Διερεύνηση των κινήτρων συμμετοχής μελών χωρίς αναπηρία στην μικτή θεατρική ομάδα «Εν δυνάμει»- Διπλωματική Εργασία της Ευσταθίας Καρύδα- ΠΜΣ Επιστήμες της Αγωγής: Ειδική Αγωγή του ΠΑ.ΜΑΚ.-Μέρος 27ο
Κεφάλαιο 4ο Συζήτηση (μέρος 7ο)
Σύμφωνα με τον/την Σ.5., το κίνητρο που τον/την κρατάει περισσότερο στην ομάδα είναι η ικανοποίηση που αντλεί από την βοήθεια που θεωρεί ότι προσφέρει όχι μόνο στον ίδιο του/της τον εαυτό, αλλά και στην κοινωνία γενικότερα. Οι αρχές και οι ιδέες της ομάδας τον/την εκφράζουν καθώς θεωρεί πολύ σημαντική την συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία στο θέατρο και γενικότερα στην κοινωνία. Η προσωπική ανάπτυξη, οι στενές σχέσεις και η συμμετοχή στα κοινά, ικανοποιούν τις βασικές ψυχολογικές ανάγκες και αποτελούν εσωτερικούς στόχους, σύμφωνα με την θεωρία του περιεχομένου των στόχων, υποθεωρία της Θεωρίας του Αυτοκαθορισμού (Ryan & Deci, 2000). Ακόμη, σύμφωνα με την Θεωρία της γνωστικής αξιολόγησης, τα ενδογενή κίνητρα αναφέρονται στο εγγενές κίνητρο που ενεργοποιεί τους ανθρώπους να κάνουν πράγματα που βρίσκουν ενδιαφέροντα και ευχάριστα, δραστηριότητες από τις οποίες αντλούν προσωπικές ανταμοιβές άμεσα και είναι απόλυτα πρόθυμοι να τις κάνουν ακόμη κι αν δεν λαμβάνουν καμία άλλη ανταμοιβή ή συνέπεια (Ryan & Deci, 2000). Η εσωτερική παρακίνηση είναι το πρωτότυπο του αυτοπροσδιορισμού, γι’ αυτό και η έρευνα της Θεωρίας του Αυτοπροσδιορισμού ξεκίνησε με τη μελέτη της εσωτερικής παρακίνησης (Ryan & Deci, 2000).
Από την άλλη, για τον/την Σ.2., το κυριότερο κίνητρο, μεταξύ άλλων, για να συμμετέχει στην ομάδα, είναι η ικανοποίηση της ανάγκης του/της για συσχέτιση και η εξέλιξη του/της σε μία δραστηριότητα που αγαπάει, δηλαδή το θέατρο. Η Θεωρία των κινήτρων σχέσεων, μία ακόμα υποθεωρία της Θεωρίας του Αυτοκαθορισμού, αφορά τις αλληλεπιδράσεις με τους άλλους και τον βαθμό του κατά πόσο αυτοί αντιπροσωπεύουν υποστηρίξεις για τις ανάγκες μας και ενισχύουν την αίσθηση του εαυτού μας (Ryan & Deci, 2000). Είναι σημαντικό να υπάρχει αυτονομία μεταξύ των στενών σχέσεων και το άτομο να αισθάνεται ότι εξελίσσεται και όχι ότι είναι εξαρτημένο. Στην ομάδα «Εν Δυνάμει», τα μέλη περικλείονται από αγάπη και οικειότητα ενώ ταυτόχρονα εξελίσσονται ως ηθοποιοί ατομικά διότι δρουν με πλήρη αίσθηση της βούλησης, της έγκρισης και της επιλογής, γεγονός που οδηγεί στο να επιδεικνύουν ενθουσιασμό, ζωτικότητα και συνεπώς καλύτερη απόδοση, δημιουργικότητα, επιμονή και συνολική ευημερία (Ryan & Deci, 2017 όπως αναφέρεται στο Deci & Ryan, 2022).
Ο/η Σ.4. δηλώνει πως έχει ευαισθητοποιηθεί πολύ στο θέμα της αναπηρίας καθώς παρατηρεί πως πλέον βλέπει τα πράγματα από άλλη σκοπιά. Εντοπίζει την ανάγκη για αλλαγή στην εκπαίδευση, στα μέσα μεταφοράς, στο εργασιακό περιβάλλον και γενικότερα στην στάση της κοινωνίας. Προσπαθεί να διαδώσει γνώσεις και στάσεις για το θέμα της αναπηρίας σε φίλους και γνωστούς και έχει συνειδητοποιήσει πόσο κοντά είμαστε όλοι στο να θεωρούμαστε άτομα με αναπηρία από την μία μέρα στην άλλη. Το γεγονός πως ο τρόπος σκέψης του/της Σ.4. έχει εξελιχθεί και έχουν ανοίξει οι ορίζοντές του/της, δείχνει την θετική επιρροή της ομάδας «Εν Δυνάμει» ως προς την αναζήτηση, την αυτοβελτίωση και την συνολική ευημερία της κοινωνίας. Η ενδογενής παρακίνηση μπορεί να ωθήσει τα άτομα σε συνεχή προσπάθεια, διατήρηση πάθους και δημιουργικότητα (Self-Determination Theory. Org https://selfdeterminationtheory.org/the-theory/ ).
Σύμφωνα με τους συνεντευξιαζόμενους, η συνεργασία με την ομάδα «Εν Δυνάμει» αποτελεί προτεραιότητα για αυτούς καθώς έχουν αφήσει πολλές φορές στην άκρη την δουλειά τους για να αφιερώσουν χρόνο στις πρόβες και έχουν βάλει σε δεύτερη μοίρα τα οικονομικά τους προβλήματα για κάποια διαστήματα για χάρη της συμμετοχής τους σε δράσεις της ομάδας. Η στάση των μελών απέναντι στην ομάδα, θυμίζει λίγο την περιγραφή του Zuckerman (Zuckerman, 1979, σ. 10 όπως αναφέρεται στο González-Cutre et al., 2016) για την αναζήτηση της αίσθησης: «η ανάγκη για ποικίλες, νέες και σύνθετες αισθήσεις και εμπειρίες και η προθυμία ανάληψης φυσικών και κοινωνικών κινδύνων για χάρη αυτών των εμπειριών».
