1.1.2 Η εργασία στο κοινωνικό μοντέλο
Από την άλλη πλευρά, το κοινωνικό μοντέλο αναπηρίας, το οποίο έκανε την εμφάνιση του τη δεκαετία του 1970 στο Ηνωμένο Βασίλειο από το αναπηρικό κίνημα, εκλαμβάνει την Αναπηρία ως κατάσταση περιορισμών για την οποία δεν ευθύνεται το άτομο αλλά η κοινωνία στην οποία βρίσκεται (Σούλης, 2013). Πρόκειται για ένα ανθρωποκεντρικό μοντέλο, σύμφωνα με το οποίο η αναπηρία αποτελεί κοινωνικό δημιούργημα η οποία καταπιέζει και αποκλείει τα άτομα με αναπηρία (Σούλης, 2013). Τα άτομα με αναπηρία, λοιπόν, περιορίζονται από την αδυναμία της ίδιας της κοινωνίας να διαμορφώσει ένα συμπεριληπτικό περιβάλλον το οποίο θα είναι προσβάσιμο προς όλους (Kimberlin, 2009).
Κατά το κοινωνικό μοντέλο, αποτελεί κοινωνική ευθύνη η πραγματοποίηση όλων εκείνων των αλλαγών που θεωρούνται απαραίτητες για την εξασφάλιση της πλήρους συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στον τομέα της απασχόλησης (Λογαράς, 2013). Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί αυτό από την κοινωνία, τα άτομα με αναπηρία θα συναντήσουν πολλά εμπόδια στην ικανοποίηση των κοινωνικών ρόλων που αναμένεται να λάβουν κατά τη διάρκεια της ζωής τους (Cοsta-Black et al., 2013). Η έμφαση, λοιπόν, δίνεται στα εμπόδια που θέτει η κοινωνία και καθιστά δύσκολη την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία σε διάφορους τομείς συμπεριλαμβανομένου του εργασιακού (Barnes & Mercer, 2005).
Φυσικά, όπως ήταν αναμενόμενο, προέκυψαν αρκετές θετικές επιδράσεις στον τομέα της εργασιακής απασχόλησης από την επικράτηση του κοινωνικού μοντέλου της αναπηρίας. Τα άτομα με αναπηρία, λοιπόν, μπόρεσαν να διεκδικήσουν τα δικαιώματα τους στα οποία συμπεριλαμβανόταν και η διεκδίκηση θέσεων στην αγορά εργασίας. Παράλληλα, κατάφεραν να βελτιώσουν τα επαγγελματικά τους προσόντα και να εμπλουτίσουν το βιογραφικό τους στην προσπάθεια τους να μην αποκλείονται από εν δυνάμει θέσεις εργασίας λόγω ελλιπών προσόντων (Gοttlieb et al., 2010)
Στην σύγχρονη εποχή, διάφοροι ερευνητές έχουν υπογραμμίσει την πολυδιαστατικότητα της αναπηρίας και τονίζουν πως δεν κρίνεται ως λειτουργικό τα άτομα με αναπηρία να πρεσβεύονται από το ιατρικό μοντέλο. Τα άτομα αυτά, λοιπόν, δεν πρέπει να χαρακτηρίζονται από αυτήν, αλλά χρειάζεται η αναπηρία να εκλαμβάνεται ως μια κατάσταση κοινωνικά κατασκευασμένη (Παπακωνσταντίνου, 2019· Tοwards a Cοmmοn Language fοr Functiοning, Disability and Health, 2002).