Το παρόν και το μέλλον του κράτους πρόνοιας προς τους πολίτες με προβλήματα αναπηρίας: H ίδρυση των κέντρων πιστοποίησης αναπηρίας και η εξέλιξη τους μέχρι σήμερα – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΚΑΜΑΤΣΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΠΜΣ Δημόσια Διοίκηση – Δημόσιο Μάνατζμεντ – Μέρος 15ο

Αυγ 6, 2024 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το παρόν και το μέλλον του κράτους πρόνοιας προς τους πολίτες με προβλήματα αναπηρίας: H ίδρυση των κέντρων πιστοποίησης αναπηρίας και η εξέλιξη τους μέχρι σήμερα – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΚΑΜΑΤΣΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΠΜΣ Δημόσια Διοίκηση – Δημόσιο Μάνατζμεντ – Μέρος 15ο

 

2.4          Δικαιούχοι επιδομάτων αναπηρίας και προϋποθέσεις αυτών

 

Το επίδομα κίνησης παραπληγικών, τετραπληγικών και ακρωτηριασμένους χορηγείται σε ανασφάλιστους, ασφαλισμένους, συνταξιούχους που είναι ή άτομα με ακρωτηριασμό και των δύο κάτω άκρων, με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω ή άτομα με ακρωτηριασμό και των δύο άνω άκρων, με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω ή άτομα με παράλυση των δύο κάτω άκρων, με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω. Για να λάβει το άτομο με αναπηρία το ανώτερο επίδομα θα πρέπει να μη λαμβάνουν επίδομα κίνησης από άλλο φορέα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής. Να μην περιθάλπεται, με δαπάνες τους Δημοσίου, ως εσωτερικοί ασθενείς ή τρόφιμοι για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του τριμήνου. Να μην απουσιάζουν στο εξωτερικό για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων (4) μηνών. Τέλος, μπορεί να λάβει το επίδομα κίνησης άτομο που παίρνει σύνταξη από ασφαλιστικό φορέα.

Διατροφικό επίδομα σε νεφροπαθείς, μεταμοσχευμένους καρδιάς, ήπατος κ.λπ. λαμβάνουν τα άτομα εκείνα που βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο νεφρικής ανεπάρκειας και υποβάλλονται σε διαδικασία αιμοκάθαρσης. Άτομα που έχουν υποβληθεί σε πολυσπλαχνική μεταμόσχευση, καθώς και όσα έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση έστω ενός εκ των παρακάτω οργάνων: στομάχι, σπλήνα, πάγκρεας, νησίδια παγκρέατος, έντερο (παχύ ή λεπτό), ήπαρ, νεφρό, καρδιά, πνεύμονες και μυελός των οστών. Θα χρειαστεί η Γνωμάτευση ιατρού του Μεταμοσχευτικού Κέντρου όπου θα βεβαιώνεται ότι ο δικαιούχος έχει υποβληθεί σε μεταμόσχευση και το είδος αυτής. Η βεβαίωση αυτή θα υπογράφεται από τον υπεύθυνο του Μεταμοσχευτικού Κέντρου και θα θεωρείται από το Διοικητικό Διευθυντή του Ιδρύματος. Γνωμάτευση ιατρού νεφρολόγου Κρατικού Νοσοκομείου ή Ιδιωτικών κλινικών, όπου θα βεβαιώνεται ότι πάσχει από νεφρική ανεπάρκεια και ότι βρίσκεται στο τελευταίο στάδιο της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας. Η βεβαίωση αυτή θα υπογράφεται από το νεφρολόγο και θα θεωρείται από το Διοικητικό Διευθυντή του Ιδρύματος. Σημαντική παρατήρηση είναι ότι οι αιτούντες δεν εξετάζονται από την επιτροπή των ΚΕΠΑ και απαραίτητη προϋπόθεση να μη λαμβάνουν διατροφικό επίδομα από άλλον φορέα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής. Τέλος δεν αποτελεί κώλυμα η λήψη σύνταξης.

