Το 3D Modeling και το 3D Printing ως βοηθητική τεχνολογία στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό σε μαθητές με προβλήματα όρασης – Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία της Γεωργία Κορωναίου – Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Π.Μ.Σ. “Animation Δισδιάστατο και Τρισδιάστατο Κινούμενο Σχέδιο” – Μέρος 1ο
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ
ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
ΤΜΗΜΑ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΠΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
ANIMATION ΔΙΣΔΙΑΣΤΑΤΟ ΚΑΙ ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΟ ΚΙΝΟΥΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ
Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία
Το 3D Modeling και το 3D Printing ως βοηθητική τεχνολογία στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό σε μαθητές με προβλήματα όρασης
Συγγραφέας: Γεωργία Κορωναίου AΜ: 20764258
Επιβλέπουσα:
Δρ. Λαμπρινή Τριβέλλα
Αθήνα, Σεπτέμβριος 2024
ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
H κάτωθι υπογεγραμμένη Γεωργία Κορωναίου του Κωνσταντίνου, με αριθμό μητρώου 20674258 φοιτήτρια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Animation Δισδιάστατο και Τρισδιάστατο Κινούμενο Σχέδιο του Τμήματος Γραφιστικής και Οπτικής Επικοινωνίας της Σχολής Εφαρμοσμένων Τεχνών και Πολιτισμού του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, δηλώνω ότι:
«Είμαι συγγραφέας αυτής της μεταπτυχιακής εργασίας και ότι κάθε βοήθεια την οποία είχα για την προετοιμασία της, είναι πλήρως αναγνωρισμένη και αναφέρεται στην εργασία. Επίσης, οι όποιες πηγές από τις οποίες έκανα χρήση δεδομένων, ιδεών ή λέξεων, είτε ακριβώς είτε παραφρασμένες, αναφέρονται στο σύνολό τους, με πλήρη αναφορά στους συγγραφείς, τον εκδοτικό οίκο ή το περιοδικό, συμπεριλαμβανομένων και των πηγών που ενδεχομένως χρησιμοποιήθηκαν από το διαδίκτυο. Επίσης, βεβαιώνω ότι αυτή η εργασία έχει συγγραφεί από μένα αποκλειστικά και αποτελεί προϊόν πνευματικής ιδιοκτησίας τόσο δικής μου, όσο και του Ιδρύματος.
Παράβαση της ανωτέρω ακαδημαϊκής μου ευθύνης αποτελεί ουσιώδη λόγο για την ανάκληση του πτυχίου μου».
* Ονοματεπώνυμο /Ιδιότητα
Lamprini Trivella
Digitally signed by Lamprini Trivella Date: 2024.10.14
23:05:52 +03’00’
Ψηφιακή Υπογραφή Επιβλέποντα
(Υπογραφή)
Ευχαριστίες
Κατά την ολοκλήρωση αυτής της διπλωματικής εργασίας, θα ήθελα να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες σε όλους όσοι με υποστήριξαν καθ’ όλη τη διάρκεια της έρευνας και της συγγραφής.
Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την επιβλέπουσα Επιστημονική Συνεργάτης Δρ. Λαμπρινή Τριβέλλα, για την πολύτιμη καθοδήγηση, τη συνεχή υποστήριξη και τα χρήσιμα σχόλια καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Οι συμβουλές και οι γνώσεις του αποτέλεσαν καθοριστική πηγή έμπνευσης και καθοδήγησης σε όλα τα στάδια της έρευνας.
Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους συμμετέχοντες στην έρευνα, και ιδιαίτερα τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς που αφιέρωσαν χρόνο και διάθεση να συνεισφέρουν με τις απόψεις και την εμπειρία τους. Χωρίς τη βοήθεια και την αφοσίωσή τους, η παρούσα εργασία δεν θα είχε ολοκληρωθεί.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλω στους γονείς μου και την οικογένειά μου για την ανιδιοτελή τους υποστήριξη, την υπομονή και την ενθάρρυνσή τους καθ’ όλη τη διάρκεια των σπουδών μου. Η συναισθηματική και πρακτική τους βοήθεια ήταν ανεκτίμητη και με στήριξε σε κάθε βήμα αυτής της πορείας.
Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους φίλους και συμφοιτητές μου για την αλληλεγγύη και τις στιγμές συνεργασίας που μοιραστήκαμε, οι οποίες έκαναν αυτή τη διαδρομή πιο ευχάριστη και δημιουργική.
Με εκτίμηση, Γεωργία Κορωναίου
Περίληψη
Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στη διερεύνηση της χρήσης των τεχνολογιών 3D Modeling και 3D Printing στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό για μαθητές με προβλήματα όρασης. Η μελέτη αυτή στοχεύει στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των τρισδιάστατων μοντέλων ως απτικού εκπαιδευτικού εργαλείου και εξετάζει πώς αυτά μπορούν να ενισχύσουν τη μαθησιακή διαδικασία των τυφλών και μερικώς βλεπόντων μαθητών. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το 1ο Ειδικό Νηπιαγωγείο Τυφλών Καλλιθέας, όπου η παρουσίαση 3D μοντέλων συνδυάστηκε με ηχητική αφήγηση κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων με μαθητές.
Η μεθοδολογία της εργασίας βασίζεται σε μια συνδυαστική προσέγγιση, που περιλαμβάνει βιβλιογραφική επισκόπηση και ποιοτική έρευνα. Αρχικά, πραγματοποιήθηκε μια συστηματική ανασκόπηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας, η οποία βοήθησε στην καταγραφή σημαντικών ευρημάτων, την αξιολόγηση μεθοδολογικών προσεγγίσεων και την αναγνώριση κενών στη γνώση. Στη συνέχεια, η έρευνα υιοθέτησε ποιοτική μεθοδολογία μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων και συμμετοχικής παρατήρησης, με στόχο την απόκτηση βαθύτερης κατανόησης των εμπειριών των εκπαιδευτικών και μαθητών που χρησιμοποιούν τις τεχνολογίες αυτές στην πράξη. Η τριγωνοποίηση των δεδομένων από διαφορετικές πηγές ενισχύει την αξιοπιστία και εγκυρότητα των ευρημάτων.
Τα δεδομένα της έρευνας συγκεντρώθηκαν μέσω συνεντεύξεων με εκπαιδευτικούς και παρατήρησης των αλληλεπιδράσεων του παιδιού με τα 3D μοντέλα κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η ενσωμάτωση των τεχνολογιών 3D Printing στη διδασκαλία διευκολύνει την κατανόηση αφηρημένων εννοιών και βελτιώνει την αλληλεπίδραση του μαθητή με το διδακτικό υλικό. Επιπλέον, η έρευνα αναδεικνύει τη σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας μεταξύ εκπαιδευτικών και ειδικών για την ανάπτυξη και εφαρμογή αυτών των καινοτόμων εργαλείων στην ειδική εκπαίδευση.
Η μελέτη ενισχύει τη θεωρητική βάση για τη χρήση πολυαισθητηριακών τεχνολογιών στην εκπαίδευση τυφλών μαθητών, ενώ αναγνωρίζει προκλήσεις όπως το κόστος και
η ανάγκη για εξειδικευμένη κατάρτιση των εκπαιδευτικών. Τέλος, προτείνεται μελλοντική έρευνα που θα εστιάσει στη βελτίωση της προσβασιμότητας και της αποτελεσματικότητας αυτών των εργαλείων. Η εργασία αυτή καταδεικνύει πως οι νέες τεχνολογίες, όπως η τρισδιάστατη εκτύπωση, μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά στη δημιουργία ενός πιο προσιτού και συμπεριληπτικού εκπαιδευτικού περιβάλλοντος για μαθητές με προβλήματα όρασης, προσφέροντας νέες ευκαιρίες μάθησης και ανάπτυξης.
