3.5 Διαμόρφωση της κοινωνικής ταυτότητας.
Στον δεδομένο θεματικό άξονα εξετάζεται ο τρόπος που τα άτομα διαχειρίζονται στο λόγο τους το ζήτημα των κοινωνικών τους ταυτοτήτων και ειδικότερα πώς αντιλαμβάνονται και κατασκευάζουν την αναπηρική τους ταυτότητα μέσα στο συγκεκριμένο πλαίσιο. Οι θεματικές ενότητες οι οποίες προέκυψαν κατά την ανάλυση των συνεντεύξεων είναι: η αναπηρία ως μια από τις ταυτότητες που συγκροτούν την ατομική υπόσταση, η σχέση της αναπηρίας με τη συγκρότηση της κοινωνικής ταυτότητας, η αναπηρία ως αρνητική ταυτότητα.
3.5.1 Η αναπηρία ως μια από τις ταυτότητες που συγκροτούν την ατομική υπόσταση
Η αναπηρία προβάλλεται ως μια από τις συνιστώσες οι οποίες διαμορφώνουν την κοινωνική ταυτότητα των ατόμων. “Θα την προσδιόριζα σαν άνθρωπος, γυναίκα, ανάπηρη γυναίκα, ζωγράφος, ψυχολόγος, ψυχοθεραπεύτρια, κόρη, εγγονή, ανιψιά, φίλη, ερωμένη, σύντροφος, μητέρα, γιατί για τους θεραπευόμενούς μας είμαστε και γονείς, εν δυνάμει μητέρα στο μέλλον γιατί θέλω να κάνω δικό μου παιδί. Μητέρα καλλιτεχνικών και ακαδημαϊκών επιτευγμάτων γιατί τα γέννησα και αυτά, ερευνήτρια, επιστήμονας. Ονειρεύομαι να γίνω ακαδημαϊκός. Έτσι θα περιέγραφα την ταυτότητά μου. Το ανάπηρη είναι ένα από όλα. Ξανθιά, επίσης, Eλληνίδα, ανθρωπίστρια, φεμινίστρια, αριστερή. Είναι ένα από όλα το ανάπηρη.” (συν. 4).
“(…) με τον τρόπο που ζω και λειτουργώ η αναπηρία είναι απλά ένα χαρακτηριστικό μου. Δεν είναι ούτε το πρώτο ούτε το τελευταίο που θα βάλω στο κεφάλι μου και θα το θυμηθώ σε συγκεκριμένες στιγμές γιατί θα πρέπει κάποια πράγματα να τα κάνω λίγο διαφορετικά, με διαφορετικό τρόπο από ότι τα κάνουν άνθρωποι που δεν έχουν κάποια αναπηρία. Αυτό. Για την ακρίβεια αυτό η οπτική που έχω είναι ότι εντάξει δεν αγνοώ την αναπηρία, αλλά τη βλέπω σαν ένα χαρακτηριστικό μου. Δεν κατακλύζει όλη μου την προσωπικότητα, δεν με καθορίζει αυτή. Ένα χαρακτηριστικό δεν μπορεί να σε καθορίσει.” (συν. 2)
“Ναι θα πω ξανά ότι είμαι το άτομο που είμαι, έχω τα χαρακτηριστικά μου σαν προσωπικότητα, και ένα χαρακτηριστικό μου από όλα αυτά είναι η αναπηρία μου. Αλλά δεν είναι το ολιστικό χαρακτηριστικό μου, δεν είμαι μόνο αυτό. Όχι δεν είμαι μόνο αυτό. Έχω πολλά πράγματα. (…) Νομίζω ότι μου προσέφερε πάρα πολλά, και πάρα πολλά θετικά εν τέλει. Δηλαδή, μπήκα στο χώρο του ping pong. Έπαιζα με αρτιμελείς και μετά με είδαν ότι παίζω καλά και με έβαλαν σε ομάδα ατόμων με αναπηρία, στη σχολή, με την ομάδα προσβασιμότητας, οπότε δεν είναι μόνο αυτό το οποίο, θα πεις η τάδε το ανάπηρο, ή το άτομο με αναπηρία. Είναι και αυτό πολύ δεκτό και πολύ αποδεκτό”. (συν. 3). Εδώ η αναπηρική ταυτότητα προσδιορίζεται μια από τις κοινωνικές ταυτότητες και μάλιστα μια θετική ταυτότητα.
“Κατά τα άλλα, αγαπώ την ταυτότητα μου, αγαπώ τη Χ., άργησα, αλλά τα κατάφερα και θεωρώ ότι η ταυτότητα μου αποτελείται από λίγα, αλλά ουσιώδη χαρακτηριστικά. Ας πούμε, είμαι άτομο με πρόβλημα όρασης, είμαι ψυχολόγος, αγαπάω τη δουλειά μου, και μου αρέσει η τέχνη στην τελευταία πρόταση περιλαμβάνω όλη μου την ταυτότητα.” (συν. 7).
