Η απεικόνιση των ατόμων με αναπηρία μέσα από την παιδική λογοτεχνία – ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΑΛΕΞΙΟΥ ΝΙΚΟΛΕΤΑΣ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ – Μέρος 24ο
8.2 Περιορισμοί Έρευνας-Προτάσεις
Κατά το διάστημα διεξαγωγής της έρευνας, πολύ βασικό περιορισμό αποτέλεσε ο διαθέσιμος αριθμός παιδικών βιβλίων. Αρχικά, στις παιδικές δημόσιες βιβλιοθήκες δεν υπήρχαν βιβλία που να αναφέρονται σε παιδιά με αναπηρίες. Η έρευνα περιορίστηκε σε ηλεκτρονικά βιβλία. Πολλά βιβλία όμως, δεν υπήρχαν ούτε ηλεκτρονικά. Έγινε αναζήτηση στους εκδοτικούς οίκους με σκοπό να ερευνηθούν βιβλία με διάφορες μορφές αναπηρίας. Διαπιστώθηκε, ότι τα περισσότερα βιβλία ήταν εξαντλημένα από τους εκδοτικούς οίκους, με αποτέλεσμα για την έρευνα να γίνει αγορά βιβλίων όσα διέθεταν οι εκδοτικοί οίκοι καθώς είχαν περιορισμένο αριθμό διαθέσιμων βιβλίων. Επίσης, τα περισσότερα χρονολογούνταν από το 2000.
Για το λόγο αυτό, θα είχε ενδιαφέρον, να συγγραφούν περισσότερα σύγχρονα βιβλία για το τρόπο με τον οποίο αναπαρίσταται η αναπηρία σε παιδιά και να συμπεριληφθούν σε δημόσιες παιδικές βιβλιοθήκες, ώστε να μπορούν να δανείζονται συχνότερα οι γονείς βιβλία για να διαβάζουν στα παιδιά τους, να γνωστοποιείται το θέμα και να ευαισθητοποιούνται σε θέματα ετερότητας.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
Ελληνόγλωσση
Αλεξοπούλου- Πετράκη, Φ. (2005). Φίλοι…Φως Φανάρι. Αθήνα: Παπαδόπουλος
Αλευριάδου, Α., Γκιαούρη, Σ. & Παυλίδου, Κ. (2016). Προβλήματα συμπεριφοράς σε άτομα με νοητική αναπηρία: Διαχείριση στο πλαίσιο της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης. Αθήνα: Πεδίο
Αλμπάνη, Ε. Ν. (2017). Ψυχολογικά χαρακτηριστικά γονιών παιδιών με σακχαρώδη διαβήτη και ο ρόλος τους στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. [Διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας].
http://hdl.handle.net/11615/48887
Άπλεγιαρντ, A. Τζ. (2016). Η διαμόρφωση του αναγνώστη: Η λογοτεχνική εμπειρία από την παιδική ηλικία έως την ενηλικίωση (Μτφ. Κ. Δεσποινιάδης). Στη σειρά Κ. Δ. Μαλαφάντης (Επιμ.), Διδακτική της Γλώσσας και της Λογοτεχνίας/1. Αθήνα: Gutenberg
Αυτζής, Μ. (2004). Θέλω μόνο να παίξω μαζί σου. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα Βακιρτζή, Ευ. (2017). «Το Αυγό». Αθήνα: Πατάκη
Βενίγκερ, Μπ. (2006). «Ένας για όλους και όλοι για έναν». Αθήνα: Πατάκη Βλάχου, Α. (2023). Ενταξιακή εκπαίδευση για τον 21ο αιώνα. Πεδίο.
Γιαννικοπούλου, Α. (2018). Η αναπηρία στο εικονογραφημένο βιβλίο. ΚΕΙΜΕΝΑ για την έρευνα, τη θεωρία, την κριτική και τη διδακτική της Παιδικής Λογοτεχνίας, 27, 2-12. https://doi.org/10.26253/heal.uth.ojs.kei.2018.640
Γκιαούρη, Σ., Αλευριάδου, Α. & Ραχανιώτη, Ε. (2021). Κοινωνική Ανάπτυξη παιδιών με Νοη- τική Αναπηρία και Σύνδρομο Down στη γενική και ενιαία εκπαίδευση. http://dx.doi.org/10.57713/kallipos-13
Γκρέκου, Γ. (2015). «Το κόκκινο κουτί». Αθήνα: Ψυχογιός
Δημητριάδου, Α. & Τσαλογλίδου, Α. (2021). Σακχαρώδης διαβήτης και παιδί. [Ιδρυματικό Καταθετήριο Εύρηκα]. ΣΕΥΠ. http://195.251.240.227/jspui/handle/123456789/13199
Ζώνιου-Σιδέρη, Α., Ντεροπούλου-Ντέρου, Ευ. & Παπαδοπούλου, Κ. (2023). Η έρευνα στην ειδική αγωγή, στην ένταξη και στην αναπηρία. (Τόμος Θ). Αθήνα: Πεδίο.
Ζώνιου-Σιδέρη, Α., Ντεροπούλου-Ντέρου, Ευ. & Παπαδοπούλου, Κ. (2023). Η έρευνα στην ειδική αγωγή, στην ένταξη και στην αναπηρία. (Τόμος Α’). Αθήνα: Πεδίο
Ηλιάδης, Φ., Ζαντίδης, Α., Κατσίκη, Ν. & Διδάγγελος, Τ. (2009). Αντιμετώπιση του σακχαρώδους διαβήτη στο σχολείο και στον παιδικό σταθμό. Diabetes Care, 32, 1
Ίσαρη, Φ., & Πουρκός, Μ. (2016). Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας.
