«Η Συνεισφορά της Υποστηρικτικής Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση και στην Αυτόνομη Κινητικότητα των Ατόμων με Οπτική Αναπηρία»- ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Αικατερίνης Λυγγερίδου-ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΜΣ “Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση”- Μέρος 22ο

Αυγ 30, 2024 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Η Συνεισφορά της Υποστηρικτικής Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση και στην Αυτόνομη Κινητικότητα των Ατόμων με Οπτική Αναπηρία»- ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Αικατερίνης Λυγγερίδου-ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΜΣ “Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση”- Μέρος 22ο

 

3.8         ΟΦΕΛΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ – ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΑΡΘΡΩΝ

Είναι κοινά παραδεκτό πως δεν υπάρχει καθολικά κατάλληλη προσέγγιση για την παροχή πρόσβασης στην τεχνολογία σε κάθε παιδί με προβλήματα όρασης. Πράγματι, οι μαθητές με παρόμοια προβλήματα όρασης μπορεί να χρειάζονται εκπαίδευση σε διάφορες μορφές υποστηρικτικής τεχνολογίας ανάλογα με τις ατομικές τους απαιτήσεις. Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές που έχουν προβλήματα όρασης μπορεί να χρειαστούν τη χρήση υποβοηθητικής τεχνολογίας που έχει σχεδιαστεί για να διευκολύνει τη φωνητική πρόσβαση, την πρόσβαση σε μπράιγ και την πρόσβαση σε έντυπα.

Επιπλέον, επισημαίνεται πως ο καθορισμός των τρόπων πρόσβασης θα πρέπει να καθοδηγείται από εμπειρογνώμονες στον τομέα της εκπαίδευσης μαθητών με προβλήματα όρασης που διαθέτουν εκτεταμένες γνώσεις στην υποστηρικτική τεχνολογία που είναι κατάλληλη για άτομα με τύφλωση ή χαμηλή όραση. Αυτοί οι ειδικοί θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να αξιολογούν τα ατομικά μαθησιακά χαρακτηριστικά κάθε μαθητή (Ahrc, 2002).

Συγχρόνως, αυτοί οι επαγγελματίες καλούνται να συνεργάζονται με άλλους ειδικούς παιδαγωγούς, ειδικούς γενικής υποστηρικτικής τεχνολογίας, ειδικούς γενικής εκπαιδευτικής τεχνολογίας και εκπαιδευτικούς αξιολογητές για να κάνουν ολοκληρωμένες διαγνωστικές εξετάσεις προκειμένου να διαπιστωθούν οι ακριβείς απαιτήσεις των μαθητών με προβλήματα όρασης. Αναμφίβολα, πρέπει να διασφαλίσουν ότι αυτές οι απαιτήσεις εκπληρώνονται με στρατηγικό σχεδιασμό, εκτέλεση και συνεπή αξιολόγηση της διδασκαλίας για τη χρήση της κατάλληλης τεχνολογίας, η οποία περιλαμβάνει την παροχή αρκετής εκπαίδευσης στην αποτελεσματική χρήση συγκεκριμένης τεχνολογίας (Smith, &Andersen, 2010).

Ακολούθως, υποστηρίχθηκε πως οι μαθητές που έχουν προβλήματα όρασης θα πρέπει να λαμβάνουν εξειδικευμένη υποστηρικτική τεχνολογία σχεδιασμένη ειδικά για τύφλωση και κακή όραση. Για το λόγο αυτό, η συγκεκριμένη τεχνολογία θα πρέπει να προσαρμοστεί για να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες απαιτήσεις, τα στυλ μάθησης και τις οπτικές δεξιότητες κάθε μαθητή ξεχωριστά.

