Ανάπτυξη τεχνολογιών για τη βελτίωση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία σε πληροφορίες και υπηρεσίες: μια βιβλιογραφική ανασκόπηση – Διπλωματική Εργασία της Ράπτη Αικατερίνης – Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 1ο

Φεβ 14, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ανάπτυξη τεχνολογιών για τη βελτίωση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία σε πληροφορίες και υπηρεσίες: μια βιβλιογραφική ανασκόπηση – Διπλωματική Εργασία της Ράπτη Αικατερίνης – Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 1ο

 

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Σχολή Ανθρωπιστικών, Κοινωνικών Επιστημών και Τεχνών

Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών: «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση»

 

ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Ανάπτυξη τεχνολογιών για τη βελτίωση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία σε πληροφορίες και υπηρεσίες: μια βιβλιογραφική ανασκόπηση

 

Ράπτη Αικατερίνη

 

Επιβλέπων καθηγητής: κ.Παπαδόπουλος Κωνσταντίνος

 

Θεσσαλονίκη, 2024

 

Εξεταστική Επιτροπή Παπαδόπουλος Κωνσταντίνος, Καθηγητής, Επόπτης Παπακωνσταντίνου Δόξα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Κουστριάβα Ελένη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια

 

Ο/ η συγγραφέας βεβαιώνει ότι το περιεχόμενο του παρόντος έργου είναι αποτέλεσμα προσωπικής εργασίας και ότι έχει γίνει η κατάλληλη αναφορά στην εργασία τρίτων, όπου κάτι τέτοιο ήταν απαραίτητο, σύμφωνα με τους κανόνες της ακαδημαϊκής δεοντολογίας.

Ράπτη Αικατερίνη

 

Περιεχόμενα

Περίληψη

Abstract

Εισαγωγή

1ο κεφάλαιο: Βιβλιογραφική ανασκόπηση-θεωρητικό υπόβαθρο

1.1         Ο ορισμός της αναπηρίας

1.2         Ο ορισμός της προσβασιμότητας

1.3         Προσβασιμότητα και εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία

1.4         Ο ρόλος της τεχνολογίας στην καθημερινή ζωή των ατόμων με αναπηρία

1.5         Τεχνητή νοημοσύνη και συμπερίληψη

1.6.        Η δυσκολία ενσωμάτωσης των ατόμων με αναπηρία

2ο κεφάλαιο: Μεθοδολογία

3ο κεφάλαιο: Αποτελέσματα

3.1         Προσβασιμότητα σε πληροφορίες και υπηρεσίες

3.1.1.     Εύκολη αλληλεπίδραση με το ψηφιακό περιβάλλον

3.1.2.     Ανεξαρτησία       στις καθημερινές τους λειτουργίες

3.1.3.     Προσβασιμότητα             στην εκπαίδευση

3.1.4.     Προσβασιμότητα             στις πληροφορίες

3.1.5.     Προκλήσεις         για το μέλλον

3.2         Εφαρμογές συνδυασμού τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) και αισθητήρων

3.2.1.     Δυνατότητες       του συνδυασμού τεχνητής νοημοσύνης και αισθητήρων

3.2.2.     Παραδείγματα   εφαρμογής τεχνολογιών

3.2.3.     Μελλοντικές       προκλήσεις των εφαρμογών συνδυασμού τεχνητής νοημοσύνης ΑΙ και αισθητήρων

3.3         Τεχνολογίες προσβασιμότητας

3.3.1.     Ρόλος των τεχνολογιών προσβασιμότητας στην κοινωνική ένταξη

3.3.2.     Τεχνολογίες        προσβασιμότητας και προώθηση ισότητας

3.3.3.     Προκλήσεις         και εμπόδια στην υιοθέτηση των τεχνολογιών προσβασιμότητας ..49 4ο κεφάλαιο: Συζήτηση-Συμπεράσματα-προτάσεις για μελλοντικές προεκτάσεις

4.1         Συζήτηση

4.2         Συμπεράσματα

4.3         Προτάσεις για μελλοντικές προεκτάσεις

Βιβλιογραφικές αναφορές

 

