PLEASE TOUCH
Στον κόσμο υπάρχουν μόνο πέντε μουσεία αφής, δηλαδή μουσεία στα οποία τυφλοί αλλά και βλέποντες μπορούν να αγγίξουν τα εκθέματα. Εκτός από την Ελλάδα υπάρχουν στην Ισπανία, στο Βέλγιο, στο Ζάγκρεμπ και στην Ανκόνα. Το Μουσείο Αφής «Όμηρος» στην Ανκόνα είναι το πληρέστερο μουσείο για τυφλούς. Ιδρύθηκε το 1993 και έχει εκθέματα αρκετών πολιτισμών, ανάμεσα στα οποία τον «Δαβίδ» του Μιχαήλ Αγγέλου και την «Αφροδίτη της Μήλου». Στις Βρυξέλλες οι πρωτοβουλίες για το μουσείο για τυφλούς ξεκίνησαν το 1970 από τον βελγικό Ροταριανό Όμιλο. Το αντίστοιχο μουσείο στη Μαδρίτη ιδρύθηκε εξαρχής για κωφούς και τυφλούς ανθρώπους. Το Typhlological Museum του Ζάγκρεμπ άνοιξε το 1953 και εκθέτει δημιουργίες τυφλών ανθρώπων που ασχολούνται με καλλιτεχνική δημιουργία και φωτογραφία.
Τής Ιωάννας Χουλιάρα
Τα περισσότερα αγάλματα τα έχω δει πολλές φορές, αλλά δεν τα έχω αγγίξει ποτέ. Η ειδοποίηση «Μην αγγίζετε» με δεσμεύει. Όχι όμως και στο Μουσεία Αφής. Αμέσως μόλις φόρεσα τη μάσκα για να αισθανθώ για λίγα λεπτά, ανήμπορη να κοιτάξω αλλά ελεύθερη να πιάσω», κατάλαβα πως η διαδραστικότητα σε ένα μουσείο είναι απαραίτητη. Αρχικά δεν καταλάβαινα τι έπιανα, ούσα «τυφλή από τη σιγουριά της όρασης». Λίγο αργότερα όμως αισθάνθηκα το πρόσωπο του Ηνίοχου και τα χέρια του Δία. Μια εμπειρία πρωτόγνωρη, αφού τα επόμενα λεπτά, σαν παιδί, έπιανα όλα τα εκθέματα λες και θα μου τα έπαιρναν. Στην Ελλάδα η ιδέα του Μουσείου Αφής δημιουργήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 80, όταν μέσω του Φάρου Τυφλών της Ελλάδος οι τυφλοί συνάνθρωποί μας είχαν αρχίσει να διαχειρίζονται τα προβλήματά τους, αφού υπήρχαν εργαστήρια όπου δούλευαν, ενώ αρκετοί σπούδαζαν και δούλευαν σε δημόσιες υπηρεσίες ως τηλεφωνητές. Από τότε η νυν διευθύντρια Δήμητρα Ασιδέρη κα η Ζωή Γερουλάνου, μέλος του Δ.Σ., κάνουν προσπάθειες για τη συνεργασία του μουσείου με οργανισμούς, σχολεία, πανεπιστήμια και ομάδες απεξάρτησης, ώστε όλοι να μπορούν -είτε ως μεμονωμένα άτομα είτε ως ομάδες που παρακολουθούν τα εκπαιδευτικά προγράμματα- να βιώσουν τον ελληνικό πολιτισμό αλλιώς. Εκείνο που τονίζει η κυρία Γερουλάνου είναι πως ενώ «η όραση είναι μια αίσθηση η οποία είναι γρήγορη και δεν βλέπει τις λεπτομέρειες, μέσω της αφής ανακαλύπτουμε λεπτομέρειες και βιώνουμε δυνατά συναισθήματα». Ανάμεσα στους επισκέπτες μέσα σ΄ αυτά τα χρόνια υπήρξαν τυφλοί οι οποίοι άγγιξαν πράγματα που ενώ ήξεραν τι είναι δεν είχαν ποτέ την ευκαιρία να ψηλαφήσουν, όπως ένα δισκοπότηρο. Όπως μου διηγείται η κυρία Γερουλάνου, κάποια στιγμή σε μα ξενάγηση ενός σχολείου θρησκευτικής προσέγγισης «δύο μαθήτριες αρνήθηκαν να αγγίξουν τα γυμνά αγάλματα, λέγοντας πως είναι πρόστυχα. Κάναμε μια συζήτηση προκειμένου να καταλάβουν πως το γυμνό είναι τέχνη και οι πρόγονοί μας δεν το θεωρούσαν ταμπού, λόγου χάρη στον αθλητισμό. Δεν τις πείσαμε, αλλά τις προβληματίσαμε. Το γυμνό είναι όμορφο όταν το βλέπεις από αυτή την πλευρά κι όχι οπό την πλευρά της σεμνοτυφίας».
Τα εκθέματα είναι από γύψο και είναι πιστό αντίγραφα των πρωτοτύπων, φτιαγμένα από τον εγκεκριμένο οργανισμό Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων. Μετά τον σεισμό του 1999. που καταστράφηκε ένας ολόκληρος όροφος, το μουσείο αποκαταστάθηκε και ξεκίνησαν οι προσπάθειες ώστε στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας -όπως κι έγινε- να ξεναγηθούν όλες οι ομάδες των Παραολυμπιακών Αγώνων. Μέχρι σήμερα στόχος του Μουσείου Αφής είναι -εκτός από την αρχαιολογική προσέγγιση- η παρουσίαση των προβληματων τής τυφλότητας και της καθημερινότητας των ανθρώπων αυτών μέσα από την προσομοίωση με τη χρήση μάσκας Οι υπεύθυνοι βλέπουν το μουσείο σαν ένα εργαλείο ευαισθητοποίησης όλων μας, ένα σημαντικό κομμάτι του Φάρου Τυφλών που στηρίζει θέσεις εργασίας τυφλών. Μάλιστα δίπλα στο μουσεία υπάρχουν εργαστήρια όπου φτιάχνουν σκούπες (που αγοράζουν οι Δήμοι, αλλά όπως μάθαμε καθυστερούν να πληρώσουν) και αγαλματίδια τα οποία διατίθενται για αγορά. Στις αρχές Δεκεμβρίου έλαβε χώρα το χριστουγεννιάτικο bazaar με αντικείμενα από το εργαστήρι κεραμικής και κομποδετικής του Φάρου Τυφλών. Γιατί οι βλέποντες και ο τυφλοί μπορούν να κάνουν πολύ ωραία πράγματα μαζί.
Πηγή: «Frequently Asked Questions»