Τα άτομα με βαριά αναπηρία θα πρέπει να έχουν γνωμάτευση από Υ.Ε του ΚΕ.Π.Α με σωματική, νοητική ή ψυχική ασθένεια ή αναπηρία με ποσοστό αναπηρίας από 67% και άνω, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου και ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω, ανεξαρτήτως του διατροφικού επιδόματος και διαβήτη τύπου 1 ινσουλινοεξαρτώμενο και ποσοστό αναπηρίας από 50% και άνω. Απαραίτητη προϋπόθεση για να λάβουν το επίδομα οι ανασφάλιστοι / έμμεσα ασφαλισμένοι και τα έμμεσα ασφαλισμένα τέκνα, είναι να μην λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση για τον ίδιο λόγο, ίση ή μεγαλύτερη από το ποσό που προβλέπεται. Να μην εμπίπτουν σε άλλο ειδικό πρόγραμμα οικονομικής ενίσχυσης ατόμων με Αναπηρία. Σε περίπτωση που λαμβάνουν ίση ή μικρότερη της προβλεπόμενης καταβάλλεται ολόκληρο το χορηγούμενο. Για τους άμεσα ασφαλισμένους απαραίτητη προϋπόθεση είναι να μην δικαιούνται σύνταξη ή επίδομα ή οποιαδήποτε άλλη οικονομική ενίσχυση, επειδή δεν πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις που προβλέπουν οι οικείες διατάξεις του ασφαλιστικού τους οργανισμού και να μην περιθάλπονται, με δαπάνες του Δημοσίου, ως εσωτερικοί ασθενείς ή τρόφιμοι για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του τριμήνου. Επίσης να μην απουσιάζουν στο εξωτερικό για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 6 μηνών. Δικαιούχοι του επιδόματος Βαριάς Αναπηρίας είναι οι έμμεσα ασφαλισμένοι σύζυγοι (από το/τη σύζυγο τους που βρίσκεται εν ζωή) και δε λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση για την αναπηρία τους από οποιαδήποτε πηγή. Τα τέκνα που λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου ή εκ μεταβιβάσεως ή προσαύξηση σύνταξης λόγω της αναπηρίας τους, μικρότερη ή ίση του επιδόματος της βαριάς Αναπηρίας Ανασφάλιστοι και Ανασφάλιστοι υπερήλικες του Ο.Γ.Α. Έμμεσα ασφαλισμένα τέκνα (προστατευόμενα μέλη) που δεν παίρνουν οικονομική ενίσχυση για την αναπηρία τους μεγαλύτερη του ποσού του επιδόματος Βαριάς Αναπηρίας. Άμεσα ασφαλισμένοι που δεν έχουν τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση από το Ταμείο τους.

Τα άτομα με βαριά νοητική υστέρηση είναι άτομο με βαριά νοητική υστέρηση, με ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω και δείκτη νοημοσύνης κάτω του 30. Άτομα με σύνδρομο Down με συνοδό, βαριά νοητική υστέρηση και ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω. Άτομα με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (παιδικός αυτισμός, αυτισμός) και ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω. Λαμβάνουν το ανωτέρω επίδομα υπό την προϋπόθεση να μη λαμβάνουν για την ίδια αιτία, άμεσα ή έμμεσα, καμία οικονομική ενίσχυση με οποιαδήποτε μορφή (σύνταξη, οικονομική ενίσχυση ή άλλου είδους παροχή) από ασφαλιστικό φορέα ή άλλο φορέα μεγαλύτερο από 360 Ευρώ και να μη νοσηλεύονται σε νοσηλευτικά ιδρύματα ή κλινικές ή παραμένουν ως εσωτερικοί σε ιδρύματα (ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ κ.λπ.) ή ιδιωτικούς φορείς, και η δαπάνη νοσηλείας ή περίθαλψής τους βαρύνει τον ασφαλιστικό τους φορέα. Τέλος να μην απουσιάζουν στο εξωτερικό για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 6 μηνών.

Τα άτομα που πάσχουν από παραπληγία ή τετραπληγία, με ποσοστό αναπηρίας από 67% και άνω ή πάσχουν από ασθένειες που έχουν επιφέρει αναπηρία του ίδιου βαθμού (67% και άνω) και της ίδιας μορφής (τετραπληγία, παραπληγία) λόγω μη αναστρέψιμης βλάβης, καθώς και οι ακρωτηριασμένοι με παθολογοανατομικό ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, προερχόμενο από ακρωτηριασμό μπορούν να λάβουν την οικονομική ενίσχυση παραπληγικών – τετραπληγικών και ακρωτηριασμένων ανασφάλιστων και ασφαλισμένων του Δημοσίου.

Το ίδιο επίδομα μπορούν να λάβουν και οι ανασφάλιστοι ακρωτηριασμένοι:

  • Κατά τα τέσσερα άκρα (χέρια και πόδια), ανεξάρτητα από το σημείο ακρωτηριασμού.
  • Κατά τα δύο κάτω άκρα (πόδια), από το γόνατο και πάνω (μηρός).
  • Κατά τα δύο άνω άκρα (χέρια) από τον καρπό και πάνω και το ένα κάτω άκρο, από το γόνατο και πάνω.

Πρόκειται για τις εξής ομάδες ατόμων με τις ανωτέρω παθήσεις : Ανασφάλιστοι, Ασφαλισμένοι Ασφαλιστικών Οργανισμών και Ανασφάλιστοι Υπερήλικες ΟΓΑ. Συνταξιούχοι Ν.Α.Τ., ασφαλισμένοι στον Οίκο Ναύτου καθώς και σε άλλους ασφαλιστικούς οργανισμούς. Εν ενεργεία και συνταξιούχοι Δημόσιοι υπάλληλοι, δικαστικοί λειτουργοί, στρατιωτικοί, όργανα Σωμάτων Ασφαλείας, υπάλληλοι των ΟΤΑ, ΝΠΔΔ. Στους ανασφάλιστους εντάσσονται οι ασφαλισμένοι και συνταξιούχοι που κρίθηκαν από τους οικείους ασφαλιστικούς φορείς μη δικαιούχοι του εξωιδρυματικού βοηθήματος ενίσχυσης. Προϋπόθεση για το επίδομα είναι να μην λαμβάνουν λόγω της τετραπληγίας ή της παραπληγίας άλλου είδους οικονομική ενίσχυση μεγαλύτερη ή ίση της εκάστοτε προβλεπόμενης. Σε περίπτωση που λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση μικρότερη της εκάστοτε προβλεπόμενης, παρέχεται το ήμισυ του επιδόματος. Δεν αποτελεί κώλυμα η λήψη Σύνταξης (ΓΗΡΑΤΟΣ ή ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ). Τέλος οι δικαιούχοι που περιθάλπονται σε νοσηλευτικά ιδρύματα ή κλινικές ή σε προνοιακές δομές ανοικτής φροντίδας, λαμβάνουν ολόκληρο το ποσό επιδόματος ενώ οι δικαιούχοι που περιθάλπονται σε προνοιακές δομές κλειστής φροντίδας, λαμβάνουν το ήμισυ.

Οικονομική ενίσχυση λαμβάνουν και τα άτομα με συγγενή αιμολυτική αναιμία (μεσογειακή – δρεπανοκυτταρική – μικροδρεπανοκυτταρική κ.λπ.) ή συγγενή αιμορραγική διάθεση (αιμορροφιλία κ.λπ.), AIDS κ.λπ. τα οποία έχουν μεσογειακή αναιμία, θαλασσαιμία, αιµοσφαιρινοπάθεια, δρεπανοκυτταρική αναιμία – ομόζυγο δρεπανοκυτταρική αναιμία – µμικροδρεπανοκυτταρική αναιμία με ποσοστό αναπηρίας από 67% και άνω ή να είναι άτομα με αιμορροφιλία Α, αιμορροφιλία Β, συγγενείς αιμορραγικές διαθέσεις με ποσοστό αναπηρίας από 50% και άνω. Το επίδομα λαμβάνουν και τα άτομα με Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας (AIDS) µε ποσοστό αναπηρίας από 50% και άνω. Προϋποθέσεις για το ανωτέρω επίδομα είναι Να μη λαμβάνουν λόγω της πάθησής τους άλλου είδους οικονομική ενίσχυση από οποιαδήποτε άλλη πηγή της ημεδαπής ή της αλλοδαπής. Στην περίπτωση που λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση για την αιτία αυτή, τότε επιλέγουν τη μία εκ των δύο Η λήψη Σύνταξης (ΓΗΡΑΤΟΣ ή ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ) δεν αποτελεί κώλυμα . Να μην απουσιάζουν στο εξωτερικό για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 6 μηνών.

