Εργασία και Άτομα με Οπτική Αναπηρία – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Μανάργια Ευθυμίας – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» –  Μέρος 8ο

Ιαν 9, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Εργασία και Άτομα με Οπτική Αναπηρία – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Μανάργια Ευθυμίας – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» –  Μέρος 8ο

 

2.2         Ορισμός της Αναπηρίας

 

Ο νόμος για τα δικαιώματα και τα προνόμια των ατόμων με αναπηρία που επικυρώθηκε από τον ΟΗΕ, ορίζει ένα τέτοιο άτομο ως εξής. Η Οικουμενική Διακήρυξη για τα Δικαιώματα του Ατόμου με Αναπηρία αναφέρει πως «Πρόσωπο με αναπηρία ως άτομο που έχει σωματική ή πνευματική αναπηρία που έχει σημαντική και μακροπρόθεσμη δυσμενή επίδραση στην ικανότητά του να εκτελεί καθημερινές δραστηριότητες» (Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Αναπηρία 2004 – 2010). Η αναπηρία είναι μια κατάσταση ή μια λειτουργία που κρίνεται ότι έχει σημαντικά μειωμένη σχέση με το συνηθισμένο πρότυπο ενός ατόμου ή μιας ομάδας. Ο όρος αυτός χρησιμοποιείται για να αναφερθεί στην ατομική λειτουργία, συμπεριλαμβανομένης της σωματικής και της αισθητηριακής βλάβης, της νοητικής εξασθένησης, της διανοητικής ασθένειας, διανοητικής βλάβης και διαφόρων τύπων χρόνιων παθήσεων.

Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία επικυρώθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2006 από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ και ορίζει την αναπηρία ως εξής: «Τα άτομα με αναπηρία περιλαμβάνουν εκείνους με μακροχρόνια ανικανότητα, καθώς και σωματικές, διανοητικές, πνευματικές ή αισθητηριακές βλάβες, οι οποίες σε αλληλεπίδραση με διάφορα εμπόδια ενδέχεται να παρεμποδίσουν την πλήρη και αποτελεσματική συμμετοχή τους στην κοινωνία σε ισότιμη βάση με τους άλλους» (Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Αναπηρία 2004 – 2010). Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ορίζει, επίσης, την αναπηρία ως εξής: “Η αναπηρία είναι μια σωματική, ψυχική, κοινωνική βλάβη ή ένας συνδυασμός αυτών που εμποδίζει τη συνέχιση μιας κανονικής ζωής. Ένα τέτοιο πρόσωπο ονομάζεται άτομο με αναπηρία”.

Ως προς το τι είναι η Φυσική Προσβασιμότητα, αυτή ορίζεται ως η παροχή ανθρωπιστικών εγκαταστάσεων για τη συνέχιση της καθημερινής ζωής, η οποία είναι προσβάσιμη για όλα τα κοινωνικά στρώματα σε ισότιμη βάση και χωρίς κοινωνικά και φυσικά εμπόδια. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να αξιολογήσουμε το θέμα της φυσικής προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία, όπως αναφέρεται στα εθνικά και διεθνή έγγραφα. Το άρθρο 25 του νόμου για τα δικαιώματα και τα προνόμια των ατόμων με αναπηρία σχετικά με το σχεδιασμό κατασκευών και μεταφορών αναφέρει ότι τα υπουργεία, οι κρατικές διοικήσεις και άλλα όργανα κατά το σχεδιασμό κατασκευών, κτιρίων, χώρων αναψυχής και αθλητισμού, δημόσιων δρόμων, μεταφορών και άλλων τεχνολογιών, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις δυνατότητες προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία (Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Αναπηρία 2004 – 2010).

Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, η οποία επικυρώθηκε από το κοινοβούλιο της Ελλάδος, αναφέρει στο άρθρο Νο. 9 για τη φυσική πρόσβαση και τη δυνατότητα των ατόμων με αναπηρία, να ζουν μια ανεξάρτητη ζωή και να συμμετέχουν πλήρως σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής  και  καθορίζει,  συμπεριλαμβανομένων  των  κτιρίων,  των  οδών,  των εγκαταστάσεων μεταφοράς και άλλων εσωτερικών και εξωτερικών εγκαταστάσεων, όπως σχολεία, σπίτια, ιατρικά ιδρύματα, περιβάλλον εργασίας, εγκαταστάσεις επικοινωνίας και άλλες ηλεκτρονικές υπηρεσίες και υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Το ψήφισμα 48/96 της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών της 20ής Δεκεμβρίου 1993 σχετικά με την παροχή ίσων ευκαιριών και διευκολύνσεων πρόσβασης για τα άτομα με αναπηρία αναφέρει (Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Αναπηρία 2004 – 2010):

  1. Τα κράτη πρέπει να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για την απομάκρυνση φυσικών εμποδίων μπροστά από τα άτομα με αναπηρία στο περιβάλλον διαβίωσης. Τέτοια μέτρα θα πρέπει να περιλαμβάνουν την εκπόνηση προτύπων, κατευθυντήριων γραμμών και αξιολόγηση των νόμων για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία σε διάφορες εγκαταστάσεις στην κοινωνία, όπως σπίτια, κτίρια, δημόσιες συγκοινωνίες και άλλα μέσα μεταφοράς, δρόμους και άλλες εγκαταστάσεις.
  2. Τα κράτη πρέπει να διασφαλίσουν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τις πολιτικές που σχετίζονται με τα άτομα με αναπηρία και να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για την υλοποίηση των εγκαταστάσεων πρόσβασης. Έπειτα, να τίθενται στη διάθεση των κατασκευαστών, αρχιτεκτόνων και άλλων ειδικών, οι οποίοι εμπλέκονται στο σχεδιασμό και την οικοδόμηση φυσικών περιβαλλόντων.
  3. Οι όροι που αφορούν τις διευκολύνσεις πρόσβασης για τα άτομα με αναπηρία θα πρέπει να περιλαμβάνονται στο σχεδιασμό και την οικοδόμηση του φυσικού περιβάλλοντος στα αρχικά στάδια.
  4. Κατά την καθιέρωση των κανόνων και των κριτηρίων σχετικά με τις διευκολύνσεις πρόσβασης για τα άτομα με αναπηρία, θα πρέπει να πραγματοποιούνται διαβουλεύσεις με τις οργανώσεις τους. Οι εν λόγω οργανισμοί θα πρέπει να συμμετέχουν στον σχεδιασμό των κατασκευαστικών έργων και της διαδικασίας οικοδόμησης σε τοπικό επίπεδο, ώστε να εξασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία.
Μετάβαση στο περιεχόμενο