4.6.5 MOUNTBATTEN BRAILLER
Άλλη μία εξέχουσα υποστηρικτική τεχνολογία είναι το Mountbatten Brailler. Η συσκευή αυτή είναι ένα ηλεκτρονικό σημειωματάριο μπράιγ το οποίο έχει σχεδιαστεί με σκοπό τη χρήση του από σπουδαστές που έχουν ολική ή μερική απώλεια της όρασης. Συγκεκριμένα, πρόκειται για μια ηλεκτρονική μηχανή γραφής και ταυτόχρονα μια πολυσυσκευή με πολλές δυνατότητες. Η συσκευή περιλαμβάνει ένα εργονομικό πληκτρολόγιο το οποίο προκαλεί λιγότερη κόπωση στα χέρια και στα δάχτυλα, καθώς ακόμη μνήμη,ανατροφοδότηση ομιλίας (ακουστική ανατροφοδότηση) και δυνατότητα μετάφρασης και εκτύπωσης από τη γραφή βλεπόντων στη γραφή μπράγ και το αντίστροφο. Προσφέρει μια σειρά από επιλογές και δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας σύνδεσης με ένα πληκτρολόγιο QWERTY, τον εκτυπωτή, τον υπολογιστή και την οθόνη MIMic (Cooper & Nichols, 2007; Holbrook, Wadsworth & Bartlett, 2003).
Οι λειτουργίες του σημειωματάριου επιτρέπουν στους χρήστες να δημιουργούν έγγραφα, να τα αποθηκεύουν ως αρχεία και να τα επεξεργάζονται στη μνήμη η οποία και διαθέτει ελεύθερο χώρο για περίπου 600 σελίδες μπράιγ. Διαθέτει μια λειτουργία μάθησης που επιτρέπει στους μαθητές να δουλεύουν με το δικό τους ρυθμό για να μάθουν σωστή πληκτρολόγηση, να εργάζονται με αρχεία στη μνήμη και να αναπτύσσουν και άλλες δεξιότητες που σχετίζονται με τον υπολογιστή στο πλαίσιο της μάθησης μπράιγ. Το Mountbatten μπορεί να λειτουργήσει ανεξάρτητα ως ηλεκτρονική μηχανή γραφής. Μπορεί επίσης να συνδεθεί με έναν προσωπικό υπολογιστή (PC) για να λειτουργήσει και ως εκτυπωτής Braille (Cooper & Nichols, 2007; Holbrook, Wadsworth & Bartlett, 2003).
Μια περιφερειακή συσκευή οπτικής απεικόνισης, που ονομάζεται Mimic, εμφανίζει μια μεταφρασμένη εκτύπωση Braille σε μια μικρή οθόνη. Η οθόνη Mimic η οποία συνδέεται με το Mountbatten μέσω μιας σειριακής θύρας επιτρέπει στους βλέποντες εκπαιδευτικούς ή στους συμμαθητές να δουν ως κείμενο αυτό που γράφει ο μαθητής σε Braille (Cooper & Nichols, 2007).
Επίσης, ένας χρήστης που δε γνωρίζει Braille μπορεί να παράγει Braille με γράψιμο σε ένα πληκτρολόγιο του υπολογιστή που είναι συνδεδεμένο στη συσκευή ή μεταφράζοντας ένα ηλεκτρονικό αρχείο εκτύπωσης με το λογισμικό μετάφρασης text- to-Braille και την αποστολή από τον υπολογιστή στο Mountbatten (Cooper & Nichols, 2007).
Βέβαια, η υποστηρικτική τεχνολογία MountbattenBrailler κοστίζει πέντε με έξι φορές περισσότερο από ένα χειροκίνητο Braillewriter. Aλλά καθώς η τεχνολογική πρόοδος μειώνει την τιμή των εξαρτημάτων, οι ηλεκτρονικοί braillewrites μπορεί να γίνουν πιο προσιτοί (Holbrook, Wadsworth & Bartlett, 2003).
Δύο έρευνες για το Mountbatten Brailler
Η σπουδαιότητα του Mountbatten Brailler και η συμβολή του στην καθημερινότητα των σπουδαστών με οπτική αναπηρία έγινε φανερή μέσω δύο ερευνών. Και οι δύο απέδειξαν ότι η συσκευή μπορεί να καταστεί ένα αποτελεσματικό εργαλείο γραφής για τα άτομα και έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη στις τάξεις λόγω των εξελιγμένων χαρακτηριστικών του (Cooper & Nichols, 2007; Holbrook, Wadsworth & Bartlett, 2003).
