Τα θεωρητικά μοντέλα που αναπτύχθηκαν για τις οικογένειες παιδιών με ειδικές ανάγκες – Διπλωματική Εργασία του Σπυρίδωνα Λιάγκα – Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Π.Μ.Σ. Επιστήμες της Αγωγής μέσω Καινοτόμων Τεχνολογιών και Βιοϊατρικών Προσεγγίσεων – Μέρος 7ο
Κεφάλαιο 2ο
2.1 Η έννοια της ειδικής αγωγής
Η ειδική αγωγή αποτελεί μια σχετικά πρόσφατη επιστήμη η οποία αναφέρεται στην ένταξη των παιδιών με ειδικές ανάγκες στο οικογενειακό, σχολικό και κοινωνικό πλαίσιο. Στόχος της ειδικής αγωγής είναι η εξάλειψη της περιθωριοποίησης και της απομόνωσης αυτών των παιδιών.
Τα παιδιά που αντιμετωπίζουν ειδικές δυσκολίες στη μάθηση ή στη φυσική τους κατάσταση, και δεν εντάσσονται στον γενικό πληθυσμό των μαθητών, αναγνωρίζονται ως άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Αυτά τα παιδιά συχνά χρειάζονται προσαρμοσμένα εκπαιδευτικά προγράμματα, τα οποία σχεδιάζονται και υλοποιούνται από ειδικά εκπαιδευμένους εκπαιδευτικούς. Η ειδική αγωγή, στην ουσία, αποτελεί μια διαδικασία που προσφέρει εξατομικευμένη διδασκαλία, βασισμένη στις μοναδικές ανάγκες και τις ατομικές επιδόσεις κάθε μαθητή, με στόχο την ενσωμάτωσή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία και την κοινωνία. Οι ειδικές διδακτικές μέθοδοι περιλαμβάνουν προσαρμοσμένες τεχνικές και υλικά, καθώς και τη χρήση ειδικών βοηθημάτων που διευκολύνουν τη μάθηση και την πρόοδο των μαθητών. Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύξουν τις δυνατότητές τους στο μέγιστο δυνατό βαθμό, ενθαρρύνοντας την αυτονομία και την αυτοεκτίμηση (Smith & Tyler, 2019).
Μετά από πολλά χρόνια αποκλεισμού και περιθωριοποίησης, οι άνθρωποι με αναπηρίες ή ειδικές μαθησιακές ανάγκες αρχίζουν να βρίσκουν τη θέση τους στην εκπαιδευτική κοινότητα και την ευρύτερη κοινωνία. Αυτό συνεπάγεται ότι οι ενήλικες με αναπηρίες αντιμετωπίζουν σήμερα λιγότερα εμπόδια στην εργασία και στην κοινωνική τους ζωή, με αποτέλεσμα να έχουν μεγαλύτερες ευκαιρίες για επαγγελματική επιτυχία, αναψυχή και αυτόνομη διαβίωση. Οι μαθητές με αναπηρίες έχουν πλέον πρόσβαση σε μια ποικιλία υπηρεσιών που τους παρέχουν την απαραίτητη υποστήριξη για να αναπτύξουν τις δυνατότητές τους. Στα σχολεία, χρησιμοποιούνται προηγμένες μέθοδοι αξιολόγησης που επιτρέπουν την έγκαιρη παρέμβαση για τους μαθητές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη μάθηση, με στόχο την πρόληψη της αποτυχίας και την έγκαιρη ανίχνευση και υποστήριξη των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Αυτή η προσέγγιση βοηθά στην παροχή εντατικής διδασκαλίας όσο το δυνατόν νωρίτερα, ενισχύοντας τις πιθανότητες επιτυχίας των μαθητών στο σχολικό περιβάλλον (Smith & Tyler, 2019).
Οι πρόσφατες ανακαλύψεις στον τομέα της αποτελεσματικής διδασκαλίας και της έγκαιρης παρέμβασης προσφέρουν νέες ελπίδες για τους μαθητές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη μάθηση και δεν μπορούν να παρακολουθήσουν τον ίδιο ρυθμό με τους συνομηλίκους τους χωρίς αναπηρίες. Διεθνώς, η ένταξη των παιδιών με ειδικές ανάγκες στην κανονική εκπαίδευση έχει κάνει σημαντικά βήματα προόδου, ενώ στην Ελλάδα φαίνεται να υπάρχει μια κάποια αδράνεια σε αυτόν τον τομέα. Είναι σαφές ότι το θέμα της ειδικής αγωγής και της κοινωνικής ένταξης προκαλεί μεγάλο ενδιαφέρον στην Ελλάδα, αλλά απαιτούνται ακόμα πολλά βήματα βελτίωσης. Η προοπτική για ισότιμη εκπαίδευση πρέπει να παραμείνει ζωντανή και να επιδιωχθεί με συνέπεια, ώστε να γίνει εφικτή η υλοποίησή της.