ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ
«ΑΝΑΛΥΣΗ & ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:
«Οικονομική κρίση και πολιτικές διαχείρισης της αναπηρίας στην Ελλάδα»
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ:
Ακαλέστου Λαμπρινή – Θεοδώρα
ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ: 2020
Τριμελής Επιτροπή
Κων/νος Δημουλάς, Αναπληρωτής Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου (Επιβλέπων)
Ιορδάνης Ψημμένος, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
Μαρία Κορασίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου
Copyright © Λαμπρινή – Θεοδώρα Ακαλέστου, 2020 All rights reserved. Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος.
Απαγορεύεται η αντιγραφή, αποθήκευση και διανομή της παρούσας διπλωματικής εργασίας εξ’ ολοκλήρου ή τμήματος αυτής, για εμπορικό σκοπό. Επιτρέπεται η ανατύπωση, αποθήκευση και διανομή για σκοπό μη κερδοσκοπικό, εκπαιδευτικής ή ερευνητικής φύσης, υπό την προϋπόθεση να αναφέρεται η πηγή προέλευσης και να διατηρείται το παρόν μήνυμα. Ερωτήματα που αφορούν τη χρήση της διπλωματικής εργασίας για κερδοσκοπικό σκοπό πρέπει να απευθύνονται προς τον συγγραφέα.
Η έγκριση της διπλωματικής εργασίας από το Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών δεν δηλώνει αποδοχή των γνωμών του συγγραφέα.
Στην οικογένειά μου
Ευχαριστίες
Θα ήθελα να ευχαριστήσω από καρδιάς, όλους εκείνους τους ανθρώπους, που με μεγάλη προθυμία και αμεσότητα συμμετείχαν στην εμπειρική έρευνα. Χωρίς τη δική τους συμβολή, η εργασία αυτή δεν θα ήταν εφικτό να πραγματοποιηθεί. Επιπλέον, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον επιβλέποντα καθηγητή μου για την πολύτιμη υποστήριξή του σε όλα τα στάδια της εκπόνησης της διπλωματικής μου εργασίας.
Περιεχόμενα
Περίληψη
Abstract
Α. Εισαγωγή
Εισαγωγή στο περιεχόμενο και στους σκοπούς της εργασίας
1.1 Συνοπτική αναδρομή στις αντιλήψεις για την αναπηρία από την Αρχαιότητα έως και την εποχή του Διαφωτισμού
1.2 Το χρονικό της μετάβασης από την ιδρυματοποίηση στη χειραφέτηση των ατόμων με αναπηρίες
1.3 Βασικά σχήματα «ερμηνείας» της αναπηρίας
1.4 Η συνεισφορά των Ηνωμένων Εθνών στη διαμόρφωση της κοινωνικής αντίληψης και στη χάραξη νέων πολιτικών για την αναπηρία
1.5 Επικρατέστερες πολιτικές πρωτοβουλίες για την αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση
1.6 Η πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα για τα άτομα με αναπηρίες στη σύγχρονη Ελλάδα
Β. Μεθοδολογία
2.1 Σκοπός της έρευνας
2.2 Μέθοδος παραγωγής ποιοτικών δεδομένων
2.3 Συμμετέχοντες και τρόπος προσέγγισης
2.4 Ζητήματα δεοντολογίας
2.5 Κεντρικοί άξονες της συνέντευξης……………………………………………..Σελ.49 2.6 Ανάλυση των δεδομένων
Γ. Αποτελέσματα
3.1 Κομβικές πολιτικές μεταρρυθμίσεις για την αναπηρία στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης
3.2 Η Ελλάδα μπροστά στα Ευρωπαϊκά πρότυπα πολιτικής διαχείρισης της αναπηρίας
Συμπεράσματα
Βιβλιογραφία
Παράρτημα
Περίληψη:
Ποιες είναι οι πιο σημαντικές μεταρρυθμίσεις στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής για την αναπηρία, που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα; Έχουν γίνει προσπάθειες, έτσι ώστε να συμβαδίσει η Ελλάδα με τα σύγχρονα Ευρωπαϊκά πρότυπα πολιτικής διαχείρισης της αναπηρίας; Βασικός σκοπός αυτής της εργασίας, είναι να εξετάσει τον τρόπο, με τον οποίο διαμορφώθηκε η κοινωνική πολιτική για την αναπηρία στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης διαμέσου της μελέτης της οπτικής των ίδιων των συντελεστών της κοινωνικής πολιτικής. Μέχρι σήμερα, η πλειονότητα των επιστημονικών μελετών έχει επικεντρωθεί στις περικοπές, που οι μνημονιακές συμβάσεις με τους Ευρωπαίους Εταίρους επέφεραν σε επίπεδο δημοσίων δαπανών για την υγεία, την παιδεία και την κοινωνική προστασία. Την ίδια στιγμή, ερευνητές από ολόκληρο τον κόσμο, έχουν επισημάνει, ότι σε περιόδους οικονομικής αβεβαιότητας και πολιτικής αστάθειας, οι κρατικές μεταρρυθμίσεις τείνουν να πλήττουν περισσότερο συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται τα άτομα με αναπηρίες και οι οικογένειές τους. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, καμία μελέτη δεν έχει καταφέρει να αναδείξει τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις, που οι εργαζόμενοι στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής θεώρησαν ως πιο καθοριστικές για τη συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα. Ο ερευνητικός προσανατολισμός της παρούσας εργασίας είναι ποιοτικός, καθώς στηρίζεται στη λήψη οκτώ ημι-δομημένων συνεντεύξεων από ανθρώπους, που εργάστηκαν πάνω στον τομέα της πολιτικής κινητοποίησης, του σχεδιασμού και της εφαρμογής συγκεκριμένων πολιτικών για την αναπηρία, κατά τη διάρκεια των ετών 2010 – 2019. Τα αποτελέσματα της εμπειρικής έρευνας υποδεικνύουν, ότι κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, τα ζητήματα της αναπηρίας αποτέλεσαν ενεργό μέρος της εθνικής πολιτικής ατζέντας και ότι επιτεύχθηκε ενός είδους «ανοικοδόμηση» της κοινωνικής πολιτικής για την αναπηρία. Παρ’ όλα αυτά, όπως ομολόγησε η πλειοψηφία των συμμετεχόντων, κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, δεν επιτεύχθηκε κάποια ισχυρή και στοχο-κατευθυνόμενη μεταρρύθμιση στον τομέα της αναπηρίας. Αντ’ αυτού, υπήρξαν ενέργειες, όπως η επικύρωση της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (Ν.4074/2012), η αξία των οποίων και αναμένεται να αναδειχθεί μέσα στις επόμενες δεκαετίες. Παράλληλα, προωθήθηκαν σημαντικά νομοθετήματα, που όμως ορισμένα εξ’ αυτών δεν έχουν εφαρμοστεί ακόμα στην πράξη και που επομένως, βρισκόμαστε εν αναμονή των αποτελεσμάτων τους. Σε κάθε περίπτωση και σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, οι πρακτικές αυτές, καταδεικνύουν την προσπάθεια της Ελλάδας να έρθει πιο κοντά στα Ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα πολιτικής διαχείρισης της αναπηρίας, ενώ η πορεία για την πλήρη δικαιωματική κατοχύρωση των ατόμων με αναπηρία, που έχει να διανύσει τόσο η χώρα μας όσο και η ίδια η Ευρώπη, φαίνεται, πως είναι ακόμα μεγάλη.
Λέξεις – κλειδιά: «αναπηρία», «Ελλάδα», «Ευρωπαϊκή Ένωση», «κοινωνική πολιτική»,
«οικονομική κρίση»