Περίληψη

 

Η βιβλιογραφική αυτή ανασκόπηση έχει ως αντικείμενο την ανάπτυξη και εφαρμογή τεχνολογιών προκειμένου να ενισχυθεί η πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία σε πληροφορίες και υπηρεσίες. Η ενίσχυση της προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία αποτελεί κεντρικό άξονα στις σύγχρονες κοινωνίες, με στόχο την πλήρη και ισότιμη συμμετοχή τους στην κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ζωή. Η προσβασιμότητα αναφέρεται στην ικανότητα πρόσβασης σε φυσικούς χώρους, ψηφιακές πλατφόρμες και υπηρεσίες, χωρίς περιορισμούς ή εμπόδια. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών αποτελεί κλειδί για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με αναπηρία.

Οι τεχνολογίες υποστήριξης, όπως οι αναγνώστες οθόνης για άτομα με προβλήματα όρασης και τα ακουστικά βαρηκοΐας για άτομα με προβλήματα ακοής, έχουν ήδη βελτιώσει σημαντικά την πρόσβαση σε πληροφορίες και υπηρεσίες. Επίσης, εφαρμογές φωνητικής αναγνώρισης και άλλες μορφές τεχνητής νοημοσύνης (AI) επιτρέπουν σε άτομα με κινητικές ή νοητικές αναπηρίες να επικοινωνούν και να χρησιμοποιούν ψηφιακές συσκευές με μεγαλύτερη ευκολία.

Η έννοια της ψηφιακής προσβασιμότητας ενσωματώνει τις αρχές του Σχεδιασμού για Όλους (Universal Design), που στοχεύει στη δημιουργία ψηφιακών και φυσικών περιβαλλόντων τα οποία είναι εξίσου προσβάσιμα για όλους, ανεξαρτήτως αναπηρίας. Οι αρχές αυτές καθοδηγούν τη δημιουργία λογισμικών και ιστοσελίδων που είναι προσιτά σε άτομα με διαφορετικές ανάγκες, ενώ η συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα προσβασιμότητας, όπως το WCAG (Web Content Accessibility Guidelines), αποτελεί πλέον αναγκαίο όρο για πολλές επιχειρήσεις και κυβερνήσεις.

Η ενσωμάτωση της τεχνολογίας στην καθημερινή ζωή των ατόμων με αναπηρία επιφέρει όχι μόνο λειτουργικά πλεονεκτήματα, αλλά και κοινωνικές και πολιτιστικές επιπτώσεις, καθώς προωθεί την ενσωμάτωσή τους στην κοινωνία. Η ανάπτυξη και διάδοση των τεχνολογιών αυτών αντιμετωπίζει ωστόσο διάφορες προκλήσεις, όπως η ανισότητα στην πρόσβαση σε καινοτόμες τεχνολογίες λόγω κόστους ή γεωγραφικής τοποθεσίας, και η έλλειψη εκπαίδευσης τόσο των ατόμων με αναπηρία όσο και των επαγγελματιών που εργάζονται μαζί τους.

Η εργασία αυτή αναλύει την τρέχουσα κατάσταση στον τομέα της τεχνολογικής ανάπτυξης για την προσβασιμότητα, εξετάζοντας τις πιο πρόσφατες εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη, τα έξυπνα συστήματα και τις φορητές συσκευές, που προσφέρουν νέες λύσεις για την αντιμετώπιση των αναγκών των ατόμων με αναπηρία. Επίσης, επισημαίνει τις κοινωνικές και ηθικές προκλήσεις που ανακύπτουν από τη χρήση αυτών των τεχνολογιών και προτείνει κατευθύνσεις για μελλοντική έρευνα και ανάπτυξη.

ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ: αναπηρία, προσβάσιμες εφαρμογές, προσαρμοστικές τεχνολογίες, δικαιώματα αναπηρίας, υποστηρικτική τεχνολογία.

Μετάβαση στο περιεχόμενο