1η έρευνα
Στην πρώτη έρευνα πραγματοποιήθηκε το πρότζεκτ Early Braille Readers το οποίο έλαβε χώρα στο Τέξας το 2003. Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα καταρτίστηκαν και υποστηρίχτηκαν είκοσι εκπαιδευτικοί στη χρήση του Mountbatten Pro Brailler και των περιφερειακών συσκευών του, με σκοπό την ανάπτυξη δεξιοτήτων πρώιμης γραφής και ανάγνωσης μαθητών με προβλήματα όρασης, τη συμμετοχή στην γενικότερη εκπαιδευτική εμπειρία και την κοινωνική αλληλεπίδραση καθώς ακόμη και τη διευκόλυνση των δασκάλων των μαθητών με προβλήματα όρασης να συμμετέχουν σε δραστηριότητες ανάγνωσης και γραφής των παιδιών. Οι ερευνητές επεδίωξαν να διερευνήσουν τη φύση των κερδών των μαθητών ως αποτέλεσμα της συμμετοχής στο εν λόγω πρόγραμμα (Cooper & Nichols, 2007).
Πριν την τελική επιλογή της υποστηρικτικής τεχνολογίας που θα χρησιμοποιούνταν στο πρόγραμμα, εξετάστηκαν αρκετές συσκευές. Μερικές εξ’ αυτών ήταν το BrailleStar (από την PulseData), μια ανανεώσιμη συσκευή απεικόνισης Braille σε έναν υπολογιστή που λειτουργεί και ως αυτόνομη συσκευή λήψης σημειώσεων, το BrailleNote (από την HumanWare) και το BrailleLite (από την Freedom Scientific), τα οποία ήταν ευρέως γνωστά και χρησιμοποιούνταν σε μεγάλο βαθμό εκείνο το χρονικό διάστημα ιδιαίτερα με μαθητές σε υψηλότερες βαθμίδες εκπαίδευσης στο Τέξας (Cooper & Nichols, 2007).
Για τους πρώιμους αναγνώστες επιλέχτηκε η υποστηρικτική τεχνολογία Mountbattten Pro Brailler καθώς θεωρήθηκε πως έκανε εύκολα προσβάσιμα χαρακτηριστικά όπως την παρακολούθηση και την ανάγνωση εργασιών, τον εντοπισμό πληροφοριών σε μια σελίδα, τη μορφοποίηση προτάσεων, παραγράφων και σελίδων, ιδιαίτερα σημαντικές δεξιότητες για την εκμάθηση της ανάγνωσης, της γραφής και των μαθηματικών (Cooper & Nichols, 2007).
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε μέσα σε τάξεις γενικής εκπαίδευσης και όχι σε ξεχωριστό περιβάλλον με σκοπό να ελαχιστοποιηθούν οι κοινωνικοί και φυσικοί φραγμοί μεταξύ των μαθητών (Cooper & Nichols, 2007).
Τα αποτελέσματα της χρήσης του MountbattenBrailler ήταν ιδιαίτερα θετικά, ειδικά όσον αφορά την ανεξαρτησία των παιδιών με οπτική αναπηρία και την ανάπτυξη ακαδημαϊκών δεξιοτήτων, όπως η πρόοδός τους στην ταχύτητα του γραψίματος, η ανάγνωση και η συμμετοχή στη γενική εκπαιδευτική εμπειρία.
Η συσκευή αυτή φάνηκε να αποτελεί το ιδανικό σχολικό βοήθημα για τους εκπαιδευτικούς και τους συμμαθητές των μαθητών με οπτική αναπηρία αλλά ακόμη και για τους γονείς των μαθητών, οι οποίοι δε γνωρίζουν τη γραφή Braille (Cooper & Nichols, 2007).
