Εργασία και Άτομα με Οπτική Αναπηρία – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Μανάργια Ευθυμίας – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 6ο
Κεφάλαιο 1ο – Μεθοδολογία
Η παρούσα ερευνητική προσπάθεια αποτελεί μια βιβλιογραφική επισκόπηση. Αναλυτικότερα, πρόκειται για μια ολοκληρωμένη ανάλυση της διαθέσιμης έως τώρα γνώσης σχετικά με ένα θέμα. Αυτό το είδος έρευνας παρέχει τη δυνατότητα στον ερευνητή / στην ερευνήτρια να δημιουργήσει ένα θεωρητικό υπόβαθρο για το υπό εξέταση θέμα και να εντοπίσει το κενό στη βιβλιογραφία, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τους τομείς του θέματος που έχουν διερευνηθεί, καθώς κι εκείνους που χρήζουν περαιτέρω μελέτης (Baker, 2016). Για την εκπόνηση της παρούσας διπλωματικής εργασίας πραγματοποιήθηκε μια εκτενής αναζήτηση τόσο της ξενόγλωσσης, όσο και της ελληνόγλωσσης βιβλιογραφίας.
Πιο συγκεκριμένα, η συλλογή της βιβλιογραφίας έγινε μέσα από ποικίλες επιστημονικές βάσεις δεδομένων. Οι κυριότερες βάσεις δεδομένων, στις οποίες πραγματοποιήθηκε η αναζήτηση είναι οι εξής: Google Scholar, Taylor & Francis Online, SAGE Journals, PubMed, Mendeley και Research Gate. Το χρονικό εύρος της έρευνας περιορίστηκε στις τελευταίες δεκαετίες, δηλαδή μεταξύ των ετών 1990 και 2022. Εντούτοις, δόθηκε μεγάλη προσοχή στη χρονολογία συγγραφής και δημοσίευσης των άρθρων, προκειμένου να εντοπιστούν όλες οι σύγχρονες απόψεις επί του θέματος, χωρίς όμως, να εξαιρεθούν οι παλαιότερες έρευνες που έχουν εξίσου σημαντική συμβολή στη συγγραφή της συγκεκριμένης εργασίας. Η αναζήτηση της βιβλιογραφίας βασίστηκε στους τίτλους των άρθρων και των λέξεων κλειδιών που σχετίζονταν με το υπο διερεύνηση θέμα, προκειμένου να βρεθούν έγκυρα και αξιόπιστα αποτελέσματα. Χρησιμοποιήθηκαν οι συνδυασμοί των όρων: οπτική αναπηρία, εργασία, εργασιακή απασχόληση, υποστηρικτική τεχνολογία, προγράμματα παρέμβασης, στάσεις εργοδοτών.
Στα άρθρα που αναζητήθηκαν εφαρμόστηκαν ορισμένα κριτήρια, ώστε να περιοριστεί ο αριθμός τους και να βρεθούν τα πιο σχετικά με το υπό διερεύνηση θέμα. Ως πρώτο κριτήριο περιορισμού εφαρμόστηκε η χρονολογία που είχε δημοσιευτεί ένα άρθρο, καθώς οι πιο πρόσφατες χρονολογικά μελέτες θεωρούνται περισσότερο έγκυρες και αξιόπιστες. Γι’ αυτόν λοιπόν το λόγο, η ημερομηνία δημοσίευσης των άρθρων ορίστηκε από το 1990 έως το 2023. Με βάση αυτό το κριτήριο, εξαιρέθηκαν τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν πριν το 1990, ακόμα κι αν ήταν σχετικά με το θέμα. Ως δεύτερο κριτήριο, προσδιορίστηκε η γλώσσα των άρθρων, ορίζοντας ως γλώσσες επιλογής την ελληνική και την αγγλική. Ωστόσο, τα περισσότερα άρθρα που επιλέχθηκαν ήταν κυρίως στην αγγλική γλώσσα, ενώ δεν επιλέχθηκαν άρθρα που ήταν γραμμένα σε διαφορετική γλώσσα, εκτός της αγγλικής ή της ελληνικής. Παράλληλα, ως τρίτο κριτήριο στην επιλογή των μελετών ορίστηκε ο πληθυσμός των ατόμων με οπτική αναπηρία, συμπεριλαμβάνοντας όχι μόνο μαθητές / μαθήτριες, αλλά και ενήλικο πληθυσμό και χρησιμοποιώντας τόσο ποσοτικές, όσο και ποιοτικές μελέτες.
Η πλειοψηφία των άρθρων αφορούσε το θέμα που πραγματεύεται η παρούσα διπλωματική εργασία. Η διαδικασία της βιβλιογραφικής έρευνας ξεκίνησε με την επιλογή των άρθρων, με βάση τον τίτλο τους ή/και τις περιλήψεις τους και στη συνέχεια αποκλειστικά με την επιλογή βάσει των περιλήψεών τους. Μετά τη συλλογή ενός ικανοποιητικού αριθμού άρθρων, η επιλογή τους γινόταν κατόπιν ανάγνωσης των τίτλων και των υποκεφαλαίων τους. Η συλλογή των τελευταίων άρθρων απαιτούσε την ανάγνωση ολόκληρων των άρθρων, προκειμένου να εντοπιστούν νέες πληροφορίες που πιθανώς έλειπαν από τα επιλεγμένα άρθρα.