Παράλληλα, ορισμένοι ερευνητές δεν παρέλειψαν να τονίσουν τη σημασία της συμμετοχής των γονέων στην αντιμετώπιση των εμποδίων στην υιοθέτηση της υποστηρικτικής τεχνολογίας (AT). Κατέληξαν επίσης στο συμπέρασμα πως οι συνεργασίες μεταξύ της κοινότητας, της οικογένειας και του σχολείου μπορεί να παρέχουν ευκαιρίες για να ξεπεραστούν τα εμπόδια που συναντώνται στη χρήση υποστηρικτικής τεχνολογίας και στην προώθηση της αποτελεσματικής μάθησης στα εκπαιδευτικά ιδρύματα (Jeffetal.,2006; Lynch, 2007) .

Παρόλο που ο όρος “βοηθητική τεχνολογία” μπορεί να στρέψει τη σκέψη προς τους υπολογιστές και τα ψηφιακά gadget που είναι κατάλληλα για ορισμένα άτομα, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η υποστηρικτική τεχνολογία μπορεί επίσης να περιλαμβάνει απλά και μη σύνθετα εργαλεία. Για παράδειγμα, οι λαβές μολυβιού, οι οποίες είναι πλαστικές λαβές που μπορούν να ενσωματωθούν πάνω σε ένα μολύβι, ταξινομούνται ως υποβοηθητική τεχνολογία. Από την άλλη, ορισμένα παραδείγματα AT υψηλής τεχνολογίας περιλαμβάνουν το JAWS, το DolphinPen και το Learning Access Suite. Αντίστοιχα, η υποβοηθητική τεχνολογία για παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες περιλαμβάνει προγράμματα υπολογιστών και εφαρμογές tablet που παρέχουν λειτουργίες όπως λειτουργία κειμένου σε ομιλία (Kurzweil 3000), μετατροπή ομιλίας σε κείμενο (DragonNaturallySpeaking) και δυνατότητες πρόβλεψης λέξης (WordQ). Ομοίως, ορισμένοι μαθητές με προβλήματα όρασης διαθέτουν μια ποικιλία από εξοπλισμό υποστηρικτικής τεχνολογίας που έχει σχεδιαστεί ειδικά για τύφλωση και κακή όραση. Όμως, παρά την ύπαρξη συσκευών υποστηρικτικής τεχνολογίας, είναι γνωστό πως υπάρχουν μαθητές που δεν έχουν πρόσβαση σε τέτοιες συσκευές (Kelly, 2008; Alves, etal., 2009; Mbugua, 2012).

Επιπλέον, πολλά παιδιά με προβλήματα όρασης έχουν την ευκαιρία να λάβουν εξειδικευμένη εκπαίδευση στην τύφλωση και την κακή όραση από καλά εξοπλισμένους εκπαιδευτές που χρησιμοποιούν κατάλληλες υποστηρικτικές τεχνολογίες. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι δεν έχουν όλοι οι μαθητές πρόσβαση σε τέτοιους πόρους (Abner&Lahm, 2002).

Σημαντικό θεωρείται επίσης ότι η υποβοηθητική τεχνολογία έχει δύο σκοπούς: διευκολύνει την απόκτηση δεξιοτήτων ολοκλήρωσης εργασιών από τον μαθητή και του επιτρέπει να παρακάμψει περιοχές δυσκολίας (Mendez-Shannon, 2010; Watson, Ito, Smith, &Andersen, 2010). Για παράδειγμα, όταν ένας μαθητής επιλέγει να ασχοληθεί με μια ηλεκτρονική απόδοση ενός βιβλίου, παρακάμπτει μια προκλητική πτυχή. Ωστόσο, στρέφοντας την προσοχή του στην οθόνη του υπολογιστή ενώ ακούει τις προφορικές λέξεις, ο εκπαιδευόμενος μπορεί να αποκτήσει γνώση άγνωστου λεξιλογίου.