Λέξεις κλειδιά: 3D Εκτύπωση, 3D Μοντελοποίηση, Εκπαίδευση Μαθητών με Οπτικές Αναπηρίες, Απτικό Εκπαιδευτικό Υλικό, Πολυαισθητηριακή Μάθηση, Συμπεριληπτική Εκπαίδευση, Τεχνολογία στην Ειδική Αγωγή, Οπτική Αναπηρία, Προσβασιμότητα
Περιεχόμενα
Ευχαριστίες
Περίληψη
Abstract
1 Εισαγωγή
1.1. Σκοπός της Έρευνας
1.2. Ερευνητικά ερωτήματα
1.3. Σημασία της έρευνας
1.4. Δομή της διπλωματικής εργασίας
2 Μεθοδολογία
2.1 Bβιβλιογραφική επισκόπηση
Μέρος Ι. Θεωρητικό πλαίσιο
3 Το 3D Modeling και 3D Printing στην Εκπαίδευση Μαθητών με Προβλήματα Όρασης
3.1 Σημασία της πολυαισθητηριακής μάθησης για μαθητές με προβλήματα όρασης
3.2 Σημασία της απτικής μάθησης για μαθητές με προβλήματα όρασης
3.3 Περιορισμοί παραδοσιακών εκπαιδευτικών μεθόδων
3.4 Ο ρόλος των 3D μοντέλων στη βελτίωση της μάθησης των παιδιών με προβλήματα όρασης
3.5 Παραδείγματα επιτυχημένων εφαρμογών στα σχολεία
3.5.1 Ειδικά προγράμματα και πρωτοβουλίες 3D Modeling και 3D Printing για απτική μάθηση σε μαθητές με προβλήματα όρασης
4 Εκπαιδευτικός Σχεδιασμός με βάση τα 3D μοντέλα για μαθητές προσχολικής ηλικίας με προβλήματα όρασης
4.1 Βασικές αρχές εκπαιδευτικού σχεδιασμού για παιδιά με προβλήματα όρασης
4.2 Αξιολόγηση αναγκών για μαθητές προσχολικής ηλικίας με προβλήματα όρασης
4.2.1 Ο ρόλος των γονέων, των δασκάλων και των ειδικών στη διαδικασία αξιολόγησης
4.3 Επιμόρφωση εκπαιδευτικών
4.3.1. Συνεργασία εκπαιδευτικών και ειδικών τεχνολογίας
4.4 Βέλτιστες πρακτικές για την σχεδίαση και την εφαρμογή των 3D μοντέλων στο σχολείο
4.4.1 Σχεδιασμός και παραγωγή των 3D μοντέλων
4.4.2 Σχεδιασμός και ασφάλεια των 3D μοντέλων
4.4.3 Αξιολόγηση και ανατροφοδότηση των 3D μοντέλων στο εκπαιδευτικό σχεδιασμό
Μέρος ΙΙ. Ερευνητική/δημιουργική προσέγγιση του θέματος
5 Μεθοδολογία της έρευνας
5.1 Δείγμα και πληθυσμός της έρευνας
5.2 Συλλογή δεδομένων
6 Συνέντευξη
6.1 Σκοπός
6.2 Επιλογή του δείγματος
6.3 Θέματα δεοντολογίας και διαδικασία της συνέντευξης
6.4 Ερωτήσεις συνέντευξης
6.5 Αποτελέσματα
7 Δημιουργία 3D Μοντέλων στον Εκπαιδευτικό σχεδιασμό
7.1 Σχεδιασμός και δημιουργία των 3D μοντέλων
7.2 Εκτύπωση των χαρακτήρων με 3D Printer
7.3 Βάψιμο των χαρακτήρων με ακρυλικά χρώματα
7.4 Παρουσίαση των 3D μοντέλων στο σχολείο
8 Ανάλυση και συζήτηση
8.1 Παρουσίαση των δεδομένων
8.2 Ανάλυση των ευρημάτων
9 Συμπεράσματα
9.1 Σύγκριση με τη βιβλιογραφία
9.2 Αναλυτική απάντηση των ερευνητικών ερωτημάτων βάσει των ευρημάτων της μελέτης
9.3 Περιορισμοί της έρευνας και προτάσεις για μελλοντική έρευνα
Βιβλιογραφία
Ξένη Βιβλιογραφία
Ελληνική βιβλιογραφία
Παράρτημα
Πρωτόκολλο συνεργασίας
Συνέντευξη