Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΕΥΓΕΝΙΑΣ ΣΕΙΡΑ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Επιστήμες της Αγωγής: Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση – Μέρος 8ο

Φεβ 5, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΕΥΓΕΝΙΑΣ ΣΕΙΡΑ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Επιστήμες της Αγωγής: Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση – Μέρος 8ο

 

1.3.        Ποιότητα ζωής και Οπτική αναπηρία

 

Είναι φανερό πως τα άτομα με οπτική αναπηρία παρουσιάζουν χαμηλή ποιότητα ζωής συγκριτικά με το βλέποντα πληθυσμό (Crews et al., 2016). Ιδιαίτερα, η οπτική αναπηρία επηρεάζει την ποιότητα ζωής των ατόμων σε κοινωνικό, συναισθηματικό και ψυχολογικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο υγείας (Brown et al., 2018).

Πιο συγκεκριμένα, η απώλεια της όρασης επηρεάζει σημαντικά της σωματική και λειτουργική ανεξαρτησία. Τα άτομα με οπτική αναπηρία συχνά έρχονται αντιμέτωπα με προκλήσεις σε διάφορες πτυχές της καθημερινής ζωής (Kidd Man et al., 2020) όπως το μαγείρεμα, το διάβασμα και η ανεξάρτητη μετακίνηση στο περιβάλλον τους (Jones et al., 2019). Μάλιστα, η οπτική αναπηρία έχει συνδεθεί με τη μείωση της κινητικότητας και με τον αυξημένο κίνδυνο ατυχημάτων, όπως πτώσεις (Crews & Campbell, 2004˙ Dhital et al. 2010). Αυτές οι δυσκολίες στην εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων οδηγεί στην εξάρτηση των ατόμων από τους τους φροντιστές τους ενώ συχνά μειώνεται και το αίσθημα της αυτονομίας τους (Bonsaksen et al., 2023). Επιπρόσθετα, η μείωση της λειτουργικής ανεξαρτησίας συνδέεται και με τον εργασιακό χώρο. Τα άτομα με οπτική αναπηρία αντιμετωπίζουν εμπόδια στην εργασιακή απασχόληση εξαιτίας της μη ύπαρξης προσβασιμότητας στο εργασιακό περιβάλλον αλλά και εξαιτίας των κοινωνικών προκαταλήψεων. Οι παραπάνω προκλήσεις επηρεάζουν αρνητικά την οικονομική ανεξαρτησία των ατόμων με οπτική αναπηρία ενώ οδηγούν σε μειωμένες ευκαιρίες για αυτοεκπλήρωση (McDonnall, 2011).

Επιπλέον, ως προς την συναισθηματική και ψυχολογική ευεξία τα άτομα με οπτική αναπηρία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων ψυχικής υγείας, συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης και του άγχους. Γενικότερα, η οπτική αναπηρία είναι άμεσα συνυφασμένη με τη συνολική ψυχική υγεία (Finger et al., 2011). Ωστόσο, τα άτομα με οπτική αναπηρία βιώνουν άγχος και κατάθλιψη, όχι μόνο λόγω της ίδιας της οπτικής αναπηρίας αλλά και λόγω της ανησυχίας που συνοδεύει ότι η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί, της δυσκολίας αντιμετώπισης των καθημερινών δραστηριοτήτων ή του φόβου της εξάρτησης και της απομόνωσης (Hassel, Lamoureux, & Keefee, 2006). Ιδιαίτερα, τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας που έρχονται αντιμέτωπα με την απώλεια της όρασης εμφανίζουν υψηλά ποσοστά άγχους και κατάθλιψης συγκριτικά με το βλέποντα πληθυσμό (Lee et al., 2021).

Επιπρόσθετα, η κοινωνική απομόνωση είναι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των ατόμων. Συγκεκριμένα, τα άτομα με οπτική αναπηρία λόγω της μειωμένης προσβασιμότητας και κινητικότητας συχνά νιώθουν μοναξιά ενώ παράλληλα η συμμετοχή τους σε κοινωνικές δραστηριότητες και συναναστροφές είναι μειωμένη με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διατήρηση κοινωνικών σχέσεων (Tetteh et al., 2020). Ακόμη, η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση ιδίως στα ηλικιωμένα άτομα με οπτική αναπηρία αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης ψυχικών νόσων αλλά και αρνητικής αντίληψης για τη ζωή (Tetteh et al., 2020˙van der Aa et al., 2015). Βέβαια, οι προκλήσεις της οπτικής αναπηρίας στην ποιότητα ζωής των ατόμων δεν περιορίζεται στον ψυχοκοινωνικό τομέα αλλά επεκτείνεται και σε οικονομικό επίπεδο καθώς τα ποσοστά ανεργίας είναι σημαντικά υψηλότερα μεταξύ των ατόμων με προβλήματα όρασης και εκείνοι που απασχολούνται συχνά καταλαμβάνουν θέσεις εργασίας χαμηλά αμειβόμενες με περιορισμένες ευκαιρίες επαγγελματικής ανέλιξης (McDonnall, 2011). Ακόμη, τα χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης και επίπεδα εισοδήματος, οδηγούν σε οικονομική εξάρτηση και μειωμένη ποιότητα ζωής (Bourne et al., 2017).Κατά συνέπεια, οι οικονομικές δυσκολίες δημιουργούν περιορισμούς που σχετίζονται με την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και τις υποστηρικτικές τεχνολογίες επιδεινώνοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα άτομα με οπτική αναπηρία (Bourne et al., 2017).

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο