Διερεύνηση ανησυχιών και προτεραιοτήτων των οικογενειών με βρέφη και νήπια με οπτική και πολλαπλή αναπηρία μέσω του “Routines – Based Interview” –  ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Άννας Μήλιου – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Επιστήμες της Αγωγής: Εκπαίδευση Ενηλίκων, Ειδική Αγωγή» – Μέρος 4ο

Σεπ 10, 2024 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Διερεύνηση ανησυχιών και προτεραιοτήτων των οικογενειών με βρέφη και νήπια με οπτική και πολλαπλή αναπηρία μέσω του “Routines – Based Interview” –  ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Άννας Μήλιου – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Επιστήμες της Αγωγής: Εκπαίδευση Ενηλίκων, Ειδική Αγωγή» – Μέρος 4ο

 

1.2          Ανησυχίες που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες με παιδιά με οπτική και πολλαπλή αναπηρία

 

Όταν οι γονείς μαθαίνουν τη διάγνωση του παιδιού τους συχνά εισέρχονται σε κατάσταση σοκ (Peltokorpi et al., 2023). Είναι μια αγχωτική ψυχολογική εμπειρία που μπορεί να δημιουργήσει πολλές ψυχολογικές κρίσεις. Συμφωνα με τον Sunardi (2018), ο οποίος στην έρευνα του χρησιμοποίησε ένα μοντέλο οικολογικής συμβουλευτικής για τη μείωση του άγχους των γονέων με παιδιά με οπτική και πολλαπλή αναπηρία, οι γονείς μετά τη διάγνωση περνούν από στάδια. Αρχικά, έρχεται η κρίση του συμβολικού θανάτου, το πένθος. Οι γονείς πενθούν το παιδί που περίμεναν. Έπειτα, έρχεται η απόρριψη, κατά την οποία υπάρχει η άρνηση των γονέων στη διάγνωση. Τέλος, εμφανίζεται το άγχος των γονέων, το οποίο κυρίως σχετίζεται με τη φροντίδα και την εκπαίδευση του παιδιού (Sunardi, 2018).

Οι παραπάνω συνθήκες, τελικά μπορούν να οδηγήσουν στην αδυναμία, την παραμέληση, την ένταση, τη διαφωνία και συχνά πολλοί γονείς καταλήγουν σε διαζύγιο. Εάν οι γονείς δεν μπορούν να διαχειριστούν σωστά το γονεϊκό στρες, τότε μπορεί να οδηγηθούν σε κακή γονεϊκή συμπεριφορά και σε μείωση της ψυχολογικής ευεξίας, κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης. Έτσι, η οικογένεια γίνεται εύθραυστη και βλάπτει όχι μόνο την ίδια αλλά και τη βέλτιστη ανάπτυξη του παιδιού (Sunardi, 2018).

Ένα σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες αυτές είναι η επικοινωνία. Η επικοινωνία είναι ζωτικής σημασίας για κάθε άνθρωπο. Λόγω του αριθμού και του συνδυασμού των αναπηριών ή/και των συνθηκών τους, τα παιδιά με οπτική και πολλαπλή αναπηρία έχουν πολλούς περιορισμούς στην ικανότητα να επικοινωνούν με λειτουργικό τρόπο με το περιβάλλον τους. Προκειμένου να βελτιωθούν οι επικοινωνιακές δεξιότητες των παιδιών αυτών, είναι πολύ σημαντικό να εντοπιστούν μοναδικές, ατομικές επικοινωνιακές συμπεριφορές αυτών των παιδιών (Ayyildiz et al., 2016).

Η βιβλιογραφία για την επικοινωνιακή ανάπτυξη των παιδιών με οπτική και πολλαπλή αναπηρία είναι πολύ φτωχή. Έχει αναφερθεί δυσκολία στην ανάπτυξη λεκτικών δεξιοτήτων στα παιδιά αυτά (Argyropoulos et al., 2020· Ayyildiz et al., 2016). Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι τα περισσότερα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας με οπτική και πολλαπλή αναπηρία εκφράζονται μέσω συμπεριφορών προλεκτικής επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων των φωνητικών, των κινήσεων του σώματος και των χειρονομιών (Ayyildiz et al., 2016).

Σε μελέτη του, ο Tröster (2001) διαπίστωσε ότι οι μητέρες παιδιών με προβλήματα όρασης ηλικίας 8-87 μηνών βίωναν περισσότερο άγχος από ό,τι οι μητέρες παιδιών χωρίς αναπηρία, ιδιαίτερα σε τομείς που αφορούν τη συμπεριφορά των παιδιών καθώς και όταν τα παιδιά είχαν πολλαπλές αναπηρίες.

