ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟ- ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥΣ Η ΤΗ ΜΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΗΣ – Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία του Μιχαήλ Τζούρτζου – Μ.Π.Σ. «Οργάνωση και Διαχείριση Αθλητικών Δραστηριοτήτων για Άτομα με Αναπηρίες (Α.με.Α.)» Πανεπιστημίου Πελοποννήσου – Μέρος 20o

Δεκ 11, 2024 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟ- ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥΣ Η ΤΗ ΜΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΗΣ – Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία του Μιχαήλ Τζούρτζου – Μ.Π.Σ. «Οργάνωση και Διαχείριση Αθλητικών Δραστηριοτήτων για Άτομα με Αναπηρίες (Α.με.Α.)» Πανεπιστημίου Πελοποννήσου – Μέρος 20o

 

2.8         Η Έννοια της Αυτόαποτελεσµατικότητας

 

Η αυτοαποτελεσματικότητα αποτελεί έναν από τους βασικότερους όρους της κοινωνικογνωστικής θεωρίας του Bandura (1986). Σύμφωνα με τον Bandura η αυτοαποτελεσματικότητα αντικατοπτρίζει το πόση αυτοπεποίθηση νιώθει το άτομο, αν δηλαδή θεωρεί πως οι ικανότητες του του επιτρέπουν να ελέγξει πλήρως τους επιδιωκόμενους στόχους του, ανεξάρτητα από διασπαστικά γεγονότα, δυσκολίες και εμπόδια (Bandura, 1986). Αν το άτομο έχει αξιολογήσει σε υψηλό βαθμό την αυτοαποτελεσματικότητά του θα μπορέσει να ενθαρρυνθεί προκειμένου να πραγματοποιήσει τους στόχους του. Επίσης είναι περισσότερο πιθανόν να θέσει υψηλούς στόχους, να εργαστεί αποτελεσματικά με επιμονή και αφοσίωση μέχρι την επιτυχία. Ο Bandura (1977;1995) υποστηρίζει ότι η αυτοαποτελεσματικότητα μπορεί να περιγραφεί ως η αντίληψη ενός ατόμου σε σχέση με την ικανότητά του να διαχειριστεί ένα συγκεκριμένο έργο ή καθήκον με ικανοποιητικό τρόπο και επομένως σχετίζεται με την εκάστοτε κατάσταση αλλά η νεότερη βιβλιογραφία δείχνει πως υπάρχει η γενικευμένη αυτοαποτελεσματικότητα (Lindley & Borgen, 2002) η οποία σχετίζεται με την αντίληψη του ατόμου σε σχέση με την ικανότητά του να ανταποκριθεί και να ανταπεξέλθει σε ποικίλα κοινωνικά ερεθίσματα και καταστάσεις οπότε αποτελεί ένα σύμπλεγμα των παρελθουσών εμπειριών του ατόμου είτε αυτές υπήρξαν θετικές είτε αρνητικές και επηρεάζει τις ατομικές του προσδοκίες αντιμετώπισης των μελλοντικών προκλήσεων. Η αυτοαποτελεσματικότητα δεν είναι ένα εγγενώς καθορισμένο χαρακτηριστικό αλλά αντίθετα εξελισσόμενο κατά τη διάρκεια της ζωής του ατόμου (Maddux & Gosselin, 2012). Οι Smederevac και Mitrović (2009) διαχώρισαν την αυτοαποτελεσματικότητα σε 4 κύριους τομείς ως εξής: 1.τη δύναμη της εμπειρίας, την οποία θεώρησαν τον πιο επιδραστικό τομέα, σύμφωνα με τον οποίο αν ένα άτομο έχει στη ζωή του μόνο εύκολες επιτυχίες ή αποτυχίες δεν θα αποκτήσει ισχυρή αυτοαποτελεσματικότητα, επομένως είναι απαραίτητο να αποκτήσει εμπειρίες υπερπήδησης εμποδίων μέσω προσωπικής προσπάθειας, 2.η μάθηση μέσω προτύπων, 3.