Διερεύνηση των κινήτρων συμμετοχής μελών χωρίς αναπηρία στην μικτή θεατρική ομάδα «Εν δυνάμει»- Διπλωματική Εργασία της Ευσταθίας Καρύδα- ΠΜΣ Επιστήμες της Αγωγής: Ειδική Αγωγή του ΠΑ.ΜΑΚ.-Μέρος 18ο
3.5 Ικανοποίηση ή/και ματαίωση ανάγκης για επιδεξιότητα
Σχετικά με το επίπεδο ικανοποίησης ή και ματαίωσης της ανάγκης για επιδεξιότητα μέσω της συνεργασίας με άτομα με αναπηρία, τέθηκαν οι 4 ερωτήσεις που ακολουθούν:
Στην ερώτηση 1 «Με ποιον τρόπο επηρεάζετε την διεξαγωγή των έργων; Οι υπόλοιποι συνεργάτες εκτιμούν την προσφορά σας; Πώς σας το έχουν δείξει;», ο/η Σ.5 έδωσε την εξής απάντηση:
Σ.5: «Επηρεάζω την διεξαγωγή με την αφοσίωση μου, με την αγάπη που έχω για την τέχνη του θεάτρου, δηλαδή όταν είμαι σε πρόβα, αφήνω όλα τα άλλα πίσω και συγκεντρώνομαι στην πρόβα, και κοιτάω να βοηθήσω όποιον συμμετέχει στο έργο ώστε να βγει ένα αποτέλεσμα όσο γίνεται πιο άρτιο, βάζοντας κάθε εγωισμό στην άκρη. Μόνο από τους γονείς των ατόμων με αναπηρία αισθάνομαι πραγματική επιβράβευση για το έργο που προσφέρω διότι στο θέατρο είναι πολύ σπάνιο να έρθουν να σου πουν μπράβο για αυτό που κάνεις συνάδελφοι σου ηθοποιοί. Τα μέλη της ομάδας χωρίς αναπηρία δεν θα έρθουν να σε εμψυχώσουν τόσο αλλά αυτό είναι κάτι που εμένα δεν με απασχολεί, δεν αποζητώ την επιβράβευσή τους. Εμένα με απασχολεί κυρίως η άποψη των ατόμων που νιώθω πιο κοντά μου, που αυτά τα άτομα τυχαίνει να είναι τα άτομα με αναπηρία της ομάδας, δηλαδή τα πράσινα μέλη όπως τα ονομάζουμε, και εκείνοι μας αποκαλούν κόκκινα μέλη».
Στην ερώτηση 2 «Είναι πολλές οι φορές που αισθάνεστε μη ικανός μέσα στην ομάδα; Τι θα μπορούσε να βελτιωθεί στο κλίμα της ομάδας για να αποφευχθούν τέτοια συναισθήματα;», οι συνεντευξιαζόμενοι έδωσαν τις εξής απαντήσεις:
Σ.2: «Εγώ το έχω νιώσει στην πρώτη συνάντηση που είχα κάνει με την ομάδα που ακόμα δεν ήξερα ακριβώς πως λειτουργεί η ομάδα. Η δουλειά μας ήταν να γράψουμε κείμενα με διάφορα ερεθίσματα που μας δίνανε, να συλλέξουμε υλικό κι αυτό να μην το κάνουμε μόνο για εμάς αλλά να βοηθήσουμε και το άτομο με το οποίο ήμασταν ζευγάρι στην συγκεκριμένη δραστηριότητα. Και ήταν τόσες πολλές οι πληροφορίες και εγώ ήμουν και ψαρωμένος/η με το θέμα της αναπηρίας και δεν ήξερα πως να το χειριστώ όλο αυτό που στο τέλος ένιωσα ότι δεν βοήθησα το ζευγάρι μου αλλά ούτε κι εμένα. Στην πραγματικότητα όμως όσο περνούσε ο καιρός και είχα τριβή με την ομάδα, αυτή η ανασφάλεια ξεπεράστηκε».