Γραφή – Ανάγνωση και Mountbatten Brailler
Συγκεκριμένα, ο πιο εύκολα παρατηρήσιμος θετικός αντίκτυπος της υποστηρικτικής τεχνολογίας Mountbatten Brailler στην εκπαίδευση των μαθητών ήταν στην παραγωγή και στη γραφή μπράιγ. Οι μαθητές φάνηκε ότι απέκτησαν ένα κίνητρο γραφής. Πολλά από τα παιδιά είχαν έρθει σε επαφή με την Perkins Brailler, την οποία, όμως, δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν με λειτουργικό τρόπο. Παρατηρήθηκε πως αρκετοί μικρότεροι μαθητές (4-5 χρονών) με προβλήματα όρασης αντιμετώπιζαν κινητικές καθυστερήσεις λόγω της περιορισμένης δύναμης των χεριών και των δακτύλων και περιορισμούς στην ικανότητα χρήσης μεμονωμένων δακτύλων ξεχωριστά. Αυτοί οι παράγοντες επηρέασαν τόσο την ποσότητα Braille που παρήγαγαν οι μαθητές όσο και τη διάρκεια γραφής. Λόγω του γεγονότος ότι δε χρειάζεται να βάλλουν όλη τους τη δύναμη όπως απαιτείται στις παραδοσιακές μηχανές Perkins, μπόρεσαν να γράφουν περισσότερο,με πιο γρήγορο τρόπο, παραμένοντας περισσότερο συγκεντρωμένοι στην εύρεση του σωστού συνδυασμού πλήκτρων και χρησιμοποιώντας ένα δάκτυλο ανά πλήκτρο. Η ακουστική ανατροφοδότηση του Mountbatten αναφέρθηκε, επίσης, πολλές φορές ως θετικό αποτέλεσμα στην ανάπτυξη των γραπτών δεξιοτήτων των μαθητών και συγκεκριμένα στην πρόσθεση κενών ανάμεσα στις λέξεις, στην ανακάλυψη σφαλμάτων στο γραπτό τους, καθώς ακόμη και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων ακρόασης (Cooper & Nichols, 2007).
Όσον αφορά την ανάγνωση τονίστηκε πως η αυξημένη αλληλεπίδραση με τους δασκάλους της τάξης έδωσε στους μαθητές πολύ περισσότερες ευκαιρίες για να εξασκήσουν δεξιότητες σχετικές με την ανάγνωση (Cooper & Nichols, 2007).
Οι δάσκαλοι της τάξης ήταν σε θέση να παρέχουν πιο άμεση ανατροφοδότηση και να αναλάβουν έναν πιο ενεργό ρόλο στην εκπαιδευτική διαδικασία αυτών των μαθητών. Οι εκπαιδευτικοί μέσω της χρήσης του MountbattenBrailler μπόρεσαν να επιβλέπουν πιο εύκολα και αποτελεσματικά, με τη βοήθεια τόσο της οπτικής απεικόνισης του Mimic όσο και του πληκτρολογίου, τις ίδιες ακριβώς δραστηριότητες γραφής και ανάγνωσης με αυτές των υπόλοιπων παιδιών (Cooper & Nichols, 2007).
Ακόμη έγινε ευκολότερη και η επικοινωνία των μαθητών με οπτική αναπηρία με τους βλέποντες συμμαθητές τους στη γενική τάξη. Οι μαθητές με προβλήματα όρασης μέσω της χρήσης του Mountbatten Brailler μπορούσαν να βοηθήσουν τους βλέποντες συμμαθητές τους στην ορθογραφία, λόγω της δυνατότητας που είχαν να ακούν τη λέξη και τα γράμματά της. Ακόμη, ένας χρήστης του Mountbatten επιλέχθηκε από την ομάδα του για να γράψει κατά τη διάρκεια της εκπόνησης δραστηριοτήτων καθώς φάνηκε πως μπορούσε να γράψει γρηγορότερα από τους συμμαθητές του που χρησιμοποιούσαν μολύβι και χαρτί (Cooper & Nichols, 2007).
Τέλος, υπήρξε ευαισθητοποίηση των βλεπόντων συμμαθητών σχετικά με τον τρόπο γραφής των μαθητών με προβλήματα όρασης. Πολλοί συμμαθητές εξέφρασαν ένα ενδιαφέρον να μάθουν τον τρόπο γραφής της Braille αλλά και πως να αλληλεπιδρούν καλύτερα με τους μαθητές με προβλήματα όρασης χρησιμοποιώντας το Mountbatten (Cooper & Nichols, 2007).
2η έρευνα
Τα αποτελέσματα του προγράμματος Early Braille Readers στο Τέξας είναι όμοια με εκείνα της 2ης έρευνας που διεξήχθη στη Βρετανική Κολούμπια, στον Καναδά (Holbrook, Wadsworth & Bartlett, 2003) .
Σχετικά με την 2η τριετή έρευνα , αυτή πραγματοποιήθηκε στον Καναδά και σκοπός της ήταν να αξιολογήσει τις απόψεις των εκπαιδευτικών αυτή τη φορά σχετικά με τη χρησιμότητα του Mountbatten Brailler ως εκπαιδευτικό εργαλείο για την ανάπτυξη δεξιοτήτων γραφής και ανάγνωσης μπράιγ σε μικρά παιδιά προσχολικής και σχολικής
ηλικίας καθώς και τη δυνατότητα ένταξης των παιδιών με προβλήματα όρασης στη γενική τάξη με τη βοήθεια της συγκεκριμένης υποστηρικτικής τεχνολογίας (Holbrook, Wadsworth & Bartlett, 2003).