Το επίδομα κωφών και βαρήκοων ατόμων λαμβάνουν τα άτομα με κώφωση – βαρηκοΐα με ποσοστό αναπηρίας από 67% και άνω, ηλικίας μέχρι και 18 ετών, καθώς και οι μεγαλύτεροι των 65. Τα άτομα με κώφωση – βαρηκοΐα με ποσοστό αναπηρίας από 67% και άνω, ηλικίας 19-65 ετών, που πάσχουν ταυτόχρονα με την κώφωση – βαρηκοΐα και από άλλη χρόνια σωματική, πνευματική ή ψυχική πάθηση ή βλάβη. Τα άτομα με κώφωση – βαρηκοΐα με ποσοστό αναπηρίας από 67% και άνω, από 19 έως 25 ετών, που φοιτούν σε κατώτερες, μέσες ή ανώτερες τεχνικές ή επαγγελματικές σχολές ή σε σχολές του ΟΑΕΔ    ή             σε           ανώτερα             ή             ανώτατα εκπαιδευτικά                ιδρύματα ή         σε           μονάδες επαγγελματικής κατάρτισης. Θα πρέπει πάλι να μην απουσιάζουν στο εξωτερικό για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 6 μηνών. Να μην λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση για την ίδια αιτία από οποιαδήποτε άλλη πηγή, ίση ή μεγαλύτερη της εκάστοτε προβλεπόμενης. Σε περίπτωση που λαμβάνουν μικρότερη, χορηγείται η διαφορά. Τέλος, η λήψη Σύνταξης (ΓΗΡΑΤΟΣ ή ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ) δεν επηρεάζει το συγκεκριμένο επίδομα. Για τα άτομα με αναπηρία όρασης λαμβάνεται το επίδομα στα άτομα με οπτική αναπηρία – αναπηρία όρασης με ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω και αφορά ανασφάλιστους, ασφαλισμένους, έμμεσα ασφαλισμένους καθώς και συνταξιούχους. Θα πρέπει να μην λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση για την ίδια αίτια από οποιαδήποτε άλλη πηγή, ίση ή μεγαλύτερη της εκάστοτε προβλεπόμενης. Ένα λαμβάνουν μικρότερη, χορηγείται η διαφορά. Δεν επηρεάζεται η χορήγηση του επιδόματος από την λήψη σύνταξης είτε αναπηρίας είτε γήρατος.     Τέλος δεν θα πρέπει να απουσιάζουν στο εξωτερικό πάνω από 6 μήνες .

Τα άτομα με εγκεφαλική παράλυση ηλικίας 0-18 ετών και τα ενήλικα άτομα με εγκεφαλική παράλυση που φοιτούν σε μονάδες του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και τα ενήλικα άτομα με εγκεφαλική παράλυση που είναι δικαιούχοι του επιδόματος του ΝΔ 1153/72 «περί προστασίας της οικογένειας λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση ατόμων με εγκεφαλική παράλυση. Απαραίτητες προϋποθέσεις είναι να μη λαμβάνουν, ούτε οι ίδιοι ούτε τα μέλη της οικογένειάς τους, από οποιονδήποτε φορέα προνοιακό βοήθημα ή σύνταξη λόγω εγκεφαλικής παράλυσης ίση ή μεγαλύτερη της προβλεπόμενης. Σε περίπτωση  που  λαμβάνουν  μικρότερη,  χορηγείται  η  διαφορά.  Να  μην  παίρνουν οικονομική ενίσχυση ως τετραπληγικοί, παραπληγικοί. Να μην περιθάλπονται ως εσωτερικοί σε νομίμως αδειοδοτούμενα ιδρύματα (ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ κ.λπ.) και τη δαπάνη της περίθαλψής τους καταβάλλει το Κράτος ή Ασφαλιστικός Οργανισμός κ.λπ. επιχορηγούμενο από το Κράτος. Αν τη δαπάνη έχει αναλάβει εξ’ ολοκλήρου η οικογένειά τους, τότε χορηγείται ολόκληρο το ποσό της προβλεπόμενης οικονομικής ενίσχυσης. Να μην απουσιάζουν στο εξωτερικό για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 6 μηνών. Η λήψη Σύνταξης (ΓΗΡΑΤΟΣ ή ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ) δεν αποτελεί κώλυμα.

