Ανάπτυξη τεχνολογιών για τη βελτίωση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία σε πληροφορίες και υπηρεσίες: μια βιβλιογραφική ανασκόπηση – Διπλωματική Εργασία της Ράπτη Αικατερίνης – Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 19ο

Φεβ 24, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ανάπτυξη τεχνολογιών για τη βελτίωση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία σε πληροφορίες και υπηρεσίες: μια βιβλιογραφική ανασκόπηση – Διπλωματική Εργασία της Ράπτη Αικατερίνης – Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 19ο

 

3.1.5.     Προκλήσεις για το μέλλον

 

Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί μία ακόμα έρευνα όπου 40 άτομα με νοητική αναπηρία παρά τις θετικές επιδράσεις υιοθέτησης των προσαρμοσμένων τεχνολογιών από τα άτομα με αναπηρίες καθώς και την κοινωνία στο σύνολό της συναντά σημαντικές προκλήσεις. Αρχικά είναι γεγονός ότι πολλές από τις τεχνολογίες αυτές είναι ακριβές και δεν καλύπτονται από τα περισσότερα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης ή ασφάλισης. Το οικονομικό τους κόστος μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο για τα άτομα με αναπηρίες ειδικότερα σε περιοχές όπου το εισόδημα των κατοίκων είναι χαμηλό ή ακόμα και σε αναπτυσσόμενες χώρες (Ellis&Kent, 2015).

Επιπλέον, θα μπορούσε να σημειωθεί ότι η έλλειψη ενημέρωσης και εκπαίδευσης σχετικά με τις προσαρμοσμένες τεχνολογίες είναι ένα ακόμα πολύ σημαντικό πρόσκομμα αναφορικά με την υιοθέτηση τους. Η έρευνα βασίζεται σε 20 άτομα με αισθητηριακές αναπηρίες οι οποίες δεν γνωρίζουν τις επιλογές που είναι διαθέσιμες ή τον τρόπο χρήσης των συγκεκριμένων τεχνολογιών ώστε να συμβάλλουν αποτελεσματικά στις καθημερινές τους λειτουργίες ενώ παράλληλα οι εκπαιδευτικοί και επαγγελματίες υγείας συχνά είναι ελλιπώς εκπαιδευμένοι ώστε να τους προσφέρουν την κατάλληλη υποστήριξη (Shakespeare,2013).

Ακολούθως συχνά είναι τα κοινωνικά αλλά και πολιτισμικά εμπόδια που επηρεάζουν την υιοθέτηση των τεχνολογιών αυτών. Είναι αξιοσημείωτο ότι σε πολλές κοινωνίες υπάρχει στιγματισμός γύρω από τη χρήση τέτοιου είδους εργαλείων γεγονός που αποτρέπει τα άτομα με αναπηρίες από τη χρήση τους (Shinohara&Wobbrock, 2016).

Ωστόσο ελπιδοφόρο καθίσταται το γεγονός ότι οι προσαρμοσμένες τεχνολογίες βρίσκονται διαρκώς εξέλιξη με νέες καινοτομίες να προσφέρουν ολοένα και περισσότερες δυνατότητες στα άτομα με αναπηρία και να βελτιώνουν περαιτέρω την προσβασιμότητα τους στο κοινωνικό εκπαιδευτικό αλλά και επαγγελματικό περιβάλλον. Τα τελευταία χρόνια η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και της μηχανικής μάθησης έχουν διευρύνει τις δυνατότητες των τεχνολογιών αυτών βελτιώνοντας την ακρίβεια των λογισμικών αναγνώρισης φωνής και αντικείμενο και δημιουργώντας πιο έξυπνα και προσβάσιμα περιβάλλοντα εργασίας για τα άτομα με αναπηρίες (Lid, 2014).

Παράλληλα υιοθέτηση παγκόσμιων προτύπων και κανονισμών αναφορικά με την προσβασιμότητα μπορεί επίσης να βελτιώσει τη συνοχή και τη συμβατότητα των τεχνολογιών αυτών σε διαφορετικά περιβάλλοντα και πλατφόρμες. Κατά συνέπεια ενισχύεται η διαλειτουργικότητα ενώ ταυτόχρονα μειώνεται το κόστος ανάπτυξης νέων τεχνολογιών καθιστώντας τις περισσότερο προσβάσιμες και προσιτές (Lid, 2014).