Σ.1: «Ακριβώς έτσι είναι, όλοι στην αρχή είχαμε την ψευδαίσθηση ότι πρέπει κάτι να αποδείξουμε ενώ πρέπει απλά να αφεθούμε και να καταθέσουμε αυτό που εμείς οι ίδιοι νιώθουμε. Τότε είναι που όλα λύνονται και φεύγουμε από την παγίδα του να νιώθουμε μη ικανοί. Βέβαια, θέλω να πω ότι για παράδειγμα σε μία σκηνή που εγώ μπορεί να μην είμαι στα κέφια μου εκείνη την ημέρα σαν ηθοποιός και να μην την βγάλω καλά και να μην είμαι ευχαριστημένος με τον εαυτό μου είναι κάτι το οποίο συμβαίνει αλλά είναι στα πλαίσια του επαγγέλματος».
Σ.4: «Εγώ θα ήθελα να καταθέσω ένα σχετικό παράδειγμα. Ήταν μία φορά που ένιωσα μη ικανός/η αλλά ήταν πολύ προσωπικό το θέμα, δηλαδή δεν μου δημιούργησε κάποιος άλλος αρνητικό κλίμα. Στην πρώτη παράσταση, στα «Ερωτευμένα άλογα», ήξερα από την πρώτη στιγμή ότι κάποια στιγμή θα εμφανιστούμε γυμνοί στην σκηνή και θα βγάλουμε όλα μας τα ρούχα, εγώ όμως είχα τεράστιο θέμα με το σώμα μου. Τόσα χρόνια στην δραματική σχολή δεν με είχε δει ποτέ συνάδελφός μου να αλλάζω μπροστά του, ούτε μπλούζα, ούτε παντελόνι, ούτε τίποτα. Δεν είχα αποκτήσει ακόμα την ελευθερία και την άνεση που έχουμε πλέον τώρα όλοι μεταξύ μας και είναι κάτι τόσο μαγικό και φοβερό. Οπότε, κάποια στιγμή όταν φτάναμε προς το τέλος των προβών και θα γινόταν η πρόβα της συγκεκριμένης σκηνής κανονικά, χωρίς δηλαδή ρούχα, εγώ ένιωσα μη ικανός/η, ότι δεν μπορούσα. Η ομάδα ήταν πολύ υποστηρικτική στο ότι κανείς δεν θα σχολίαζε, στο ότι είμαστε όλοι μαζί σε αυτό, και έτσι τελικά τα κατάφερα. Αυτό το βήμα με βοήθησε πάρα πολύ και στην ζωή μου γενικότερα, να ανοιχτώ, να αποκτήσω καλή σχέση με το σώμα μου, να μην ντρέπομαι πλέον και στην δραματική σχολή να εμφανίζομαι χωρίς ρούχα όταν χρειάζεται, με βοήθησε δηλαδή όλο αυτό να απελευθερωθώ και εκτός ομάδας».
Στην ερώτηση 3 «Θεωρείτε πως σας δόθηκε η ευκαιρία να καλλιεργήσετε τις δεξιότητες σας και να δείξετε την αξία σας μέσα από αυτή τη συνεργασία με τα άτομα με αναπηρία; Με ποιο τρόπο έγινε αυτό;», οι συνεντευξιαζόμενοι έδωσαν τις εξής απαντήσεις:
Σ.1: «Πριν λίγο καιρό ετοιμάζαμε μία παράσταση η οποία είναι ακόμα στα σκαριά και δεν την έχουμε παρουσιάσει. Εκεί είδα ότι η ειλικρίνεια πολλών ατόμων με αναπηρία και το πόσο αυθόρμητοι είναι στις πρόβες, είναι παράδειγμα για το πως πρέπει να είναι ένας ηθοποιός γενικά πάνω στην σκηνή και στις πρόβες. Ο αυθορμητισμός είναι ένα στοιχείο που έχω και θεωρώ ότι στην ομάδα το αξιοποιώ πολύ χάρη στην συνεργασία μου με άτομα με αναπηρία. Επίσης, στην παράσταση «Γουτού Γουπατού» που είμαστε έξι άτομα επί σκηνής εκ των οποίων τα δύο μέλη είναι άτομα με αναπηρία, είναι μεγάλη ανάγκη να έχεις το νου σου στους υπόλοιπους εσύ ο ίδιος διαρκώς, να έχεις το νου σου στο σύνολο και στην ομάδα γιατί το παραμικρό λάθος θα φανεί. Για παράδειγμα αν ένα μέλος ξεχάσει να πάει στην θέση του, εγώ θα πρέπει να είμαι σε ετοιμότητα και να βρω τρόπο να το διαχειριστώ αυτό επί σκηνής και να το καλύψω ή να το διορθώσω με κάποιον τρόπο. Αυτή η δεξιότητα του να σκέφτεσαι το σύνολο, να παίζεις θέατρο σαν ένα κομμάτι κάποιου συνόλου και όχι τόσο ατομικά, να έχεις όλες τις αισθήσεις σου ανοιχτές, είναι μια δεξιότητα που καλλιέργησα και σίγουρα δεν θα αναπτυσσόταν σε τέτοιο βαθμό σε μία τυπική ομάδα όπου δεν συμβαίνουν συχνά απρόβλεπτα λάθη που πρέπει εσύ ο ίδιος να καλύψεις πάση θυσία».