Ιωαννίδης, Β., Καρβέλας, Μ. (2018). Αναπηρία και Ειδικές Ανάγκες: Συνεργασία Σχολείου και Οικογένειας ως σημείο αναφοράς σχέσεων Πολιτισμού. 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο
«Εκπαίδευση και Πολιτισμός: Σχέσεις και Προοπτικές». 20-22 Απριλίου 2018, Ηράκλειο
Κανατσούλη, Μ. (2018). Eισαγωγή στη θεωρία και κριτική της Παιδικής Λογοτεχνίας σχολικής και προσχολικής ηλικίας (3η έκδοση αναθεωρημένη) (No. IKEEBOOK-2019-005). University Studio Press
Κουρμπέτης, Β., Χατζοπούλου, Μ., Σαββαλίδου, Φ. & Ζωγράφου, Ε. (2007). Προσεγγίζοντας την κώφωση. Διαναπηρικός οδηγός επιμόρφωσης
Μαλαφάντης, Κ. Δ., & Μυλωνάκης, Ν. Ε. (2021). Εννοιολογικές οριοθετήσεις στην παιδική λογοτεχνία: μια επισκόπηση. MusEd: Μουσείο–Σχολείο–Εκπαίδευση, 2(3)
Μαλογιάννη, Π. & Μουρά, Ι. (2019). Εκδοχές ετερότητας στην παιδική λογοτεχνία. Ελληνικό βλέμμα, (7)
Νευροκλοπή, Β. (2008). «Το παραμύθι της μουσικής». Αθήνα: Λιβάνη Ρος, Τ. & Γουίλλις, Τζιν. (2000). «Η Αργυρώ γελάει». Αθήνα: Πατάκη
Smith, D. D. & Tyler, T. N. (2019). Εισαγωγή στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Φέρνοντας την Αλλαγή. (Μτφ. Α. Γρίβα). (Επιμ. Αντωνίου Στ.), Α. Σ. Αντωνίου. Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg
Τασιοπούλου, Ε. (2020). «Μια ζαχαρένια ιστορία». Αθήνα-Άλιμος: Υδροπλάνο
Τσιμπιδάκη, Α. (2016). Επικοινωνία γονέων παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή/και αναπηρίες και εργαζομένων στην ειδική αγωγή. Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο, 9(1), 77-89
Τσιμπιδάκη, Α. (2013). Οικογένεια με παιδί με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και σχολείο: Προς μία σχέση συνεργασίας. Ημερομηνία ανάκτησης, 10/03
Τσιώλης, Γ. (2018). Θεματική ανάλυση ποιοτικών δεδομένων. Ερευνητικές διαδρομές στις Κοινωνικές Επιστήμες. Θεωρητικές-Μεθοδολογικές Συμβολές και Μελέτες Περίπτωσης, 97-125
Φθενάκης, Β. (2017). Η οικογένεια ως χώρος μάθησης: προς μιας παιδαγωγική συνεργασία από τα πρώτα βήματα του παιδιού. Αθήνα: Πατάκη
Χαντ, Π. (2001). Κριτική, θεωρία και παιδική λογοτεχνία. Μτφρ. Ευγ. Σακελλαριάδου-Μ. Κανατσούλη. Αθήνα: Πατάκης
Χαρίσης, Α. (2020). Κινητικές αναπηρίες και κοινωνική πολιτική στην Ελλάδα: μια πρώτη προσέγγιση. Αθήνα: Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας και Ανθρωπίνου Δυναμικού (EiEΑΔ)
Ψαραύτη, Λ. (2003). «Ο Θωμάς». Αθήνα: Άγκυρα
Ξενόγλωσση
Boehm, T. L. & Carter, E. W. (2019). Family quality of life and its correlates among parents of children and adults with intellectual disability. American journal on intellectual and developmental disabilities, 124(2), 99-115
Degener, T. (2017). A new human rights model of disability. In The United Nations convention on the rights of persons with disabilities: A commentary (pp. 41-59). Springer International Publishing
Erickson, L. C., Thiessen, E. D., Godwin, K. E., Dickerson, J. P. & Fisher, A. V. (2015). Endogenously and exogenously driven selective sustained attention: Contributions to learning in kindergarten children. Journal of experimental child psychology, 138, 126-134
Fidler, D. J. (2003). Parental vocalizations and perceived immaturity in Down syndrome. American Journal on Mental Retardation, 108(6), 425-434
Hayden, H. E., & Prince, A. M. (2020). Disrupting ableism: Strengths-based representations of disability in children’s picture books. Journal of Early Childhood Literacy, 1468798420981751
Kleekamp, M. C., & Zapata, A. (2019). Interrogating depictions of disability in children’s picturebooks. The Reading Teacher, 72(5), 589-597
Merrell, K. W. & Boelter, E. (2001). An investigation of relationships between social behavior and ADHD in children and youth: Construct validity of the Home and Community Social Behavior Scales. Journal of Emotional and Behavioral disorders, 9(4), 260-269
Mosca, J.F. (2017). The girl who thought in pictures: The story of Dr. Temple Grandin. Seattle, WA: Innovation.
Peter, H. (2001). Signs of Childness in Children’s Books
Retief, M. & Letšosa, R. (2018). Models of disability: A brief overview. HTS Teologiese Studies/Theological Studies, 74(1)
Wilson, L. & Martin, N., (2018). Models of disability affect language: Implications for disability, equality and inclusivity practice. The journal of inclusive practice in further and higher education, 10(1), 4-19