Τα παιδιά με προβλήματα όρασης και οι γονείς τους αντιμετωπίζουν ένα ευρύ φάσμα ανησυχιών που επηρεάζουν λειτουργικούς, συναισθηματικούς, κοινωνικούς και σωματικούς τομείς (Liebermann et al., 2017). Πιο συγκεκριμένα, οι ανησυχίες που εκφράστηκαν σχετικά με την εμπειρία των γονιών ομαδοποιήθηκαν σε 5 θέματα στη μελέτη του Liebermann και συνεργατών (2017): ανησυχία (100%), προσαρμογή της κατάστασης (89%), θεραπεία (84%), συναισθήματα (81%) και επιδράσεις στην οικογένεια (46%).

Τα αποτελέσματα της μελέτης επτά γονέων που είχαν παιδιά με οπτική και πολλαπλή αναπηρία (Sunardi, 2018) έδειξαν ότι οι οικογένειες των παιδιών αυτών αντιμετωπίζουν μία ποικιλία προβλημάτων που στη συνέχεια επηρεάζουν τη δυναμική της οικογένειάς τους. Αυτά τα προβλήματα περιλαμβάνουν πρωτογενή και δευτερογενή προβλήματα. Πρωτογενή προβλήματα είναι προβλήματα που αντιμετωπίζουν άμεσα οι γονείς, όπως σοκ, απογοήτευση, φόβος και απόρριψη. Ενώ τα δευτερογενή προβλήματα είναι προβλήματα που προκύπτουν αργότερα και σχετίζονται με τον τρόπο φροντίδας, εκπαίδευσης και ανατροφής τους. Συνολικά, η έρευνα έδειξε ότι οι γονείς που έχουν παιδιά με οπτική και πολλαπλή αναπηρία τείνουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα που σχετίζονται με το γονεϊκό άγχος. Πιο συγκεκριμένα, κάποιοι γονείς ανέφεραν ότι αισθάνονται “Λυπημένοι, επειδή ο γιος τους δεν παρουσίαζε πρόοδο”, “Ανήσυχοι για το αν θα χειροτερέψει η κατάσταση του παιδιού τους”, “Φοβισμένοι για το πώς θα αντιμετώπιζε το παιδί τους ο κοινωνικός περίγυρος” , “Αγχωμένοι, μπερδεμένοι, απαισιόδοξοι”.

Τα παιδιά με οπτική και πολλαπλή αναπηρία συνήθως λαμβάνουν εντατική παιδιατρική φροντίδα κατά τους πρώτους μήνες της ζωής τους. Υπάρχουν συχνά προβλήματα σίτισης και πολλά ραντεβού με λογοθεραπευτές (Peltokorpi et al., 2023). Απαιτούν, λοιπόν, μια ολοκληρωμένη και προσαρμοσμένη παροχή υπηρεσιών που περιλαμβάνει την υγεία, την εκπαίδευση και την κοινωνική αλληλεπίδραση. Η εξάρτηση από άλλα άτομα για τη δομή των μαθησιακών τους εμπειριών είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό των παιδιών αυτών (McLinden & McCalll, 2002).

H κύρια πηγή στρεσογόνων παραγόντων που αντιμετωπίζουν οι γονείς των παιδιών με οπτική και πολλαπλή αναπηρία είναι η κατάσταση των παιδιών τους. Για το λόγο αυτό, είναι πολύ σημαντική η παρέμβαση στην πρώιμη ηλικία. Κατάλληλες για αυτό είναι οι υπηρεσίες πρώιμης παρέμβασης, οι οποίες έχουν ως στόχο να βοηθήσουν τα παιδιά και τις οικογένειες τους. Αυτό σημαίνει ότι οι στόχοι της πρώιμης παρέμβασης είναι τόσο για παιδιά όσο και για τις οικογένειές τους. Οι οικογένειες πρέπει να είναι αναπόσπαστο μέρος της όλης διαδικασίας και της υλοποίησης του προγράμματος της πρώιμης παρέμβασης (Sunardi, 2018).

Η έρευνα για παιδιά με οπτική και πολλαπλή αναπηρία είναι πολύ περιορισμένη. Τόσο η έρευνα για την ανάπτυξη των ικανοτήτων των παιδιών αυτών όσο και η έρευνα για την προσαρμογή των γονέων με παιδιά με οπτική και πολλαπλή αναπηρία, καθώς και την επίδραση των προσαρμογών των γονέων στην ανάπτυξη των ικανοτήτων των παιδιών τους (Rudiyati et al., 2019).

Μετάβαση στο περιεχόμενο