Ταυτόχρονα, ο στόχος της τεχνολογίας είναι να βελτιώσει την ποιότητα της ανθρώπινης ύπαρξης. Πράγματι, τα άτομα με προβλήματα όρασης χρειάζονται τη χρήση υποστηρικτικής τεχνολογίας (AT) για να αντισταθμίσουν την απώλεια όρασής τους. Σήμερα, τα άτομα με προβλήματα όρασης χρησιμοποιούν μια σειρά προηγμένων υποστηρικτικών τεχνολογιών (AT) που περιλαμβάνει προϊόντα υλικού και λογισμικού. Σε αυτά περιλαμβάνονται συσκευές ανάγνωσης οθόνης, μεγεθυντικοί φακοί οθόνης, τηλεοράσεις κλειστού κυκλώματος, ηλεκτρονικοί μεγεθυντικοί φακοί, σαρωτές, συσκευές ανάγνωσης οπτικών χαρακτήρων, φορητές και ανανεώσιμες οθόνες Braille, ψηφιακά και ηλεκτρονικά δεδομένα, ψηφιακές συσκευές ανάγνωσης και προσβάσιμα κινητά τηλέφωνα. Ανεξάρτητα από την ποικιλία των συσκευών, η αποτελεσματικότητα της υποστηρικτικής τεχνολογίας (ΑΤ) στη βελτίωση της ζωής των μαθητών με αναπηρίες αναγνωρίζεται με συνέπεια. Ωστόσο, η έρευνα έδειξε ότι τόσο οι μαθητές με αναπηρίες όσο και οι δάσκαλοί τους δεν χρησιμοποιούν πλήρως το διαθέσιμο AT (Kelly, 2009; Smith, Kelley, Maushak, Griffin- Shirley, &Lan, 2009; Wong&Cohen, 2011).

Στην εκτεταμένη βιβλιογραφική μελέτη τους για την υποστηρικτική τεχνολογία (AT), οι Alper και Raharinirina (2006) κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα άτομα με αναπηρία δεν αξιοποιούν πλήρως τα πλεονεκτήματα του AT σε οικιακά, εκπαιδευτικά και κοινοτικά περιβάλλοντα. Ειδικότερα, οι ερευνητές παρατήρησαν σημαντικές ελλείψεις στην κατανόηση, την ένταξη και την εκπαίδευση των επαγγελματιών σχετικά με την υποστηρικτική τεχνολογία στο σχολικό περιβάλλον. Πρόσθετοι τομείς ανησυχίας ήταν η ανεπαρκής βοήθεια και οι πόροι για την εκπαίδευση των γονέων και η έλλειψη συνεργασιών μεταξύ εκπαιδευτικών, οικογενειών, παρόχων υπηρεσιών και ερευνητών.

Ενδεικτικά, η έρευνα που διεξήχθη σε μαθητές με προβλήματα όρασης στο Ιλινόις, έδειξε ότι το 60% των μαθητών με προβλήματα όρασης δεν είχαν κανένα πλεονέκτημα από την υποστηρικτική τεχνολογία (AT) (Barendregt, etal., 2008). Σε μια ξεχωριστή μελέτη, το ποσοστό των μαθητών που ήταν πιθανό να επωφεληθούν από την υποστηρικτική τεχνολογία (AT) αλλά δεν μπορούσαν να τη χρησιμοποιήσουν κυμαινόταν από 59% έως 71% (Kelly, 2009). Δεδομένου ότι ένα σημαντικό μέρος της εκπαίδευσης παρέχεται και θα παρέχεται μέσω της τεχνολογίας, είναι σημαντικό τα άτομα με προβλήματα όρασης, σε αυτήν την περίπτωση, μαθητές με προβλήματα όρασης, να μην μείνουν πίσω καθώς η Σιγκαπούρη στοχεύει να βελτιώσει και να μεταμορφώσει τα μαθησιακά περιβάλλοντα των μαθητών και να τους εξοπλίσει με τις απαραίτητες δεξιότητες και στάσεις για να επιτύχουν σε μια οικονομία βασισμένη στη γνώση (Ng, 2008). Αυτή η έρευνα είναι αξιοσημείωτη καθώς αποτελεί την εναρκτήρια διερεύνηση της χρήσης της υποστηρικτικής τεχνολογίας (ΑΤ) μεταξύ των μαθητών με προβλήματα όρασης και των εκπαιδευτών τους.

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο