Τα θεωρητικά μοντέλα που αναπτύχθηκαν για τις οικογένειες παιδιών με ειδικές ανάγκες – Διπλωματική Εργασία του Σπυρίδωνα Λιάγκα – Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Π.Μ.Σ. Επιστήμες της Αγωγής μέσω Καινοτόμων Τεχνολογιών και Βιοϊατρικών Προσεγγίσεων – Μέρος 12ο

Ιαν 2, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3.3         Θεωρητικές προσεγγίσεις για τη σύνδεση οικογένειας – εκπαιδευτικού πλαισίου (Β μέρος)

Η έρευνα των Yamauchi και συνεργατών το 2017 επισημαίνει ότι το πλαίσιο του Epstein για τη γονική συμμετοχή μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία μιας κουλτούρας αλληλεγγύης μεταξύ οικογενειών, δασκάλων και κοινοτήτων, και να λειτουργήσει ως βάση για τη διαμόρφωση πολιτικών και την ενίσχυση των ηγετικών πρακτικών. Αν και το μοντέλο είναι κατανοητό και εφαρμόσιμο, οι Yamauchi και οι συνάδελφοί τους προτείνουν ότι θα πρέπει να αποφεύγεται η προσέγγιση όπου το σχολείο ελέγχει τους γονείς. Αντ’ αυτού, προτείνουν μια πιο ισότιμη συνεργασία που είναι πολύτιμη για όλους τους εμπλεκόμενους, με στόχο το καλό των παιδιών και την ενίσχυση της κοινότητας. Αυτό το μοντέλο φαίνεται επίσης να παραβλέπει τη διερεύνηση των διαφορετικών σημασιών που μπορεί να έχουν αυτοί οι ενδιαφερόμενοι για κάθε τύπο ανάμειξης που προτείνεται από τον Epstein και την κατανομή εξουσίας, τις σχέσεις και τους μεταβαλλόμενους ρόλους των διαφόρων παικτών (Yamauchi et.al.,2017).

Οι Edwards και Kutaka το 2015 επισήμαναν ότι οι όροι “δέσμευση” και “συνεργασία” είναι σχετικά νέοι στον τομέα των σχέσεων μεταξύ οικογένειας και σχολείου. Περιγράφουν την “οικογενειακή δέσμευση” ως μια αληθινή και αμοιβαία συνεργασία, όπου γονείς και δάσκαλοι μοιράζονται την ευθύνη για την ανάπτυξη και τις εκπαιδευτικές προσδοκίες των παιδιών. Από την άλλη πλευρά, ο όρος “εμπλοκή” αντικατοπτρίζει ένα ευρύτερο φάσμα δραστηριοτήτων και αναγνωρίζει όλες τις μορφές οικογενειακής συμβολής και συνεργασίας. Αυτοί που επιδιώκουν να ενισχύσουν την οικογενειακή μάθηση τονίζουν τον κρίσιμο ρόλο της οικογένειας στην εκπαιδευτική διαδικασία, ενθαρρύνουν τον διάλογο για τη μάθηση και διευκολύνουν την ενεργή συμμετοχή των οικογενειών στην εκπαίδευση (Edwards & Kutaka, 2015).

Επομένως, η σύνδεση μεταξύ της οικογένειας και του εκπαιδευτικού πλαισίου είναι ένα πολυδιάστατο και δυναμικό πεδίο, το οποίο έχει αναλυθεί μέσα από διάφορες θεωρητικές προσεγγίσεις. Αυτές οι προσεγγίσεις επιχειρούν να κατανοήσουν τον τρόπο που η οικογένεια μπορεί να επηρεάσει και να ενισχύσει την εκπαιδευτική εμπειρία του παιδιού, καθώς και το πώς το εκπαιδευτικό σύστημα μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη και ευημερία της οικογένειας. Οι προσεγγίσεις αυτές είναι οι εξής παρακάτω (Mahdi,2019) :

Συστημική Προσέγγιση

Η συστημική προσέγγιση εστιάζει στην ιδέα ότι η οικογένεια και το σχολείο είναι μέρος ενός μεγαλύτερου συστήματος και ότι οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους επηρεάζουν την εκπαίδευση. Αυτή η προσέγγιση τονίζει τη σημασία της ολιστικής κατανόησης των σχέσεων και των δυναμικών που υπάρχουν μεταξύ των διαφόρων μελών του συστήματος.