Όλοι οι μαθητές που πήραν μέρος στην έρευνα μάθαιναν Braille. Από τους δεκαπέντε μαθητές που συμμετείχαν στο πρόγραμμα, οι εννέα είχαν ελάχιστη λειτουργική όραση και χρησιμοποιούσαν τη Braille ως βασικό μέσο γραφής. Όλοι είχαν χρησιμοποιήσει κατά το παρελθόν την Perkins Brailler. Τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι μαθητές διδάχθηκαν τις λειτουργίες του Mountbatten Brailler και στη συνέχεια το χρησιμοποίησαν και ως εργαλείο εκμάθησης των μαθηματικών (Holbrook, Wadsworth & Bartlett, 2003).
Τονίστηκε πως ήταν ιδιαίτερα θετικό το ότι οι μαθητές μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το Mountbatten σε μια ποικιλία διαφορετικών θέσεων όπως στο πάτωμα και στο τραπέζι. Οι δάσκαλοι ανέφεραν ότι οι μαθητές αντιμετώπιζαν θετικότερα τη διαδικασία παραγωγής γραπτού λόγου σε Braille. Η χρήση του έδωσε κίνητρο στους μαθητές να γράφουν περισσότερο, γρηγορότερα και χωρίς να προκαλείται κόπωση στα χέρια και στα δάχτυλα, παραμένοντας περισσότερο συγκεντρωμένοι στην εύρεση του σωστού συνδυασμού πλήκτρων λόγω του εργονομικά διευθετημένου πληκτρολογίου. Επίσης, το ηλεκτρονικό πληκτρολόγιο της συσκευής φάνηκε να βοηθάει τον χρήστη στην ανάγνωση, γιατί εξαλείφει τις αδύναμες κουκίδες που αποτελούν πρόβλημα για τους μαθητές που μαθαίνουν τη γραφή με την Perkins Brailler. Επισημάνθηκε πως η δυνατότητα διαγραφής που δίνεται είναι θεμελιώδης καθώς επιτρέπει στους μαθητές να παράγουν αναγνώσιμη γραφή Braille ακόμη και αν βρίσκονται στα αρχικά στάδια εκμάθησης της όπου τα λάθη είναι αναπόφευκτα (Holbrook, Wadsworth & Bartlett, 2003).
Οι εκπαιδευτικοί δήλωσαν ότι η δυνατότητα σύνδεσης ενός πληκτρολογίου QWERTY με το Mountbatten καθώς και η οθόνη Mimic αποτελούν ισχυρά χαρακτηριστικά της υποστηρικτικής αυτής τεχνολογίας. Συγκεκριμένα, ενισχύουν την ανεξαρτησία του μαθητή κατά τη μαθησιακή διαδικασία και διευκολύνουν την επικοινωνία και τη συνεργασία τόσο μεταξύ του μαθητή και του εκπαιδευτικού, όσο και μεταξύ των μαθητών που διαβάζουν Braille και των βλεπόντων συμμαθητών τους και τονίστηκε ότι τα χαρακτηριστικά αυτά ενθαρρύνουν τους βλέποντες μαθητές να μάθουν ακόμη καλύτερα τη λειτουργία του Mountbatten Brailler (Holbrook, Wadsworth & Bartlett, 2003).
Τονίστηκε πως το Mountbatten Brailler μπορεί να συμβάλει, μέσω της χρήσης του, στην ενίσχυση της μαθηματικής σκέψης, ειδικά δε αν συμπεριλάβει έναν μεταφραστή Nemeth, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί περισσότερο.
Η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών δήλωσε πως το Mountbatten Brailler είναι η καταλληλότερη συσκευή για παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας για τα πρώτα στάδια της ανάγνωσης και της συγγραφής Braille. Βέβαια, σ’ αυτή την έρευνα, οι εκπαιδευτικοί σημείωσαν ότι η κατανόηση, χρησιμοποιώντας την ακουστική ανατροφοδότηση, ήταν δύσκολη για όλους σχεδόν τους μαθητές.
Τονίστηκε από τους περισσότερους πως μόλις αποκτηθούν οι βασικές δεξιότητες γραμματισμού, οι μαθητές θα επωφεληθούν περισσότερο χρησιμοποιώντας Braille σημειωματάρια με ανανεώσιμες οθόνες Braille, δεδομένου ότι αυτές οι συσκευές παρέχουν άμεση απτική πλοήγηση και δυνατότητες για απτική επεξεργασία. Αναφέρθηκε, επίσης πως οι μαθητές θα πρέπει να αισθάνονται άνετα και με χαμηλότερες τεχνολογίες όπως η Perkins Brailler (Holbrook, Wadsworth & Bartlett, 2003).
