). Η στέρηση, λοιπόν, του δικαιώματος της εργασίας δύναται να επηρεάσει την ψυχολογική, κοινωνική, σωματική και οικονομική τους ευημερία (Miethlich & Οldenbung, 2019∙ Milner et al., 2018).

Μετάβαση στο περιεχόμενο