Δικαιούχοι όλων των προνοιακών αναπηρικών επιδομάτων είναι οι κάτωθι29:

  • Έλληνες Πολίτες
  • Οι υπήκοοι των Κρατών-Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) .Απαιτείται η προσκόμιση «βεβαίωσης καταγραφής πολίτη Ε. .Ε»30.
  • Οι υπήκοοι του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ε.Ο.Χ.)31. Απαιτείται η προσκόμιση «άδειας διαμονής σε ισχύ.
  • Οι υπήκοοι των Κρατών που περιλαμβάνονται στην κυρωμένη με το ν.δ. 4017/195932 (ΦΕΚ Α 246) Ευρωπαϊκή Σύμβαση Απαιτείται η προσκόμιση «άδειας διαμονής σε ισχύ».
  • Αναγνωρισμένοι πρόσφυγες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα. Απαιτείται η προσκόμιση «Δελτίου αναγνωρισμένου πρόσφυγα»33.
  • Πολίτες τρίτης χώρας μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη ή πολίτη Ε.Ε. Απαιτείται η προσκόμιση «άδειας διαμονής μέλους οικογένειας Έλληνα πολίτη ή πολίτη Ε.Ε. σε ισχύ» (η σύζυγος ή ο σύζυγος και τα τέκνα αυτών).
  • Πολίτες τρίτης χώρας δικαιούχοι καθεστώτος διεθνούς προστασίας .Απαιτείται η προσκόμιση «Δελτίου αναγνωρισμένου διεθνούς προστασία.
  • Πολίτες τρίτης χώρας σε καθεστώς παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους, σύμφωνα με το Π.Δ. 114/2010 και ΟΧΙ με τον ν.4251/2014. Απαιτείται η προσκόμιση «άδειας διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους».

Για το επίδομα κίνησης, εκτός των ανωτέρω πολιτών δικαιούχων, δικαιούχοι είναι και οι κάτοχοι «Ειδικού Δελτίου Ταυτότητας Ομογενούς». ΠΡΟΣΟΧΉ: Ο κάτοχος ΕΔΤΟ ως ΑΛΛΟΓΕΝΗΣ δεν είναι δικαιούχος προνοιακών αναπηρικών επιδομάτων. Για το διατροφικό επίδομα, εκτός των ανωτέρω πολιτών δικαιούχων, δικαιούχοι είναι και οι κάτοχοι «Ειδικού Δελτίου Ταυτότητας Ομογενούς». ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο κάτοχος ΕΔΤΟ ως ΑΛΛΟΓΕΝΗΣ δεν είναι δικαιούχος προνοιακών αναπηρικών επιδομάτων. Δικαιούχοι είναι επίσης οι πολίτες κράτους που έχουν προσχωρήσει και κυρώσει τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη . Απαιτείται η προσκόμιση «άδειας διαμονής σε ισχύ».

 

29 Βλ. ΟΠΕΚΑ, «Οδηγός Προνοιακών αναπηρικών επιδομάτων», Υπουργείο Εργασίας κοινωνικής ασφάλισης και κοινωνικής Αλληλεγγύης, Αθήνα 2018, σελ. 1-65

30 Χώρες Ευρωπαϊκής Ένωσης Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Εσθονία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Ολλανδία, Κροατία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ουγγαρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Σουηδία, Τσεχία, Φιλανδία

31 ΕΟΧ Οι ανωτέρω χώρες και επιπλέον: Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία

32 Κράτη που περιλαμβάνονται στην κυρωμένη με το ν.δ. 4017/59 Ευρωπαϊκή Σύμβαση Βέλγιο, Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Κάτω Χώρες, Νορβηγία, Σάαρ, Ισλανδία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Ιταλία, Σουηδία, Τουρκία, Μεγάλη Βρετανία, Βόρεια Ιρλανδία

33 Τα Κράτη που έχουν κυρώσει (signatures) και επικυρώσει (ratifications) τον αναθεωρημένο Κοινωνικό χάρτη του 1996 είναι: Αλβανία, Ανδόρα, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Βοσνία- Ερζεγοβίνη, Γαλλία, Γεωργία, Ιρλανδία, Ιταλία, Ελλάδα, Εσθονία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Μαυροβούνιο, Μολδαβία, Νορβηγία, Ουγγαρία, Ολλανδία, Πορτογαλία, Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Σουηδία, Τουρκία, Ουκρανία, Φινλανδία, Ρωσία και Σερβία

 

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο