Η συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση ατόμων με οπτική αναπηρία – Διπλωματική Εργασία του Αναστάσιου Γκότση – Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ΠΜΣ “Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση”- Μέρος 8ο

2.2          Εξ αποστάσεως εκπαίδευση ως συμπεριληπτικό εκπαιδευτικό μοντέλο

Η ένταξη έχει αποσυνδεθεί από την αναπηρία και τις ειδικές ανάγκες και έχει αποκτήσει μια νέα ερμηνεία ως έναν ευρύ όρο που περιλαμβάνει τις έννοιες της ισότητας ως βασική συνέπεια των νέων ποιοτικών καθεστώτων στην εκπαίδευση. Παρόλο που ο Shaw (2009) σχολιάζει ότι  «η διεύρυνση της πρόσβασης» και  η «διεύρυνση της συμμετοχής» δεν είναι απαραίτητα συνώνυμα, καθώς η πρόσβαση υποδηλώνει μια εστίαση στο σημείο εισόδου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και παραδοσιακά συνδέεται με ώριμους φοιτητές μέσω μαθημάτων. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η «διεύρυνση της συμμετοχής» προορίζεται να είναι ένας όρος που καλύπτει ολόκληρη την εκπαιδευτική κοινότητα» (Shaw, 2009). Ωστόσο, η «διεύρυνση της πρόσβασης και της συμμετοχής» είναι ένας υβριδικός όρος που αντιπροσωπεύει την έννοια της πρόσβασης που ξεκινά τη στιγμή που ένας μαθητής αναπτύσσει για πρώτη φορά ένα ενδιαφέρον για εγγραφή σε πρόγραμμα σε ίδρυμα. Ως εκ τούτου, η ένταξη συνδέεται στενά με ζητήματα διεύρυνσης της πρόσβασης και της συμμετοχής στην εκπαίδευση μέσω της αύξησης του αριθμού των μη παραδοσιακών μαθητών που εγγράφονται στην εκπαίδευση. Αυτή η θέση ευθυγραμμίζεται στενά με τους πρωταρχικούς στόχους της ανοικτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, η οποία επιδιώκει την αύξηση της πρόσβασης στους μαθητές σε όλα τα ιδρύματα.

Η χρήση συστημάτων που βασίζονται σε υπολογιστή για την υποστήριξη εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων αποτελεί έναν μακροπρόθεσμο τομέα έρευνας. Η χρήση τέτοιων συστημάτων έχει μεγάλες δυνατότητες για τη βελτίωση της ανάπτυξης δραστηριοτήτων σε ποικίλα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.

Η ανάπτυξη εικονικών μαθησιακών περιβαλλόντων έχει δώσει πολλές ευκαιρίες τόσο για εκπαιδευτικά σενάρια εξ αποστάσεως εκπαίδευσης όσο και για συγχρονισμένα σενάρια. Τα συστήματα λειτουργούν κανονικά μέσω του Διαδικτύου για να υποστηρίξουν τη διδασκαλία και τη μάθηση. Μεγάλο μέρος της επικοινωνίας μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και άλλων εμπλεκόμενων ατόμων στη διαδικασία μάθησης γίνεται μέσω εργαλείων που διατίθενται σε εικονικά περιβάλλοντα μάθησης. Αντιλαμβανόμαστε ουσιαστικά πως μεγάλο κομμάτι της δια ζώσης εκπαίδευσης στηρίζεται σε εργαλεία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.

Ένα σύνολο σημαντικών χαρακτηριστικών που πρέπει να τηρούνται στο σχεδιασμό ενός συστήματος ηλεκτρονικής μάθησης έχει καταγραφεί σε σύγχρονο άρθρο και μας κάνει να αναλογιστούμε γιατί εύκολα η εξ αποστάσεως εκπαίδευσης μπορεί να χαρακτηριστεί ως συμπεριληπτική. Οι γενικές αρχές είναι οι εξής (Eibl & Schubert, 2008):

• Ίσες ευκαιρίες.
• Κοινωνική υποστήριξη μέσω συνεργασίας και επικοινωνίας.
• Οι δραστηριότητες των μαθητών ως σημαντικά βήματα της μαθησιακής διαδικασίας.
• Προτεραιότητα στην επίτευξη μαθησιακών στόχων.
• Ευέλικτη μάθηση.
• Ενσωμάτωση της ηλεκτρονικής μάθησης στο μαθησιακό περιβάλλον.

Καθώς η χρήση εικονικών μαθησιακών περιβαλλόντων και άλλων εκπαιδευτικών πόρων που βασίζονται σε υπολογιστή αυξάνεται κάθε μέρα, η ανησυχία για το πώς θα επιτευχθεί η ένταξη για κάθε μαθητή σε αυτά τα συστήματα είναι ζωτικής σημασίας. Εάν τα εκπαιδευτικά εργαλεία δεν αναπτυχθούν σωστά, η χρήση τέτοιων συστημάτων μπορεί να γίνει ένας επιπλέον παράγοντας που θα αποκλείσει τους μαθητές με αναπηρίες από τη μαθησιακή διαδικασία.