Κοινωνιολογική Προσέγγιση

Η κοινωνιολογική προσέγγιση μελετά τον τρόπο που οι κοινωνικές δομές και οι θεσμοί, όπως η οικογένεια και το σχολείο, διαμορφώνουν την εκπαιδευτική εμπειρία. Εξετάζει τις επιδράσεις των κοινωνικών τάξεων, των πολιτισμικών αξιών και των προσδοκιών στην εκπαίδευση.

Ψυχολογική Προσέγγιση

Η ψυχολογική προσέγγιση εστιάζει στην ατομική ανάπτυξη και την εκπαίδευση, εξετάζοντας τον ρόλο της οικογένειας στη σχηματισμό της ταυτότητας, της αυτοεκτίμησης και των μαθησιακών στρατηγικών του παιδιού.

Παιδαγωγική Προσέγγιση

Η παιδαγωγική προσέγγιση αναλύει τις μεθόδους και τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται στο σχολείο για να διδάξουν και να ενισχύσουν τη μάθηση, καθώς και τον τρόπο που η οικογένεια μπορεί να συμβάλλει σε αυτή τη διαδικασία.

Κάθε μία από αυτές τις προσεγγίσεις προσφέρει μια διαφορετική οπτική γωνία και επιτρέπει την πιο πλήρη κατανόηση της σχέσης μεταξύ οικογένειας και εκπαιδευτικού πλαισίου. Η συνεργασία και η αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των δύο μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο ολοκληρωμένη και αποτελεσματική εκπαιδευτική εμπειρία για τα παιδιά.

Η έρευνα του Al-Mahdi το 2019 αναδεικνύει την αυξανόμενη σημασία που δίνεται στις σχέσεις μεταξύ οικογένειας και σχολείου από την εκπαιδευτική κοινότητα παγκοσμίως. Αν και υπάρχει ευρεία συναίνεση για την αξία αυτών των σχέσεων, η πλήρης κατανόηση των θεωρητικών εννοιών που τις διέπουν παραμένει ασαφής. Οι ερευνητές που εξετάζουν αυτό το πεδίο έχουν φτάσει σε σημαντικά συμπεράσματα που μπορούν να ενισχύσουν τις εκπαιδευτικές μεθόδους. Αυτές οι θεωρητικές βάσεις βοηθούν τους μελλοντικούς εκπαιδευτικούς να αναστοχαστούν τις δικές τους εμπειρίες και να κατανοήσουν την πολυπλοκότητα των σχέσεων με τις οικογένειες. Επιπλέον, τονίζεται η σημασία του οικογενειακού περιβάλλοντος ως πηγής για αυθεντικές μαθησιακές εμπειρίες και ο ρόλος των γονέων και άλλων οικογενειακών μελών στην εκπαίδευση των παιδιών, τόσο εντός όσο και εκτός σχολείου. Τονίζεται η ανάγκη για συνεργασία μεταξύ οικογένειας και σχολείου για την ενσωμάτωση της επίσημης και άτυπης μάθησης (Mahdi,2019).

Οι μαθητές-δάσκαλοι θα πρέπει να γνωρίζουν πώς οι γονείς μπορούν να παίξουν βασικούς ρόλους στην κοινωνική και προσωπική ανάπτυξη των παιδιών τους και στην προετοιμασία τους με τις κοινωνικές δεξιότητες, τη στάση απέναντι στη μάθηση και τις θετικές προσδοκίες και φιλοδοξίες (Mahdi,2019).

Μετάβαση στο περιεχόμενο