Από την αύξηση της ανεξαρτησίας των ατόμων με αναπηρία καθοριστική είναι η συμμετοχή τους στην ανάπτυξη των τεχνολογιών αυτών με στόχο τη διασφάλιση ότι ανταποκρίνονται πλήρως στις πραγματικές τους ανάγκες. Η συμβουλευτική συμμετοχή τους στις ομάδες ανάπτυξης καθώς και η διεξαγωγή εκτεταμένων δοκιμών των χρηστών με άτομα με αναπηρίες κρίνεται προς σωστή κατεύθυνση (Shinohara&Wobbrock, 2016). Έτσι μέσω της συνεχούς εξέλιξης της τεχνολογίας και της ενίσχυσης των προσπαθειών για παγκόσμια πρότυπα και κανονισμούς που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία το μέλλον της προσβασιμότητας τους τόσο στις υπηρεσίες όσο και στις πληροφορίες διαφαίνεται περισσότερο φωτεινό.

Η υποστηρικτική τεχνολογία αποτελεί επίσης βασικό στοιχείο στην εκπαίδευση των μαθητών με αναπηρίες, η οποία τους παρέχει εξοπλισμό για να διευκολύνει την πρόσβαση σε εκπαιδευτικούς πόρους. Επιπλέον, διευρύνει τις δυνατότητες συμμετοχής τους και την επιτυχή ολοκλήρωση διαφόρων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων (Alnahdi, 2014).

Καταδεικνύεται λοιπόν ότι αποτελεί επείγουσα ανάγκη η ανάπτυξη και προσαρμογή συσκευών-τεχνολογιών που ικανοποιούν τις ανάγκες κάθε χρήστη. Εφόσον οι υπάρχουσες τεχνολογίες λειτουργήσουν ορθά, οι βελτιώσεις στην καθημερινή ζωή των ατόμων με αναπηρίες θα διευκολύνουν σημαντικά την εκπαίδευση και την κοινωνική τους συμμετοχή (Alper&Raharinirina, 2006).

Το έξυπνο πανεπιστήμιο και οι έξυπνες τάξεις σχεδιάζονται ενσωματώνοντας τέτοιου είδους τεχνολογίες που διευκολύνουν τη διδασκαλία και τη μάθηση για τους μαθητές με ειδικές ανάγκες. Κατά συνέπεια, μέσω των τεχνολογιών αυτών, προωθείται η κοινωνική αλληλεπίδραση μεταξύ των μαθητών μέσω της κατάργησης των φραγμών και της προάσπισης της συνεργασίας και της ένταξης στο εκπαιδευτικό περιβάλλον(Bakkenetal.

2016).

Η χρήση της τεχνολογίας υποστήριξης έχει αποδειχθεί ότι επιδρά θετικά στη φυσική και ψυχική υγεία των μαθητών με οπτικές αναπηρίες. Σύμφωνα με την έρευνα που διεξήγαγαν οι Shaheenetal. (2024), οι μαθητές που χρησιμοποιούν τεχνολογία υποστήριξης αναφέρουν βελτιωμένη αυτονομία και αυξημένη θετική αυτοεκτίμηση, καθώς και μείωση των εμποδίων που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους. Η τεχνολογία υποστήριξης συμβάλλεται στη βελτίωση της ψυχικής ευημερίας, διευκολύνοντας τη συμμετοχή των μαθητών σε κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και δραστηριότητες που ενισχύουν την ποιότητα της ζωής τους.

Η τεχνολογία υποστήριξης παίζει καθοριστικό ρόλο στην ακαδημαϊκή απόδοση των μαθητών με αναπηρίες. Όπως αποδεικνύεται από τη μελέτη των Shaheenetal. (2024), οι μαθητές που χρησιμοποιούν εργαλεία όπως οι αναγνώστες οθόνης και οι υπολογιστές Braille καταγράφουν σημαντική πρόοδο στις ακαδημαϊκές τους επιδόσεις. Η τεχνολογία αυτή τους επιτρέπει να αποκτούν πρόσβαση σε εκπαιδευτικά υλικά και να συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία μάθησης, γεγονός που οδηγεί σε καλύτερα εκπαιδευτικά αποτελέσματα.

Υπάρχει μια αυξανόμενη συνειδητοποίηση της ανάγκης ενσωμάτωσης της τεχνολογίας υποστήριξης στην εκπαίδευση των μαθητών με αναπηρίες. Είναι επίσης έκδηλη η ανάγκη για εκπαιδευτική πολιτική για την καλύτερη υποστήριξη της ένταξής των μαθητών με αναπηρίες στη διαδικασία της εκπαίδευσης με στόχο την ισότητα ευκαιριών για όλους τους μαθητές(Femandez-Bataneroetal. 2022).

Μετάβαση στο περιεχόμενο