Σ.4: «Να πω κι εγώ ότι είναι όντως κάτι που σε τυπικές ομάδες στην δραματική σχολή δεν έχει συμβεί ποτέ, να παίζεις δηλαδή πρώτα για τον άλλον και μετά για εσένα, είναι δεξιότητα που δεν δουλεύεται σε τέτοιο βαθμό».
Σ.3: «Για εμένα αυτό που είπαν τα παιδιά είναι ο ορισμός της ομάδας, ότι ο ένας απέναντι στον άλλον είναι σαν να αλληλοφροντιζόμαστε πάνω στην σκηνή, όχι όπως σε μία τυπική θεατρική ομάδα όπου οι ηθοποιοί μπορεί πιο πριν να έχουν τσακωθεί και πάνω στην σκηνή απλά να πούνε τις ατάκες τους ο καθένας για τον εαυτό του. Και η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν πολλές φορές που χρειάστηκε να καλύψουμε μέλη της ομάδας και αυτό έχει ενδιαφέρον, σε όλες τις παραστάσεις προκύπτει σίγουρα κάτι ξαφνικό, κάτι εκτός προγράμματος και αυτό μας παρακινεί να δείχνουμε συνεχώς την αξία μας ως ηθοποιοί».
Στην ερώτηση 4 «Πιστεύετε πως είστε υπεύθυνοι για την ομαλή έκβαση της συνεργασίας με τα άτομα με αναπηρία, αποτρέποντας οποιουδήποτε είδους μη επιθυμητές συμπεριφορές; Μπορείτε να φέρετε παραδείγματα;», ο/η Σ.2 έδωσε την εξής απάντηση:
Σ.2: «Είμαστε υπεύθυνοι στον βαθμό που θα ήμασταν και σε μία οποιαδήποτε ομάδα. Προσπαθούμε όλοι και δίνουμε τον καλύτερό μας εαυτό, όταν θα έχουμε κακή διάθεση ή νεύρα θεωρώ ότι δεν τα βγάζουμε πάνω σε κανέναν και όση ώρα κάνουμε πρόβα αφήνουμε τα προβλήματά μας και τα άγχη μας πίσω και αφιερωνόμαστε στο να βγει ένα καλό αποτέλεσμα. Επίσης όταν θα αισθανθούμε ότι δεν είμαστε σε θέση να διαχειριστούμε κάποια κατάσταση συνήθως το δηλώνουμε ευγενικά χωρίς να προσβάλουμε κανέναν, δηλαδή μπορεί να αναλάβουμε μία άλλη δουλειά που θα μας είναι πιο εύκολη στην συγκεκριμένη φάση. Γενικότερα, το να δηλώνουμε ότι κάτι μας δυσκολεύει, είναι κάτι που το κάνουμε, και έτσι βάζοντας τα όρια μας συμβάλλουμε στο να αποτραπούν μη επιθυμητές συμπεριφορές».
