ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

συνέντευξη: Γιάννης Πανούσης: «Αφιλόξενα τα ελληνικά ΑΕΙ»

Μαρ 10, 2011 | ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, Θέματα Αναπηρίας

συνέντευξη
Γιάννης Πανούσης
«Αφιλόξενα τα ελληνικά ΑΕΙ»

Συνέντευξη: Άννα Θεωνά

• Η Ελλάδα σέβεται ή παραβιάζει τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία;

• Δεν υπάρχει μονοδιάστατη απάντηση στο ερώτημα αυτό. Από τη μια έχουν κατοχυρωθεί θεσμικά τα δικαιώματα αλλά παραμένουν σε τυπική ισχύ καθώς πολλές διατάξεις δεν εφαρμόζονται στην ουσία και στην πράξη και από την άλλη ο σεβασμός κινείται πολλές φορές σε συμβολικό επίπεδο (ποιος άραγε θα μπορούσε να έχει αντίθετη άποψη;) και όχι σε χάραξη συγκεκριμένης πολιτικής με χρονοδιάγραμμα και κυρώσεις. Σε γενικές πάντως γραμμές η Ελλάδα σέβεται τα δικαιώματα αλλά δεν προστατεύει τα άτομα – πολίτες με αναπηρία.

• Δεδομένης της τρέχουσας οικονομικής κατάστασης της χώρας μας και της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, με το κοινωνικό κράτος να συρρικνώνεται διαρκώς πόσο εφικτή είναι τελικά η διασφάλιση μιας ζωής επί ίσοις όροις για τους Έλληνες και Ελληνίδες με αναπηρία;
• Δεν θέλω να γίνω μάντης κακών αλλά σε κάθε κρίση η εξουσία ή η κρατούσα τάξη πραγμάτων «θυσιάζει» στον βωμό των σκοπιμοτήτων τα πιο εύκολα εξιλαστήρια θύματα. Συνήθως τα αναζητεί στον χώρο των ήδη «αποκλεισμένων» (φτωχοί, περιθωριακοί, μειονότητες, μετανάστες κ.ά.).

Θέλω να ελπίζω ότι οι προτεραιότητες ή οι αναγκαιότητες που θέτει η έκτακτη κατάσταση δεν θα οδηγήσει σε εκπτώσεις ανθρωπιάς ή κοινωνικής αλληλεγγύης.

• Πιστεύετε ότι το εθνικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι ένα σύστημα για όλους ή ένα σύστημα που παράγει και αναπαράγει διακρίσεις και αποκλεισμό;

• Το εκπαιδευτικό σύστημα σε γενικές γραμμές αξιολογεί, κατατάσσει, ιεραρχεί και αποπέμπει. Αυτές οι κρυφές διαδικασίες εμπεριέχουν σίγουρα στοιχεία (φυλετικών, ταξικών, πολιτιστικών) διακρίσεων. Για να μπορέσει η εκπαίδευση να δημιουργήσει εξισωτικές σχέσεις (και όχι βέβαια σχέσεις πραγματικής ισότητας) πρέπει να λαμβάνονται θετικά μέτρα (affirmative action) υπέρ των μειονεκτούντων. Αυτό ισχύει στο δεκαπλούν για τα ΑμεΑ.

• Το πρόσφατα δημοσιευθέν μηχανογραφικό των ατόμων με αναπηρία ουσιαστικά απέκλειε άτομα με αναπηρίες και χρόνιες παθήσεις από πληθώρα σχολών. Μάλιστα, υπάρχουν τμήματα, όπως το τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Θράκης, στο οποίο αποκλείονται όλες οι παθήσεις. Ποιο είναι το σχόλιό σας;

• Αυτό το ζήτημα θα έπρεπε να έχει έντονα προβληματίσει το Υπουργείο Παιδείας, την ΟΛΜΕ, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, τους Συλλόγους Γονέων, τους Συλλόγους Καθηγητών, τις Συγκλήτους, τα ΑΕΙ / ΤΕΙ. Δεν αισθάνομαι ότι έχει γίνει ιδιαίτερη ευαισθητοποίηση / κινητοποίηση.

Είναι ένα θέμα ευρύτερα κοινωνικό και όχι αποκλειστικά εκπαιδευτικό. Άλλωστε και αν ακόμα υπάρχει ειδική αιτιολόγηση για συγκεκριμένο αποκλεισμό αυτό το γεγονός αυξάνει τις ευθύνες της Πολιτείας και δεν μειώνει τις ευκαιρίες του ατόμου.

• Ως ακαδηΜαΐκός είχατε ποτέ φοιτητές με αναπηρία στο αμφιθέατρο; Ποια η εμπειρία σας;

• Είχα άτομα με κινητικές δυσκολίες. Όχι μόνο αρίστευσαν αλλά έκαναν και μεταπτυχιακό και τώρα ετοιμάζουν διδακτορικό. Μπορεί να υπήρχαν και άλλες περιπτώσεις που δεν φανερώθηκαν.

• Πού χωλαίνει η τριτοβάθμια εκπαίδευση ως προς την ομαλή ένταξη των ατόμων με αναπηρία στο πανεπιστημιακό περιβάλλον;

• Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τεχνικό (ράμπες, ενημέρωση, διευκόλυνση). Δυστυχώς, τα πανεπιστήμιά μας δεν δημιουργούν πλέον για κανέναν ακαδηΜαΐκή ατμόσφαιρα κοινότητας. Αφού λοιπόν δεν υπάρχουν κοινές αξίες και αρχές, κοινή ζωή και συνύπαρξη ατόμων με διαφορετικότητες, τότε μάλλον τους διώχνουμε όλους (πολλώ δε μάλλον όσους θα ήθελαν μεγαλύτερη επιμέλεια).

Το πανεπιστήμιο των απόντων και των κραυγαζόντων δεν έχει χώρο για ειδικές ευαισθησίες.

• Πόσο φιλόξενα είναι τα εκπαιδευτικά ιδρύματα για ένα φοιτητή, έναν εργαζόμενο ή ένα δάσκαλο με αναπηρία;

• Είναι αφιλόξενα, όχι τόσο για λόγους «στίγματος», όσο για λόγους αδιαφορίας, μη συμμετοχής στα προβλήματα του άλλου και ατομιστικής εξέλιξης.


Βιογραφικό Σημείωμα

Ο Γιάννης Π

Μετάβαση στο περιεχόμενο