η κοινωνική πίεση, όπως για παράδειγμα η επιβεβαίωση από τους άλλους της επιτυχίας του ατόμου σε κάποιον τομέα,4.η ερμηνεία σωματικών και συναισθηματικών καταστάσεων (άγχος, πίεση, κατάθλιψη,κούραση) μπορούν να συνεισφέρουν στην έκφραση της αυτοαποτελεσματικότητας. Η έρευνα σε αθλητικούς πληθυσμούς με την ευρεία έννοια έχει αποδείξει ότι υπάρχει θετική συσχέτιση της ενασχόλησης με κάποιο άθλημα και του αισθήματος αυτοαποτελεσματικότητας και απόδοσης μέσω της προσπάθειας και της επιμονής κατά την προπόνηση (Weigand & Stockham, 2000). Παράλληλα με την παροχή κινήτρων, το αίσθημα της αποτελεσματικότητας βοηθάει να μειωθεί ο φόβος τραυματισμού και έτσι οδηγεί στην επιτυχή απόκτηση νέων δεξιοτήτων (Perkos et al., 2002) αλλά και συνεισφέρει στην ψυχική υγεία (Moss et al., 2017). Ένα άτομο το οποίο εκτελεί επιτυχημένα ένα έργο θα πιστέψει ότι έχει τις απαιτούμενες δεξιότητες για να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις ενός αντίστοιχου έργου και στο μέλλον. Επομένως η συμμετοχή σε ένα άθλημα, ανάλογα με το αν είναι επιτυχημένη ή όχι μπορεί να συνεισφέρει στην αυτοαποτελεσματικότητα του ατόμου και μπορεί να προωθήσει και να εδραιώσει ή να αποτρέψει τη συμμετοχή του ατόμου στο άθλημα. Επομένως οι επιτυχημένες εμπειρίες θα οδηγήσουν σε υψηλότερο αίσθημα αυτοαποτελεσματικότητας και πιθανόν θα αυξήσουν τη μελλοντική συμμετοχή στο άθλημα αλλά και την υιοθέτηση τακτικών συνηθειών άσκησης. Από την άλλη μεριά υπάρχει επίσης σύνδεση ανάμεσα στην αυτοαποτελεσματικότητα και στην ικανότητα να μετατρέπει κανείς την αποτυχία σε κάτι ανατρέψιμο το οποίο επίσης μπορεί να οδηγήσει σε συνέχιση της άσκησης. Αντίθετα ένα πρόσωπο με χαμηλή αυτοαποτελεσματικότητα αντιμετωπίζει την αποτυχία ως κάτι το οποίο δεν μπορεί να αλλάξει και επομένως είναι πιθανόν να αποσυρθεί από την ενασχόληση με το άθλημα (Bandura et al., 1999). Επομένως η θεωρία υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι είναι πιο πιθανόν να αναπτύξουν συμπεριφορές και δραστηριότητες στις οποίες θεωρούν ότι μπορούν να είναι αποτελεσματικοί και να τις φέρουν εις πέρας με επιτυχία και να αποφύγουν συμπεριφορές για τις οποίες οι ίδιοι νιώθουν ότι θα είναι ανεπιτυχείς. Υπό αυτή την έννοια οι αντιλήψεις αυτοαποτελεσματικότητας βοηθούν στη διαμόρφωση της ατομικής προσπάθειας, των θετικών εμπειριών και της ευχαρίστησης μέσω της άσκησης ιδιαίτερα σε υψηλό επίπεδο. Ωστόσο ένα άτομο που διαθέτει υψηλή αυτοαποτελεσματικότητα σε σχέση με την επίδοση του σε ένα συγκεκριμένο άθλημα δεν σημαίνει ότι το ίδιο πρόσωπο αναγκαστικά θα διαθέτει υψηλή αυτοεκτίμηση και για κάποια άλλη δραστηριότητα. Η θεωρία αυτή υποστηρίζει πως αν ένα άτομο έχει υψηλή αυτοαποτελεσματικότητα σε μια συγκεκριμένη δραστηριότητα, η πιθανότητα να συνεχίσει την ενασχόληση με τη συγκεκριμένη ενασχόληση αυξάνεται (Bandura et al., 1999)

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο