«Η Πρόσβαση στις Υπηρεσίες Υγείας για Παιδιά με Αναπηρία» – ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Κατσιούλη Σταυρούλας – Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, ΠΜΣ Διοίκηση και Διαχείριση Υπηρεσιών Υγείας και Κοινωνικής Φροντίδας – Μέρος 2ο

Εισαγωγή

Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία αναφέρεται στην «Πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας για παιδιά με αναπηρία», έχοντας σκοπό να τεκμηριώσει την προσβασιμότητα των υπηρεσιών υγείας για παιδιά με αναπηρίες και να αναδείξει τις καλύτερες πρακτικές και ενέργειες που είναι δυνατό να εφαρμοστούν στη διαχείριση μονάδων παροχής υπηρεσιών υγείας. Σημαντικό είναι να εξεταστεί λεπτομερέστερα και η προσφορά-ζήτηση σε υπηρεσίες υγείας για παιδιά με αναπηρία, ιδιαίτερα σήμερα, όπου η ανέχεια, η κοινωνική περιθωριοποίηση, ο αυξανόμενος ρυθμός των ψυχοπιεστικών καταστάσεων που έχει δημιουργήσει η κρίση έχουν κλιμακωθεί.

Η υγεία είναι ένα μέτρο σωματικής, ψυχολογικής, ακόμη και ψυχικής κατάστασης ενός οργανισμού. Κατά τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ως υγεία έχει οριστεί «η κατάσταση της πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής υγείας, όχι απλώς την απουσία ασθένειας ή αναπηρίας».

Ο όρος Υπηρεσίες Υγείας δηλώνει την παροχή υπηρεσιών προερχόμενες από παρόχους υγείας ( γιατρούς, νοσηλευτές, νοσοκομεία κτλ. ) και καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα δραστηριοτήτων.

Άτομα με αναπηρία (AMEA) ορίζονται τα άτομα με μακροχρόνιες σωματικές, διανοητικές, πνευματικές ή αισθητηριακές αναπηρίες που, όταν αλληλοεπιδρούν με διάφορα εμπόδια, όπως θεσμικές, περιβαλλοντικές ή κοινωνικές διαταραχές συμπεριφοράς, μπορεί να εμποδίσουν τα άτομα αυτά να συμμετέχουν πλήρως και αποτελεσματικά σε μια κοινωνία ισότιμη με τους άλλους.

Η προέλευση της λέξης «πρόσβαση» θεωρείται το πέρασμα από όπου μπορεί κανείς να πλησιάσει κάπου, ο τόπος, η θέση. Ως υπηρεσία υγείας, θεωρείται κάθε υπηρεσία που παρέχεται στον τομέα των υπηρεσιών υγείας από δημόσιο ή ιδιωτικό φορέα. Χρησιμοποιώντας τον όρο «Πάροχοι Υγείας» γίνονται αντιληπτά τα φυσικά πρόσωπα (επαγγελματίες υγείας) ή τα νομικά πρόσωπα (νοσοκομεία, ιδιωτικές κλινικές, κλινικές για χρόνιες παθήσεις, ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα) καθώς και Μ.Χ.Α.-Μ.Τ.Ν. αλλά και ιδιωτικά εργαστήρια φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης που προσφέρουν υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης.

Πρόσβαση είναι η δυνατότητα συμμετοχής σε όλα τα επίπεδα της καθημερινότητας στη ζωή του ατόμου και είναι δικαίωμα κάθε πολίτη με ή χωρίς αναπηρία. Η προσβασιμότητα αναφέρεται σε εκείνα τα χαρακτηριστικά ενός περιβάλλοντος που παρέχουν τη δυνατότητα σε όλα τα μέλη της κοινωνίας, ανεξάρτητα από φύλο, ηλικία, σωματική διαμόρφωση, ισχύ, αντίληψη και άλλα χαρακτηριστικά, να έχουν πρόσβαση και να χρησιμοποιούν τις παρεχόμενες υποδομές, υπηρεσίες και αγαθά.

Η εργασία χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια. Στο πρώτο αναλύονται οι ορισμοί για την υγεία, τις υπηρεσίες υγείας, της αναπηρίας και περιγράφονται τα μοντέλα και τα είδη αναπηρίας, καθώς και το ρόλο που διαδραματίζει το κράτος στην εκπαίδευση και τη δημιουργική απασχόληση των ΑμεΑ και πώς αντιμετωπίζονται τα άτομα αυτά από τη πολιτεία.

Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύεται το Ελληνικό σύστημα υγείας και την οργάνωση των υπηρεσιών υγείας (πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια περίθαλψη).

Στο τρίτο κεφάλαιο δίνονται οι ορισμοί της προσβασιμότητας, αναφέρονται από ποιους παράγοντες επηρεάζεται η πρόσβαση και με ποιο τρόπο οι ανισότητες που προκύπτουν επιδεινώνουν την υγεία των μειονεκτούντων ομάδων της κοινωνίας.

Ακολουθεί το τέταρτο κεφάλαιο όπου γίνεται αναφορά στις δομές στήριξης και στα δίκτυα υποστήριξης οι οικογένειες των παιδιών με αναπηρία.

Στο πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο αναφέρουμε πώς οι έρευνες σε διεθνές επίπεδο έχουν τεκμηριώσει ανισότητες στον τομέα της υγείας και την πρόσβαση και την ισότητα σε άλλα κράτη, και θα κλείσουμε το κεφάλαιο με καποιες σκέψεις που αν εφαρμοστούν στο μέλλον θα βοηθήσουν στη βελτίωση των συστημάτων υγείας.

Αυτή η διπλωματική εργασία έχει ως στόχο να παρουσιάσει την πρόσβαση παιδιών με αναπηρία, ώστε να διερευνηθούν και να αναδειχθούν τα προβλήματα της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας, καθώς και οι επιπτώσεις που προκύπτουν από την οικονομική κρίση στο εσωτερικό της κάθε δομής αλλά και στον αριθμό και προφίλ όσων χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες υγείας καθώς και τις στρατηγικές που αναπτύσσονται στα πλαίσια της εξελισσόμενης κοινωνικοοικονομικής κρίσης.