- ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΕΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
3.1 Ορισμός της αναπηρίας
Η αναπηρία χαρακτηρίζεται ως το αποτέλεσµα µιας πολύπλοκης σχέσης µεταξύ της κατάστασης υγείας ενός ατόµου και των προσωπικών παραγόντων και των εξωτερικών παραγόντων που αντιπροσωπεύουν τις συνθήκες στις οποίες ζει το άτοµο. Λόγω αυτής της σχέσης, διαφορετικά περιβάλλοντα µπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό αντίκτυπο στο ίδιο άτοµο µε µια δεδοµένη κατάσταση υγείας. Ένα περιβάλλον µε εµπόδια, ή χωρίς διευκολυντές, θα περιορίσει την απόδοση του ατόµου, ενώ άλλα περιβάλλοντα που είναι πιο διευκολυντικά µπορεί να αυξήσουν αυτή την απόδοση. Η κοινωνία µπορεί να εµποδίσει την απόδοση ενός ατόµου επειδή είτε δηµιουργεί εµπόδια είτε δεν παρέχει διευκολυντές.
Η αναπηρία είναι µέρος της ανθρώπινης κατάστασης είτε προσωρινό είτε µόνιµο. Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι θα υποστούν προσωρινή ή µόνιµη αναπηρία κάποια στιγµή στη ζωή τους από τη φτώχεια, τον υποσιτισµό, τις διαταραχές των γεννήσεων, τα ατυχήµατα, τις ψυχολογικές διαταραχές, τις φυσικές καταστροφές και τους πολέµους. Οι περισσότερες οικογένειες έχουν ένα µέλος µε αναπηρία και πολλά άτοµα χωρίς αναπηρία αναλαµβάνουν την ευθύνη για την υποστήριξη και τη φροντίδα των συγγενών και των φίλων τους µε αναπηρία. Η αναπηρία και τα ηθικά, πολιτικά ζητήµατα που σχετίζονται µε αυτήν γίνονται πιο έντονα καθώς αλλάζουν τα δηµογραφικά στοιχεία των κοινωνιών, αυξάνοντας τον αριθµό των ατυχηµάτων και αυξάνοντας τον αριθµό των ηλικιωµένων.
Το κύριο ζήτηµα που σχετίζεται µε την αναπηρία είναι η κοινωνική ένταξη του πληθυσµού µε αναπηρία, η ανάπτυξη χωρίς αποκλεισµούς και ο καλύτερος τρόπος για να συµπεριληφθούν και να υποστηριχθούν τα άτοµα µε αναπηρία στην πολιτική, κοινωνική και οικονοµική σφαίρα της ανάπτυξης στον σύγχρονο κόσµο. Η έννοια και η στάση της κοινωνίας απέναντι στην αναπηρία έχουν αλλάξει από τη δεκαετία του 1970, µε αυξανόµενη τάση να βλέπει την αναπηρία ως ζήτηµα ανθρωπίνων δικαιωµάτων, όταν τα άτοµα µε αναπηρίες διαχωρίστηκαν από την κοινότητα σε ειδικά σχολεία και ιδρύµατα στέγασης και τώρα η αλλαγή είναι ορατή από τον κοινοτικό αποκλεισµό στην καλύτερα ολοκληρωµένη κοινωνική ένταξη και κοινοτική συµµετοχή.
Η προσέγγιση της αναπηρίας έχει πλέον µετατοπιστεί από τον κοινωνικό αποκλεισµό στην κοινωνική ένταξη µέσω της εκπαίδευσης και της επαγγελµατικής κατάρτισης. Η ανάπτυξη στον τοµέα της σύγχρονης ιατρικής και οι ιατρικά εστιασµένες λύσεις για την αντιµετώπιση των συνθηκών αναπηρίας έχουν δώσει τη θέση τους σε πιο διαδραστικές προσεγγίσεις, αναγνωρίζοντας ότι οι άνθρωποι είναι ανάπηροι από περιβαλλοντικούς παράγοντες. Το φιλοσοφικό ενδιαφέρον για αυτές τις συνθήκες ήταν αποσπασµατικό και περιστασιακό µέχρι τα τελευταία εκατό περίπου χρόνια (Altman, 2001). Όµως η αντιµετώπιση της αναπηρίας ως θέµα φιλοσοφικού ενδιαφέροντος είναι σχετικά καινούριο. Οι οικονοµολόγοι δεν έχουν τέτοιες έννοιες για να συζητήσουν την ανάπτυξη που σχετίζεται µε κοινωνικά περιθωριοποιηµένες οµάδες, εκτός από την ανάπτυξη χωρίς αποκλεισµούς.
Οι κοινωνιολόγοι γενικά σκέφτονται την κοινωνική ανάπτυξη χωρίς οικονοµική ανάπτυξη κοινωνικά αποκλεισµένων οµάδων. Η έλλειψη προσοχής στις κοινωνικά περιθωριοποιηµένες οµάδες, ειδικά στους ΑµεΑ µπορεί να αποδοθεί στο γεγονός ότι δεν υπήρχαν τέτοιες έννοιες για να ληφθούν υπόψη µέχρι τον 19ο αιώνα. Μόλις καθιερώθηκαν τέτοιες κατηγορίες, κατέστη δυνατό να γίνει λόγος για τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες και οι φιλόσοφοι το έκαναν για διάφορους σκοπούς (Davis, 2002). Η ανανεωµένη πολιτική φιλοσοφία του δεύτερου µισού του περασµένου αιώνα, που ασχολήθηκε µε την εξάλειψη ή τη µείωση των µη δεδουλευµένων µειονεκτηµάτων, έτεινε να αντιµετωπίζει την αναπηρία ως κύρια πηγή αυτών των µειονεκτηµάτων που έπρεπε να αντιµετωπιστούν µε κρατική αποζηµίωση.
Οι κοινωνιολόγοι άρχισαν να βλέπουν την αναπηρία ως πηγή διακρίσεων και καταπίεσης. Η αναπηρία µοιάζει πολύ µε την ταξινόµηση των ανθρώπων µε βάση τα παρατηρούµενα ή συναγόµενα χαρακτηριστικά. Οι φιλόσοφοι και οι µελετητές της αναπηρίας ισχυρίζονται ότι ο βαθµός που η αναπηρία µειώνει την ευηµερία, οφείλεται στο στίγµα και τις διακρίσεις που προκαλεί, καθώς µειώνει αναγκαστικά την ευηµερία των ατόµων.